Sáng 18/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước.
Lương tối thiểu cần thực sự đáp ứng mức sống tối thiểu
Phát biểu thảo luận, đại biểu Thái Thu Xương (Đoàn Hậu Giang), Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nêu rõ, cử tri, đặc biệt là công nhân tại khu công nghiệp đang phải đối mặt với sức ép kép. Một mặt là giá điện, giá vàng tăng kéo theo giá lương thực, thực phẩm cũng tăng theo. Mặt khác là tình trạng việc làm không ổn định, thu nhập giảm sút, đời sống bấp bênh.
Tính từ năm 2023 đến nay, Tập đoàn điện lực Việt Nam đã điều chỉnh tăng giá điện 4 lần với tỷ lệ tăng là 17%, trong khi đó lương tối thiểu vùng của công nhân chỉ tăng 1 lần với mức tăng là 6%. Việc tăng này khiến nhiều người lao động không đủ trang trải cho nhu cầu thiết yếu hằng ngày thì nói gì đến tiết kiệm hay đầu tư cho tương lai.
Đại biểu nhấn mạnh, công nhân lao động là những người trực tiếp sản xuất, làm ra của cải vật chất cho xã hội nhưng chưa được quan tâm đúng mức. Họ phải sống trong các khu nhà trọ chật hẹp, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ sơ sài, chật vật trong chi tiêu cuộc sống.
Từ thực tế trên, thay mặt cho cử tri là công nhân lao động, đại biểu Thái Thu Xương kiến nghị Chính phủ cần có giải pháp kiểm soát lạm phát bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là giá điện và lương thực, thực phẩm. Đồng thời, nghiên cứu chính sách điều chỉnh giá điện theo hướng ưu đãi cho người thu nhập thấp.
“Cần khẩn trương xem xét điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng từ tháng 7/2025. Đây không chỉ là khuyến nghị mang tính kỹ thuật mà là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn của đời sống của người lao động, mức lương tối thiểu cần thực sự đáp ứng mức sống tối thiểu đúng với tinh thần quy định trong Bộ luật lao động”, đại biểu nêu quan điểm.
Đại biểu bày tỏ: "Cử tri không đòi hỏi những lời hứa lớn lao, họ chỉ mong được sống trong một xã hội nơi niềm tin được vun đắp, công bằng được thực thi và giá trị tôn vinh.
Bày tỏ quan tâm tới lĩnh vực y tế, đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh (Đoàn Lào Cai) cho rằng thời gian qua, chính sách đãi ngộ đối với sinh viên y khoa, đội ngũ y bác sĩ còn bất cập.
“Chính sách thu hút tiền lương và phụ cấp chưa tương xứng với khối lượng và áp lực nghề nghiệp, cùng với đó chưa có chính sách về phát triển y tế tư nhân, khoa học, công nghệ chuyển đổi số hay huy động nguồn lực của tư nhân nâng cao chăm sóc sức khỏe của nhân dân”, đại biểu nói.
Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị hỗ trợ nhà ở công vụ, phúc lợi cho bác sĩ công tác tại vùng khó khăn. Xây dựng thang, bảng lương đặc thù cho ngành y, tăng phụ cấp bảo đảm tương xứng với đặc thù nghề nghiệp, cường độ và rủi ro công việc.
Trước đó, tại phiên thảo luận ngày hôm qua (17/6), đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân (Đoàn Bình Dương) kiến nghị, ngoài ngân sách chi để hỗ trợ người nghỉ việc trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy thì cần xem xét sớm cải cách tăng lương cho cán bộ, công chức.
Theo đại biểu, những người ở lại với quy mô cấp tỉnh, cấp xã lớn hơn nhiều thì áp lực công việc của cán bộ, công chức cũng sẽ tăng lên nhiều, một số người còn phải đi làm xa khi sáp nhập tỉnh, xã sẽ khó khăn hơn.
“Làm được như vậy không chỉ tạo được động lực mà còn giúp cho việc cải cách bộ máy được hiệu quả, việc giảm biên chế mới có ý nghĩa”, đại biểu nói.
Bên cạnh đó, theo đại biểu, cần xây dựng Quỹ chuyển đổi việc làm quốc gia để hỗ trợ người lao động bị đào thải do công nghệ. Cần phát triển hệ sinh thái dịch vụ xã hội thích ứng với công nghệ, tạo cơ hội cho nhóm dễ bị tổn thương với nguyên tắc phát triển không để ai bị bỏ lại phía sau và áp dụng chính sách thuế công nghệ phù hợp để tái phân bổ nguồn lực cho an sinh và đào tạo lại.
Khó khăn khi bố trí cơ sở vật chất sau sáp nhập
Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) nêu thực tế, việc bố trí cơ sở vật chất sau sáp nhập các đơn vị hành chính và một số khó khăn sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Đến nay, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết về sáp nhập tỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Các địa phương đang rốt ráo chuẩn bị để đi vào hoạt động từ ngày 1/7.
Nhấn mạnh đây là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước được cán bộ, đảng viên và nhân dân ủng hộ rất cao, tuy nhiên, từ thực tế địa phương đại biểu cho rằng còn một số khó khăn, vướng mắc như sau:
Thứ nhất, sau sáp nhập một số xã, số cán bộ, công chức, viên chức đều tăng ở một xã, có xã trên 100 người, trong khi trụ sở làm việc chật hẹp, xuống cấp, trước mắt cần phải tu sửa, xây mới một số hạng mục phụ trợ và nhất là nhà ở công. Trong khi đó, nhu cầu kinh phí rất lớn, nhưng theo Nghị quyết 76 của Ủy ban Thường vụ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bố trí cho mỗi xã sát nhập là 500 triệu, kinh phí này không đủ để thực hiện đối với các tỉnh chưa tự cân đối được ngân sách gặp rất nhiều khó khăn.
Về bố trí xe ô-tô cho các xã theo nghị định của Chính phủ cũng đặt ra thách thức lớn đối với các địa phương. Hiện nay bình quân một huyện có 4 xe ô-tô và tới nay sẽ điều chuyển các xe này về xuống xã. Như vậy, số xã chỉ đáp ứng được gần một nửa nhu cầu, chưa kể số xe đã cũ, xuống cấp cần phải thay thế, trong khi ngân sách địa phương thì hạn chế không đủ nguồn để mua sắm phương tiện mới. Với các tỉnh miền núi khoảng cách từ trung tâm xã đến một số thôn bản rất xa, có nơi gần 100 cây số, rất khó khăn.
Mặt khác, sau sắp xếp, theo đại biểu một số xã có đơn vị sự nghiệp trực thuộc nhưng chưa có hướng dẫn về thẩm quyền thành lập, quy định chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân xã. Thí dụ việc thành lập Trung tâm văn hóa, thể thao, truyền thông ở xã trung tâm của huyện nhưng phải làm nhiệm vụ cho các xã trong khu vực thì cơ chế quản lý hoạt động và chức năng của trung tâm này như thế nào hiện nay nhiều địa phương còn rất lúng túng.
Do vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo quan tâm những nội dung này trong thời gian tới.
