Đại hội IX Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam: Mở ra kỳ vọng mới cho đội ngũ trí thức

Chuyển đổi số khu vực công đang chuyển từ số hóa quy trình sang quản trị dựa trên dữ liệu. Cùng với hạ tầng có khả năng kết nối, chia sẻ và mở rộng, bảo đảm an ninh dữ liệu và năng lực phục hồi sau sự cố đang trở thành những điều kiện nền tảng để nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực tăng trưởng.

Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 làm chủ tối thiểu 4 công nghệ, thương mại hóa ít nhất 15 sản phẩm và phát triển 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ chiến lược.

Để vận hành 4 tổ máy công suất lớn và 10-15 lò phản ứng mô-đun nhỏ, Việt Nam cần xây dựng đội ngũ nhân lực quy mô hàng chục nghìn người. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để phát triển điện hạt nhân an toàn, hiệu quả và bền vững.

Mạng lưới chuyên gia trí tuệ nhân tạo (AI) Việt Nam toàn cầu được hình thành không chỉ để tập hợp trí thức người Việt trong và ngoài nước, mà còn mở ra cơ chế để các chuyên gia trực tiếp tham gia giải quyết những bài toán cụ thể, phát triển sản phẩm trí tuệ nhân tạo có ý nghĩa chiến lược đối với đất nước.

Luật sửa đổi, bổ sung 3 luật lĩnh vực tài chính-ngân hàng vừa được Quốc hội thông qua bổ sung quy định về dấu hiệu đáng ngờ liên quan tài sản mã hóa nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro rửa tiền trong lĩnh vực này.

Tọa đàm khoa học “Định hướng nội dung khung chính sách hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ thuộc các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam” do Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn vừa tổ chức kỳ vọng cung cấp thêm luận cứ khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách sở hữu trí tuệ.

Luật tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho phát triển hạ tầng viễn thông phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, kinh tế gắn với quốc phòng-an ninh.

Từ hơn 4.000 cá thể gấu nuôi nhốt năm 2005, đến nay cả nước còn 206 cá thể, phần lớn trong đó bị nuôi nhốt hơn 20 năm, sức khỏe suy giảm và cần được đưa đến các cơ sở cứu hộ. Việc hoàn thành mục tiêu chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật trong năm 2026 đang bước vào chặng đường cuối, nhưng cũng là giai đoạn nhiều thách thức.

Sau hơn 1 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW (ngày 22/12/2024) của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong danh mục và sản phẩm chiến lược. 

AI (trí tuệ nhân tạo) và Deepfake (công nghệ mô phỏng hình ảnh khuôn mặt con người) đang làm thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền trên không gian mạng, khiến tin giả ngày càng tinh vi, khó nhận diện. 

Từ ngày 22-26/8, tại sân vận động trượt băng tốc độ quốc gia “Dải băng” ở thủ đô Bắc Kinh, đã diễn ra Cuộc thi Thể thao Robot hình người Thế giới lần thứ hai (hay còn gọi là Thế vận hội Thể thao Robot hình người Thế giới).

Tại Hà Nội, Trung tâm Dịch vụ số MobiFone và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam (VAEDR) vừa ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác hướng tới nghiên cứu, xây dựng Cổng thông tin học tập quốc gia và kho học liệu mở dùng chung, đồng thời phối hợp tham gia các nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số giáo dục quốc gia.

Ngày 23/8, Đài Truyền hình Việt Nam cho biết, Cuộc thi Sáng tạo Robot châu Á-Thái Bình Dương (ABU Robocon 2026) chính thức diễn ra tại Nhà thi đấu Queen Elizabeth, quận Wan Chai, Hồng Kông (Trung Quốc), với sự tham gia của 16 đội tuyển đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dữ liệu, với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia được hình thành. Tuy nhiên, việc có nhiều dữ liệu không đồng nghĩa với có nền kinh tế dữ liệu. 

Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định số 215-QĐ/TW, ngày 18/8/2026 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định số 230-QĐ/TW, ngày 10/1/2025 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chiều 22/8, Vòng Chung kết toàn quốc Cuộc thi tài năng Robot Robotacon Wro 2026 chính thức diễn ra tại Nhà thi đấu đa năng, Trường đại học Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai). Sự kiện thu hút 160 đội thi với hơn 400 thí sinh trong nước cùng các đội khách mời quốc tế đến từ Hàn Quốc và Trung Quốc.

Việc triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các sản phẩm, dịch vụ sử dụng phương tiện bay không người lái tại Điện Biên không chỉ mở ra những mô hình ứng dụng mới, mà còn cung cấp dữ liệu thực tiễn để hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam.

Kinh phí dự phòng tối đa 10% và khả năng triển khai đồng thời nhiều phương án nghiên cứu được thiết kế để nhà khoa học mạnh dạn theo đuổi công nghệ đột phá, nhưng nguồn lực chỉ tiếp tục được cấp cho những hướng chứng minh được tính khả thi.

Với hơn 40.000 trạm phát sóng 5G, vùng phủ đạt khoảng 91,9% dân số, Việt Nam đang từng bước làm chủ công nghệ mạng di động thế hệ mới, đồng thời chuẩn bị nguồn lực để tham gia nghiên cứu, xây dựng tiêu chuẩn và triển khai 6G.

Gần đây, báo cáo từ tổ chức giám sát Tech Transparency Project đã phanh phui một chiến dịch truyền thông tinh vi của Tập đoàn Meta tại Australia. “Gã khổng lồ” công nghệ bị cáo buộc chi tiền cho “người ảnh hưởng” (influencers) để quảng bá tính năng an toàn cho cái gọi là "tài khoản dành cho thiếu niên".

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Tiếp nối chuỗi bài giảng đại chúng "Toán học và Trí tuệ nhân tạo", ngày 21/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học phối hợp Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức bài giảng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”, thu hút đông đảo cán bộ, nhà nghiên cứu, sinh viên tham dự...

Trên sân khấu của buổi Lễ trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 26 tại Hà Nội vào chiều 19/8 vừa qua do Bộ Quốc phòng tổ chức, người sĩ quan trẻ đến từ đảo tiền tiêu cực nam Tổ quốc đã xuất sắc giành giải Ba toàn quốc.

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có bước chuyển quan trọng. Từ chỗ tập trung chủ yếu vào khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ hình thành các dự án, hệ sinh thái đang hướng tới khả năng kết nối nguồn lực, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.

Ngày 21/8, Tân Hoa Xã trích báo cáo của Cảnh sát Singapore liên quan đến các tin nhắn lừa đảo mạo danh các công ty chuyển phát nhanh. Sự vụ này đã gây thiệt hại khoảng 2,2 triệu đô-la Singapore, tương đương 1,73 triệu đô-la Mỹ.

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) thuộc Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) ký Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) với TÜV SÜD Việt Nam nhằm hợp tác về tư vấn kỹ thuật, đào tạo và phát triển giải pháp phục vụ quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Sáng 21/8, tại số 18 đường Phan Chu Trinh, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ ra mắt và vận hành thí điểm mô hình Kiosk "Trạm Cảnh sát thông minh".

Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) ngày 21/8 cho biết, tập đoàn đã đấu thầu thành công quyền sử dụng 3 băng tần vô tuyến điện và sẽ khẩn trương xây dựng mạng lưới viễn thông với công nghệ tiên tiến nhất tại Cộng hòa Dominica - quốc gia thứ 3 của Viettel tại thị trường châu Mỹ.