Sự việc gây búc xúc cho người dân tái định cư, vì đến nay đã hơn hai năm đến sinh sống tại khu tái định cư, người dân mới được UBND huyện cấp đất để sản xuất, nhưng đất lại bị người dân xã khác vào lấn chiếm, xâm canh dẫn đến tình trạng tranh chấp đất đai hết sức căng thẳng, chưa có hướng giải quyết ổn thỏa.
Đầu năm 2012, ông Nguyễn Mạnh Hùng, trú tại thôn 3, xã Đác Plao được UBND huyện Đác Glong cấp 4.000 m2 đất tái định canh tại khu vực đồi 206. Từ đầu mùa mưa đến nay gia đình ông thuê người vào phát dọn để trồng cà phê thì bị ông K’Nơi, trú ở xã Quảng Khê vào ngăn cản, vì cho rằng diện tích đất này gia đình ông đã khai hoang và canh tác từ trước đến nay. Mặc dù ông Hùng đã nhiều lần giải thích đất này do UBND huyện cấp cho ông và có giấy tờ hẳn hoi, nhưng ông K’Nơi vẫn không đồng ý, dẫn đến hai bên đã nhiều lần xảy ra xô xát, cuối cùng gia đình ông Hùng phải ngưng việc canh tác trên diện tích đất này.
Trao đổi với chúng tôi, ông Hùng bức xúc: “Gia đình tôi chuyển vào sinh sống tại khu tái định cư này từ giữa năm 2010 đến nay, hơn hai năm qua không có đất sản xuất, không có việc làm, hàng ngày mong ngóng huyện cấp đất để sản xuất. Đến nay huyện mới tiến hành cấp đất sản xuất cho chúng tôi, nhưng đất đã có người khác lấn chiếm, sản xuất, chúng tôi vào làm bị người khác ngăn cản, hành hung. Mặc dù chúng tôi đã nhiều lần làm đơn đề nghị UBND xã Đác Plao và UBND huyện Đác Glong vào giải quyết để sản xuất cho kịp mùa vụ, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm”.
Cũng như ông Hùng, đầu năm 2012 gia đình ông Vương Hùng Luật, trú tại thôn 3, xã Đác Plao được UBND huyện Đác Glong cấp 4.000 m2 đất tái định canh tại đồi 206. Tuy nhiên, khi chuẩn bị bước vào mùa mưa, gia đình ông vào canh tác thì bị ông K’Soi, trú tại xã Quảng Khê ngăn cản. Ông K’Soi cũng đưa ra lý do là toàn bộ diện tích đất này đều do gia đình ông khai hoang, canh tác từ trước tới nay, việc huyện cấp cho ai gia đình ông không hề hay biết nên ông kiên quyết không cho ai vào sản xuất trên diện tích này cả.
Ông Luật ấm ức: “Khi biết nơi ở cũ được quy hoạch làm lòng hồ Dự án thủy điện Đồng Nai 3, người dân chúng tôi đều đồng tình chuyển lên khu tái định cư mới ở nhường đất lại cho dự án. Trước khi chuyển đi, huyện Đác Glong và Ban Quản lý dự án thủy điện 6 (thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam) đại diện cho chủ đầu tư hứa sẽ sớm giải quyết đất sản xuất để người dân ổn định cuộc sống nơi ở mới. Thế nhưng đến nơi ở mới phải chờ “dài cổ”, đến nay huyện mới tiến hành cấp đất tái định canh, mọi người bắt tay vào canh tác thì xảy ra tranh chấp với người dân địa phương khác. Người dân chúng tôi đã nhiều lần đề nghị chính quyền địa phương và các ngành chức năng của huyện Đác Glong vào giải quyết để mọi chuyện rõ ràng, giúp người dân chúng tôi an tâm sản xuất, ổn định cuộc sống, nhưng đến nay vẫn chưa thấy huyện, xã vào kiểm tra giải quyết, trong khi thời điểm trồng cây công nghiệp đã đến”.
Bí thư Đảng ủy xã Đác Plao K’Lớ cho biết: Trên địa bàn toàn xã hiện có gần 400 hộ dân tái định cư Dự án thủy điện Đồng Nai 3 ở xã Đác Plao đều lâm vào hoàn cảnh “dở khóc, dở cười” tương tự, trong đó tập trung nhiều nhất là các hộ dân ở thôn 1, thôn 2 và thôn 3. Bình quân mỗi hộ được huyện 4.000 m2 đất tái định canh, nhưng kể từ ngày nhận đất đến nay hầu hết các hộ dân vẫn không thể sản xuất được trên diện tích này vì xảy ra tranh chấp với người dân xã Quảng Khê.
Sau khi nhận được đơn thư phản ảnh của nhân dân, Đảng ủy phối hợp với UBND xã đã tiến hành kiểm tra, tuyên truyền, vận động người dân ở xã Quảng Khê trở về địa phương, không tranh chấp, xâm canh trên đất tái định canh của người dân xã Đác Plao, đồng thời báo cáo sự việc lên huyện ủy, UBND huyện Đác Glong…
Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa thấy các ngành chức năng của huyện về kiểm tra giải quyết, trong khi đó tình trạng tranh chấp đất đai xảy ra ngày càng căng thẳng, các hộ dân tái định cư không dám ra sản xuất trên diện tích đất được cấp của mình vì sợ người dân xã Quảng Khê hành hung. Tình trạng này không chỉ gây mất an ninh trật tự ở địa phương mà còn khiến cuộc sống của hàng trăm hộ dân tái định cư bị ảnh hưởng nặng nề, không biết làm gì để ổn định cuộc sống.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Đác Plao K’Lớ, nguyên nhân dẫn đến việc tranh chấp đất đai giữa người dân tái định cư Dự án thủy điện Đồng Nai 3 và nhân dân xã Quảng Khê là do vào năm 2009, cùng với việc đầu tư xây dựng khu tái định cư ở xã Đác Plao cho các hộ dân thuộc diện di dời, giải tỏa lòng hồ Dự án thủy điện Đồng Nai 3, UBND tỉnh Đác Nông cũng đã ra quyết định thu hồi hơn 500 ha đất lâm nghiệp của Công ty Lâm nghiệp Gia Nghĩa giao lại cho UBND huyện Đác Glong và Ban quản lý Dự án thủy điện 6 tiến hành khai hoang cấp đất tái định canh cho các hộ dân.
Tuy nhiên, từ năm 2009 đến hết năm 2011, không hiểu vì lý do gì, UBND huyện Đác Glong và Ban quản lý Dự án thủy điện 6 không cấp đất tái định canh cho người dân và cũng không có biện pháp quản lý diện tích đất này, để người dân ở xã Quảng Khê tràn vào lấn chiếm, khai hoang trồng cây nông nghiệp. Đến đầu năm 2012, UBND huyện Đác Glong mới tiến hành cấp đất cho các hộ dân tái định cư thì xảy ra việc tranh chấp với người dân xã Quảng Khê.
Theo thống kê chưa đầy đủ của UBND xã Đác Plao, đến thời điểm hiện nay đã có hơn 200 ha đất thuộc khu đất tái định canh cho người dân tái định cư Dự án thủy điện Đồng Nai 3 ở xã Đác Plao đã bị người dân ở xã Quảng Khê vào lấn chiếm sản xuất. Các hộ dân này cho rằng, đây là diện tích đất do họ khai hoang mà có, nếu là đất tái định canh vì sao lúc họ vào khai hoang không có cơ quan nào ngăn chặn cả, đến nay đã khai hoang xong và trồng cây nông nghiệp thì UBND huyện vào thu hồi cấp đất cho các hộ dân tái định cư.
Các hộ dân này quả quyết, nếu UBND huyện Đác Glong muốn thu hồi diện tích đất này cấp cho các hộ tái định cư Dự án thủy điện Đồng Nai 3 thì phải hỗ trợ công khai hoang và đền bù toàn bộ cây trồng trên đất cho họ, nếu không họ kiên quyết không giao đất cho huyện làm khu tái định canh.
Chính vì sự tắc trách này đã dẫn đến tình trạng tranh chấp đất đai tại khu vực cấp đất tái định canh và cho đến nay gần 400 hộ dân thuộc diện tái định cư Dự án thủy điện Đồng Nai 3 ở xã Đác Plao vẫn chưa thể canh tác trên diện tích đất đã được cấp.
Trong những ngày này, Tây Nguyên đang bước vào mùa mưa, trong khi ở các địa phương khác nông dân đang ra rẫy chăm sóc cây trồng thì tại khu tái định cư xã Đác Plao người dân chỉ ở nhà ngồi “ngắm” trời mưa và tổ chức ăn nhậu vì không có đất để sản xuất.
Như vậy, sau hơn hai năm chờ đợi, đến nay các hộ dân tái định cư thuộc Dự án thủy điện Đồng Nai 3 ở xã Đác Plao mới được cấp đất tái định canh, nhưng đến bao giờ họ mới được canh tác trên diện tích đất của mình để ổn định cuộc sống? Câu trả lời xin dành cho UBND huyện Đác Glong, tỉnh Đác Nông và Ban quản lý dự án thủy điện 6.
