Đăng ký điện mặt trời mái nhà vừa là nghĩa vụ, vừa bảo đảm an toàn lưới điện quốc gia

Sự bùng nổ điện mặt trời mái nhà đang mở ra một chương mới cho chuyển dịch năng lượng, nhưng mô hình này chỉ bền vững khi đi cùng an toàn kỹ thuật và minh bạch dữ liệu.

Toàn cảnh Tọa đàm "Vì sao bắt buộc đăng ký điện mặt trời mái nhà?".
Toàn cảnh Tọa đàm "Vì sao bắt buộc đăng ký điện mặt trời mái nhà?".

Những năm gần đây, thực hiện chủ trương phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà. Nhờ đó, điện mặt trời mái nhà đã có bước phát triển vượt bậc với hàng trăm nghìn hệ thống, tương đương hàng nghìn Mwp, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đặc biệt là vào các giờ cao điểm nắng nóng; bảo vệ môi trường; góp phần thực hiện xu hướng chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải ròng vào năm 2050.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, điện mặt trời mái nhà phát triển quá nóng cũng sẽ gây ra những hệ lụy không đáng có như quá tải lưới phân phối, nguy cơ cháy nổ và các nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng điện… nếu không có biện pháp quản lý. Vì vậy, giai đoạn 2024-2025, Bộ Công thương đã tham mưu Chính phủ ban hành các quy định mới, trong đó Nghị định 58/2025/NĐ-CP yêu cầu hệ thống điện tự sản, tự tiêu phải đăng ký/thông báo với cơ quan chức năng.

a7808577982b12754b3a.jpg
Ông Nguyễn Quốc Dũng - Trưởng Ban Kinh doanh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Chia sẻ tại Tọa đàm "Vì sao bắt buộc đăng ký điện mặt trời mái nhà?" do Báo Công Thương tổ chức ngày 18/9, Trưởng Ban Kinh doanh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Nguyễn Quốc Dũng cho biết, từ năm 2020 đến nay, lượng công suất điện mặt trời mái nhà lắp đặt đã đạt khoảng 1.300MW, nhưng con số được người dân, doanh nghiệp chủ động thông báo đến EVN lại rất hạn chế, phần lớn số liệu mà EVN có được là nhờ tự đi khảo sát, thu thập, chứ chưa hình thành được cơ chế báo cáo, cập nhật thường xuyên từ phía người dân.

Hệ quả là số liệu thống kê không đồng bộ, thiếu chính xác, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác dự báo phụ tải và bảo đảm nguồn cung.

Cùng quan điểm, Phó phòng Năng lượng tái tạo Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) Nguyễn Bá Hoài cho biết, việc có đầy đủ thông tin về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu là vô cùng quan trọng.

Nếu thiếu dữ liệu cơ bản này, độ chính xác của các mô hình dự báo sẽ bị hạn chế, dẫn tới những sai số trong tính toán huy động nguồn, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của người dân, ảnh hưởng đến tính an toàn, ổn định của toàn hệ thống điện quốc gia nói chung.

4d3c2bc2e19a6bc4328b.jpg
Ông Lê Việt Cường - Phó Viện trưởng Viện Năng lượng, Bộ Công thương.

Phó Viện trưởng Viện Năng lượng, Bộ Công Thương Lê Việt Cường chia sẻ thêm: thiếu số liệu điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu gây khó khăn trong dự báo và xây dựng kịch bản cân đối cung cầu điện trong trung và dài hạn; xây dựng phương án phát triển lưới phù hợp cũng như việc đánh giá đúng về tỷ trọng, đủ về vai trò của điện mặt trời nói chung và điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu nói riêng để điều chỉnh chính sách phát triển điện lực.

Ông Cường nhấn mạnh, trong thực thi và điều chỉnh chính sách, việc đánh giá đúng vai trò, tỷ trọng của điện mặt trời mái nhà là điều kiện cần để đưa ra cơ chế hỗ trợ, khuyến khích hay điều tiết hợp lý. Nếu thiếu thông tin, chính sách có thể chậm phản ứng hoặc thiếu hiệu quả trong thực tế.

Theo chuyên gia năng lượng Hà Đăng Sơn, với mô hình điện mặt trời mái nhà hiện có hai loại là điện mặt trời mái nhà doanh nghiệp và điện mặt trời mái nhà hộ gia đình, trong đó mô hình hộ gia đình thì phức tạp hơn. Hiện nay, việc quản lý chặt chẽ các đơn vị cung cấp dịch vụ thiết kế, lắp đặt điện mặt trời mái nhà còn hạn chế. Chưa có quy định cụ thể về tiêu chuẩn thiết bị, dẫn đến tình trạng xuất hiện hàng trôi nổi, nhà thầu thiếu kinh nghiệm, thiết bị kém chất lượng. Điều này tiềm ẩn nguy cơ sự cố cháy nổ, ảnh hưởng đến chính hộ gia đình và kéo theo trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước khi sự cố xảy ra.

Chính vì vậy, việc đăng ký cũng là công cụ để Bộ Công Thương kiểm soát chất lượng hàng hóa, nhà thầu lắp đặt, hạn chế rủi ro từ hàng kém chất lượng. Như thực tế đã từng xảy ra, một số hệ thống lắp đặt bằng dây dẫn, thiết bị không đạt chuẩn, sau thời gian ngắn đã xuống cấp, gây chập điện, cháy nổ. Việc quản lý chặt chẽ từ khâu đăng ký sẽ giúp phòng ngừa các sự cố như vậy.

Ông Sơn cũng nhấn mạnh thêm: các quy định hiện hành vẫn chưa rõ thông tin đăng ký cụ thể với ai, thủ tục như thế nào, mẫu biểu ra sao. Đây là yêu cầu cấp thiết đặt ra cho các cơ quan quản lý khi ban hành hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị định 58.

Phát triển điện mặt trời không chỉ là hoạt động kinh tế thông thường, mà là hoạt động có điều kiện, luôn gắn liền với vận hành hệ thống điện quốc gia. Dù người dân lắp đặt phục vụ tự dùng, họ vẫn có quyền đấu nối, sử dụng lưới điện quốc gia. Điều này đồng nghĩa lưới điện đóng vai trò như một nguồn dự trữ khổng lồ cho các hộ gia đình và khi cần, họ lấy điện ngược từ lưới để dùng. Do đó, các rủi ro về chất lượng hệ thống, an toàn kỹ thuật, phòng nổ, tiêu chuẩn vận hành… vẫn đặt ra.

Khi Nhà nước đã tạo điều kiện tối đa, thì người dân và doanh nghiệp cũng cần hợp tác, chia sẻ thông tin minh bạch. Chỉ như vậy, chúng ta mới có thể phát triển điện mặt trời bền vững, vừa khuyến khích tự sản tự tiêu, vừa bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia.

Điện mặt trời mái nhà đang trở thành giải pháp năng lượng tái tạo được ưa chuộng hiện nay, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia và tiết kiệm chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của loại hình này cũng đặt ra nhiều thách thức về quản lý và an toàn hệ thống điện. Vì vậy, việc đăng ký lắp đặt điện mặt trời mái nhà không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm chung.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.

Cục trưởng Mai Xuân Thành phát biểu tại hội nghị.

Tối ưu nguồn lực triển khai chuyển đổi số mang tính nền tảng của mô hình quản lý thuế mới

Sáng 26/1, Cục Thuế tổ chức Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến cả nước triển khai nhiệm vụ “Tư vấn tái thiết kế quy trình nghiệp vụ quản lý thuế và lập hồ sơ yêu cầu xây dựng hệ thống công nghệ thông tin theo mô hình quản lý thuế mới”, nhằm tối ưu nguồn lực và thúc đẩy chuyển đổi số mang tính nền tảng, dài hạn.