Đẩy mạnh hoàn thiện thể chế để phát triển kinh tế số

Theo đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Hải, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành cần quan tâm đẩy mạnh hơn nữa việc hoàn thiện thể chế về kinh tế số vì đây là một nội dung rất cấp thiết nhằm hợp lực thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số.
Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Hải (đoàn Đồng Nai) phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường sáng 27/10. Ảnh: ĐĂNG KHOA
Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Hải (đoàn Đồng Nai) phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường sáng 27/10. Ảnh: ĐĂNG KHOA

Xu thế kinh tế số là bước phát triển tất yếu

Phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường về tình hình phát triển kinh tế-xã hội sáng 27/10, đại biểu Lê Hoàng Hải nhấn mạnh, trong bối cảnh Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra rất mạnh mẽ, xu thế kinh tế số là bước phát triển tất yếu đối với kinh tế quốc gia và là cơ hội giúp Việt Nam thu hẹp khoảng cách với các quốc gia khác.

Theo báo cáo nền kinh tế số Đông Nam Á của Google, quy mô kinh tế số của Việt Nam năm 2021 ước đạt 21 tỷ USD, đóng góp khoảng 6% GDP, xếp thứ 3/6 thị trường lớn nhất của ASEAN và 14/50 thị trường lớn nhất của châu Á.

Bên cạnh đó, Việt Nam thuộc tốp đầu thế giới về sở hữu tiền kỹ thuật số và tài sản không thể thay thế NFT. Thanh toán điện tử bùng nổ tăng 3.000% về giá trị so với năm 2016. Trong khối ASEAN, Việt Nam đứng thứ 3/27 kỳ lân công nghệ về thu hút vốn khởi nghiệp và đóng góp vốn, dẫn đầu nhóm 34 quốc gia thu nhập trung bình thấp với thứ hạng 44/132 về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII).

Đại biểu Quốc hội đoàn Đồng Nai đánh giá cao việc Chính phủ ban hành kịp thời cũng như thống nhất với quan điểm, định hướng chiến lược của Chính phủ trong Quyết định số 411/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

Phiên thảo luận ở hội trường sáng 27/10. Ảnh: ĐĂNG KHOA

Phiên thảo luận ở hội trường sáng 27/10. Ảnh: ĐĂNG KHOA

Chiến lược đề ra mục tiêu đến năm 2025, phát triển kinh tế số của Việt Nam chiếm tỷ trọng 20% GDP; tỷ trọng kinh tế số trong từng ngành, lĩnh vực đạt tối thiểu 10 %. Đến năm 2030, kinh tế số chiếm 30% GDP; tỷ trọng kinh tế số trong từng ngành, lĩnh vực đạt tối thiểu 20%. Đại biểu Lê Hoàng Hải cho rằng, đây là những mục tiêu đầy thách thức.

Bên cạnh một số kết quả ấn tượng, đại biểu cũng chỉ ra những thách thức mà Việt Nam đang phải đối mặt trong tiến trình thực hiện chuyển đổi số quốc gia, bao gồm những thách thức về thể chế, đo lường quy mô kinh tế số, vấn đề dữ liệu lớn và chuyển dữ liệu xuyên biên giới, hạ tầng số, chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư phát triển công nghệ, rủi ro an toàn, an ninh mạng, lộ trình và giải pháp quản lý tiền kỹ thuật số…

Nâng cao khả năng sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp

Để hợp lực chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, đại biểu Lê Hoàng Hải đề nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành quan tâm đẩy mạnh hơn nữa việc hoàn thiện thể chế kinh tế số. Theo đó, cần sớm ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân để bảo vệ mỏ vàng của kinh tế số; ban hành Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) để tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thúc đẩy các giao dịch điện tử tin cậy, an toàn, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Xây dựng khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát để hỗ trợ thúc đẩy đổi mới, sáng tạo các mô hình kinh kinh doanh số, tài sản số, cho vay ngang hàng, huy động vốn cộng đồng, bất động sản số, bảo hiểm số, giáo dục số và y tế số. Xây dựng bộ chỉ tiêu thống kê đo lường quy mô nền kinh tế số theo tiêu chuẩn quốc tế, thống nhất thước đo kinh tế số theo giá trị gia tăng chứ không theo doanh thu.

Cần xây dựng bộ chỉ tiêu thống kê đo lường quy mô nền kinh tế số theo tiêu chuẩn quốc tế, thống nhất thước đo kinh tế số theo giá trị gia tăng chứ không theo doanh thu.

Đại biểu Lê Hoàng Hải (đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai)

Ngoài ra, đại biểu cũng cho rằng cần sớm nghiên cứu và thử nghiệm tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương; xây dựng cơ chế thúc đẩy, chia sẻ dữ liệu trên Cổng dữ liệu quốc gia; xây dựng chương trình hành động triển khai Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số.

Tạo lập môi trường thuận lợi hơn nữa cho đổi mới sáng tạo, tăng cường phối hợp giữa Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số và Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia trong hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, nâng cao hiệu quả cơ chế hợp tác công tư trong nghiên cứu phát triển công nghệ mới, an ninh mạng.

Đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng hạ tầng số và nhân lực số. Hạ tầng số phải đi trước một bước thúc đẩy phổ cập danh tính điện tử toàn dân, tạo một nền tảng dữ liệu quốc gia có thể được chia sẻ giữa các tổ chức và doanh nghiệp, phủ sóng 5G, tăng đầu tư cho đào tạo gắn với chuyển đổi số.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp. Ảnh: ĐĂNG KHOA

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp. Ảnh: ĐĂNG KHOA

Bên cạnh đó, cần nâng cao khả năng sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp. Theo đại biểu, công thức chuyển đổi số của doanh nghiệp chính là hiểu tầm quan trọng sống còn của chuyển đổi số cộng với sự hỗ trợ của Chính phủ và các bộ, ngành bằng hành động và đột phá.

Nhấn mạnh ngành công nghệ thông tin có vai trò lớn trong công tác định hướng, dẫn dắt, lan tỏa tới nhu cầu và khả năng chuyển đổi số của các ngành kinh tế khác, đại biểu Lê Hoàng Hải đề xuất Chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông, và các bộ, ngành hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ thông tin tiếp tục thu hút vốn đầu tư FDI, chuyển giao công nghệ và tạo ra các sản phẩm Make in Vietnam trong các công nghệ số hàng đầu thế giới như mạng 5G, 6G, điện toán đám mây, chuỗi khối, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật…

Đại biểu nhận định, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều biến động, bất ổn và điều kiện nguồn lực có hạn, việc xây dựng các kịch bản chuyển đổi số và thường xuyên đánh giá cập nhật kịch bản có thể giúp khắc phục kịp thời các khó khăn, thách thức, qua đó các mục tiêu phát triển kinh tế số 2025-2030 sẽ trở nên khả thi hơn.

Ngoài ra, việc xây dựng các kịch bản chuyển đổi số sẽ giúp các ngành, doanh nghiệp xây dựng mục tiêu, lộ trình, kịch bản cho phát triển kinh tế số tại đơn vị mình phù hợp, hiệu quả hơn.

Có thể bạn quan tâm

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.