Góp ý dự thảo nghị định thay thế Nghị định 131/2021/NĐ-CP:

Đề nghị bổ sung quy định giám định lại cho nạn nhân chất độc da cam khi phát sinh thêm bệnh

Báo Nhân Dân nhận được nhiều ý kiến của bạn đọc, cựu chiến binh và nạn nhân chất độc da cam/dioxin về dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 131/2021/NĐ-CP. Nhiều ý kiến đề nghị dự thảo bổ sung quy định cho phép giám định lại khi người phơi nhiễm chất độc hóa học phát sinh thêm bệnh mới thuộc Danh mục 17 bệnh do Bộ Y tế ban hành.

Một nạn nhân chất độc da cam đang điều trị bệnh dài hạn. Nhiều trường hợp phát sinh thêm bệnh thuộc Danh mục 17 bệnh của Bộ Y tế nhưng chưa được giám định lại theo quy định hiện hành. (Ảnh: Báo Nhân Dân/Minh Châu)
Một nạn nhân chất độc da cam đang điều trị bệnh dài hạn. Nhiều trường hợp phát sinh thêm bệnh thuộc Danh mục 17 bệnh của Bộ Y tế nhưng chưa được giám định lại theo quy định hiện hành. (Ảnh: Báo Nhân Dân/Minh Châu)

Khoảng trống pháp lý trong giám định bổ sung bệnh mới

Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm tới công tác người có công, trong đó có các nạn nhân chất độc da cam - nhóm đối tượng phải gánh chịu di chứng nặng nề và kéo dài nhất của chiến tranh. Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều địa phương và người dân, cơ chế giám định hiện hành vẫn còn khoảng trống pháp lý, đặc biệt trong các trường hợp bệnh lý phát sinh theo thời gian. Việc thiếu cơ chế giám định bổ sung khiến tỷ lệ tổn thương của nhiều người không được cập nhật kịp thời, dù bệnh tình ngày càng nặng hơn.

Khoảng trống này bộc lộ rõ qua trường hợp ông Vũ Đức Thắng, sinh năm 1955, cựu chiến binh chiến đấu tại chiến trường Tây Nam Bộ, nơi từng bị rải chất độc hóa học với mật độ cao. Năm 2010, ông được Hội đồng Giám định y khoa tỉnh Hà Nam kết luận tỷ lệ tổn thương 61% do các bệnh có liên quan đến phơi nhiễm dioxin. Những năm gần đây, ông liên tiếp phát sinh thêm các bệnh nặng như đái tháo đường typ 2, ung thư sống mũi và ung thư di căn tuyến tiền liệt thuộc Danh mục 17 bệnh của Bộ Y tế. Tuy vậy, theo quy định hiện hành, ông không thể yêu cầu giám định lại để được tổng hợp tỷ lệ tổn thương mới, dẫn tới quyền lợi chưa phản ánh đúng tình trạng bệnh tật thực tế.

anh-1.png
Tháng 4/2025, ông Vũ Đức Thắng khám phát hiện ung thư bóc hạch tuyến tiền liệt di căn tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hiện nay vẫn đang điều trị.

Không chỉ trường hợp ông Thắng, nhiều nạn nhân khác cũng rơi vào tình trạng tương tự. Một số bệnh trong Danh mục, như bệnh thần kinh ngoại biên cấp hoặc bán cấp, yêu cầu hồ sơ bệnh án lập trước ngày 30/4/1975, điều gần như bất khả thi đối với các ca bệnh khởi phát muộn. Điều này khiến nhiều trường hợp dù có bệnh lý rõ ràng nhưng không thể hoàn thiện hồ sơ để được giám định.

Theo Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam và các tài liệu của cơ quan chức năng, Việt Nam hiện có khoảng 4,8 triệu người bị phơi nhiễm, trong đó hơn 3 triệu người là nạn nhân chịu ảnh hưởng của chất độc da cam/dioxin. Riêng tại huyện Chương Mỹ (Hà Nội), thống kê chưa đầy đủ ghi nhận hơn 1.500 người nhiễm hoặc phơi nhiễm, trong đó 1.020 người đang hưởng chế độ.

Nghiên cứu y khoa cho thấy bệnh lý do phơi nhiễm dioxin thường tiến triển âm thầm, kéo dài nhiều năm, được ví như “quả bom hóa học nổ chậm”. Nhiều trường hợp phải sau hàng chục năm mới xuất hiện các bệnh thuộc Danh mục 17 bệnh quy định tại Quyết định 09/2008/QĐ-BYT và hiện được cập nhật tại Phụ lục 5 Nghị định 131/2021/NĐ-CP.

Nhiều bác sĩ và nhà khoa học nhận định: bệnh liên quan dioxin có thể gây tổn thương đa hệ thống, bệnh xuất hiện nối tiếp nhau, phát sinh thêm bệnh mới theo thời gian đặc biệt ở những người trực tiếp chiến đấu tại vùng bị rải chất độc hóa học, có xu hướng nặng dần theo tuổi. Một bác sĩ từng tham gia Hội đồng Giám định y khoa tỉnh Hà Nam cho biết: “Di chứng dioxin là di chứng dài hạn. Không thể lấy mốc giám định từ nhiều năm trước để phản ánh đúng sức khỏe hiện tại của đối tượng”.

Hiện nay, Nghị định 131/2021/NĐ-CP có quy định giám định lại trong một số trường hợp như vết thương tái phát hoặc bổ sung tổn thương do chiến tranh. Tuy nhiên, nghị định chưa quy định rõ ràng, thống nhất cơ chế giám định lại khi người bị phơi nhiễm chất độc hóa học phát sinh thêm bệnh mới trong Danh mục 17 bệnh, nên trên thực tế nhiều địa phương lúng túng, có nơi giải thích là “không có quy định giám định lại” đối với nhóm đối tượng này.

Khoảng trống này khiến việc cập nhật mức độ tổn thương và chế độ ưu đãi không theo kịp diễn biến sức khỏe thực tế của nạn nhân. Nhiều đoàn đại biểu Quốc hội và cử tri các địa phương đã kiến nghị mở rộng cơ chế giám định bổ sung để tránh bỏ sót đối tượng đủ điều kiện hưởng chế độ.

Nhiều ý kiến bạn đọc gửi về Báo Nhân Dân cũng bày tỏ: “Nạn nhân da cam càng lớn tuổi càng phát sinh thêm bệnh. Nếu không có cơ chế giám định lại, họ là người chịu thiệt thòi nhất”.

Cần hoàn thiện chính sách để bảo vệ người có công

Thực tiễn y khoa và thực tiễn thực thi chính sách đều chỉ ra rằng kết quả giám định được xác lập cách đây nhiều năm không còn phù hợp với tình trạng sức khỏe hiện nay của nạn nhân chất độc da cam. Vì vậy, việc bổ sung cơ chế giám định lại khi phát sinh thêm bệnh mới là cần thiết, giúp việc đánh giá mức độ tổn thương được chính xác, khách quan và phù hợp với quy luật bệnh học.

Từ góc độ chính sách đền ơn đáp nghĩa, việc cập nhật quy định càng trở nên cấp bách. Một chính sách đúng nhưng không kịp thời điều chỉnh theo thực tế sẽ khó phát huy trọn vẹn giá trị nhân văn, nhất là đối với những người phải chịu di chứng suốt đời.

Tiến sĩ Tạ Ngọc Hải, nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học tổ chức nhà nước (Bộ Nội vụ), nhận định: “Chính sách ưu đãi người có công cần được cập nhật theo thực tiễn. Không cho phép giám định lại khi bệnh phát sinh thêm đồng nghĩa làm giảm hiệu lực nhân văn của chính sách và khiến nhiều nạn nhân chịu thiệt thòi. Việc bổ sung quy định giám định lại không chỉ là điều chỉnh pháp lý mà còn là sự khẳng định trách nhiệm của Nhà nước đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì Tổ quốc”.

Chính sách ưu đãi người có công cần được cập nhật theo thực tiễn. Không cho phép giám định lại khi bệnh phát sinh thêm đồng nghĩa làm giảm hiệu lực nhân văn của chính sách và khiến nhiều nạn nhân chịu thiệt thòi. Việc bổ sung quy định giám định lại không chỉ là điều chỉnh pháp lý mà còn là sự khẳng định trách nhiệm của Nhà nước đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì Tổ quốc.

Tiến sĩ Tạ Ngọc Hải, nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học tổ chức nhà nước (Bộ Nội vụ)

Trong bối cảnh dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 131/2021/NĐ-CP đang được xây dựng, việc tiếp thu đầy đủ ý kiến từ nạn nhân, chuyên gia, cử tri và các cơ quan chức năng là hết sức cần thiết. Đây không chỉ là bước hoàn thiện cơ sở pháp lý mà còn là điều kiện đảm bảo quyền lợi chính đáng cho hàng triệu nạn nhân chất độc da cam trên cả nước, góp phần thực hiện trọn vẹn chính sách đền ơn đáp nghĩa của Đảng và Nhà nước.

Bạn đọc có ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 131/2021/NĐ-CP, hoặc có thông tin, trường hợp cụ thể liên quan đến việc giám định và giải quyết chế độ cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin, xin vui lòng gửi về hòm thư: bandocbaonhandan@gmail.com. Báo Nhân Dân điện tử sẽ tổng hợp, phản ánh tới cơ quan chức năng và thông tin kịp thời tới bạn đọc.

Có thể bạn quan tâm

Biển cảnh báo nhắc nhở các tài xế giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc Pháp Vân-Nghi Sơn.

Giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc: Nghiêm minh, không máy móc

Từ ngày 27/8, lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường xử lý vi phạm khoảng cách an toàn trên tuyến Pháp Vân-Nghi Sơn. Việc xử lý nghiêm là cần thiết để phòng ngừa tai nạn, song cần xác định tiêu chí vi phạm, xử lý phù hợp các tình huống phát sinh, hoàn thiện hệ thống cảnh báo để quy định đi vào thực tiễn, tạo đồng thuận.

Trung tướng Lê Văn Hướng, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam tặng quà gia đình chính sách tại Thái Nguyên. (Ảnh minh họa: DUY ĐỨC)

Bổ sung chính sách với người đã hưởng chế độ một lần sẽ tạo bất cập

Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh An Giang về việc xem xét ban hành chính sách hỗ trợ các đối tượng được hưởng chính sách một lần theo Quyết định số 290/2005/QĐ-TTg, Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg, Quyết định số 49/2015/QĐ-TTg, Bộ Quốc phòng cho biết, việc này sẽ tạo bất cập và không bảo đảm công bằng giữa các đối tượng.

Nhiều khách hàng chia sẻ sẵn sàng bỏ qua trải nghiệm các hàng quán vì trông thấy quán sử dụng các thiết kế do AI tạo ra.

Cảnh giác với ảnh món ăn AI: Đẹp mắt nhưng có thể khác xa thực tế

Những bát phở đầy ắp topping, miếng thịt nướng vàng óng hay ly đồ uống bắt mắt ngày càng xuất hiện nhiều trên các ứng dụng giao đồ ăn và mạng xã hội. Tuy nhiên, không ít hình ảnh được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI, khiến món ăn hấp dẫn hơn thực tế, dễ khiến khách hàng hụt hẫng khi nhận hàng.

Tại Hà Nội, từ năm học 2026-2027, việc tổ chức bữa ăn bán trú được thực hiện theo quy trình mới, tăng công khai, phân định trách nhiệm và ứng dụng hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) trong quản lý. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Bữa ăn học đường: Phụ huynh cần được biết gì để cùng giám sát?

An toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn học đường không dừng lại ở việc chọn đơn vị cung cấp đủ điều kiện mà điều phụ huynh quan tâm nhất là, sau khi ký kết hợp đồng, các đơn vị cam kết về năng lực, nguồn thực phẩm, định lượng và chất lượng suất ăn được hậu kiểm ra sao? 

Theo thông tin từ ePass, chính sách mới là chính sách phí áp dụng cho hoạt động xử lý giao dịch ETC kể từ thời điểm có hiệu lực, độc lập với các dịch vụ, tiện ích bổ sung khác. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

ePass làm rõ phí xử lý giao dịch ETC

Trước những băn khoăn của người sử dụng về phí xử lý giao dịch ETC, ePass cho biết, khoản phí chỉ áp dụng với tài khoản có phát sinh giao dịch xe qua trạm trong tháng trước đó và được tính theo tài khoản, không tính theo số lượng phương tiện đăng ký.

Ảnh minh họa, có sử dụng AI.

Cảnh báo hệ lụy từ việc bị mạo danh đứng tên doanh nghiệp

Chỉ vì thông tin căn cước cá nhân bị kẻ xấu lợi dụng, có người bỗng trở thành người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp “ma” mà mình chưa từng thành lập. Đến khi phát hiện, doanh nghiệp đã phát sinh nợ thuế, cá nhân đứng trước nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh.

Khi mua hàng online chưa chắc đã rẻ hơn ngoài chợ

Khi mua hàng online chưa chắc đã rẻ hơn ngoài chợ

Sự phát triển của thương mại điện tử từng khiến nhiều người tin rằng mua hàng trực tuyến luôn rẻ hơn. Tuy nhiên, thời gian gần đây, không ít mặt hàng trên sàn lại có giá cao hơn chợ truyền thống hoặc cửa hàng bán lẻ, dù vẫn được gắn mác "ưu đãi", "giảm giá". Thực tế này đang dần thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng.

Kết quả thư bạn đọc

Kết quả thư bạn đọc

Báo Nhân Dân nhận được Văn bản trả lời số 115/TB-CAX (PCTP) ngày 19/5/2026 của Công an xã Tu Vũ, tỉnh Phú Thọ, nội dung chính như sau: Công an xã Tu Vũ nhận được công văn của Báo Nhân Dân có nội dung chuyển đơn tố giác của bà Nguyễn Thị Sáu, trú tại Khu 8 (Hoàng Xá), xã Tu Vũ, tỉnh Phú Thọ.