Đại hội của khát vọng và hành động

Là một đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, TS Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khẳng định, đây thật sự là một Đại hội của khát vọng và hành động.

TS Trần Văn Khải. Ảnh: TUẤN VIỆT
TS Trần Văn Khải. Ảnh: TUẤN VIỆT

Những quyết sách của Đại hội cần một kế hoạch hành động đồng bộ, trước hết là trên phương diện thể chế và công tác lập pháp để sớm đi vào cuộc sống.

Phóng viên (PV): Ông có thể chia sẻ cảm xúc khi dự Đại hội XIV của Đảng?

TS Trần Văn Khải: Là một đại biểu, tôi thật sự xúc động trước tầm vóc và ý nghĩa chiến lược của Đại hội, một dấu mốc chính trị mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho đất nước.

Ngay tại Đại hội, chúng tôi đã chứng kiến sự thống nhất rất cao về ý chí và hành động. Đặc biệt, Đại hội đã xác lập mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Tầm nhìn và mục tiêu ấy thể hiện khát vọng vươn lên mạnh mẽ của dân tộc, khiến tôi và các đại biểu khác vô cùng phấn khởi và tin tưởng.

PV: Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ các định hướng chiến lược lớn tiếp tục xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước. Ông đánh giá như thế nào tầm quan trọng của định hướng này?

TS Trần Văn Khải: Việc Đại hội XIV nhấn mạnh “hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững” với thứ tự ưu tiên thể chế chính trị then chốt, thể chế kinh tế trọng tâm, các thể chế khác rất quan trọng cho thấy tầm nhìn sâu sắc của Đảng ta trong giai đoạn phát triển mới. Đặt thể chế chính trị là “then chốt” cho thấy Đảng đặc biệt coi trọng việc tiếp tục xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và đổi mới phương thức quản trị quốc gia. Đây là nền tảng bảo đảm sự ổn định và định hướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình phát triển.

Coi thể chế kinh tế là “trọng tâm” hàm ý chúng ta phải tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách cho nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Thể chế kinh tế tốt sẽ tháo gỡ các nút thắt, điểm nghẽn đang cản trở tăng trưởng, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Việc xác định các thể chế khác là “rất quan trọng” cũng nhấn mạnh tính toàn diện của định hướng này. Phát triển bền vững đòi hỏi sự hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh… và những lĩnh vực đó cũng cần khung thể chế tương xứng.

Tôi đánh giá định hướng hoàn thiện thể chế mà Nghị quyết Đại hội XIV đề ra là đột phá chiến lược mang tính nền tảng. Nghị quyết kế thừa và phát triển các chủ trương từ những nhiệm kỳ trước, khi thể chế luôn được coi là một trong các khâu đột phá; đồng thời đáp ứng yêu cầu mới của thời kỳ mà đất nước hướng tới những mục tiêu rất cao vào năm 2030 và 2045.

32.jpg
Đại biểu biểu quyết thông qua Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: TRẦN HẢI

PV: Để các quyết sách của Đảng tại Đại hội sớm đi vào cuộc sống, theo ông, cần triển khai những công việc gì, đặc biệt là nội dung về thể chế?

TS Trần Văn Khải: Để đưa Nghị quyết Đại hội vào cuộc sống một cách nhanh chóng và hiệu quả, trước hết phải sớm cụ thể hóa các văn kiện Đại hội thành chương trình, kế hoạch hành động ở tất cả các cấp. Một điểm mới rất đáng chú ý ở Đại hội XIV lần này là lần đầu tiên Ban Chấp hành Trung ương khóa mới xây dựng ngay Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội, coi đó là bộ phận cấu thành của Văn kiện. Nhờ vậy, ngay sau Đại hội, toàn hệ thống chính trị đã có sẵn một “bản thiết kế” chi tiết, phân công rõ cơ quan chủ trì, mốc thời gian, nguồn lực cho từng nhiệm vụ trọng tâm.

Ngoài ra, cần đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, bảo đảm hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, ổn định như Nghị quyết yêu cầu. Quốc hội và Chính phủ cần rà soát, ưu tiên sửa đổi hoặc ban hành mới các luật, cơ chế, chính sách để tháo gỡ ngay những điểm nghẽn thể chế đang cản trở sự phát triển.

Bên cạnh đó, cần tăng cường hiệu quả thực thi pháp luật và giám sát việc thi hành. Toàn bộ hệ thống chính trị phải chuyển động với tinh thần “đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng” như lời đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh.

Cuối cùng, tôi cho rằng, yếu tố con người cũng rất quan trọng để thể chế phát huy hiệu quả. Chúng ta cần đội ngũ cán bộ, công chức có đủ tâm và tầm, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo và dám chịu trách nhiệm trước nhân dân. Khi mỗi cán bộ thấm nhuần tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, phong cách làm việc liêm chính, chuyên nghiệp, thì các chủ trương, chính sách mới được thực thi một cách trọn vẹn, thông suốt. Đây cũng chính là mục tiêu của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và tinh gọn bộ máy mà Đại hội đã đề ra.

PV: Xin cảm ơn ông!

Có thể bạn quan tâm

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Cùng với nâng cao hiệu quả kinh tế, Việt Nam cần thúc đẩy mô hình tăng trưởng xanh, bao trùm và bền vững.

Khơi thông nguồn lực để tăng trưởng 2 con số

6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%; quý III được dự báo có thể tăng 9,5-10%. Với đà tăng trưởng này, mục tiêu GDP cả năm 2026 tăng hơn 9% được đánh giá là khả thi. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới mục tiêu 2 con số, Việt Nam cần khơi thông đồng thời nhiều nguồn lực của nền kinh tế.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Ảnh: MIRAGE NEWS

EU trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Thời tiết cực đoan ngày càng gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế, cơ sở hạ tầng và đời sống tại châu Âu, trong khi những tranh cãi và chia rẽ chính trị đang làm chậm nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES

Kinh tế thế giới đối mặt nhiều thách thức

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá kinh tế toàn cầu vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể sau sáu tháng xung đột tại Trung Đông, nhưng ít ổn định do xung đột địa - chính trị, giá năng lượng biến động mạnh, nợ công và lạm phát tăng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT mở rộng đáng kể quyền lợi người bệnh.

Bài toán giữ Quỹ bảo hiểm y tế bền vững

Quyền lợi càng được mở rộng, yêu cầu bảo đảm an toàn, cân đối và sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) càng cấp thiết. Yêu cầu này đặt ra khi chính sách BHYT đang bước vào giai đoạn mới với nhiều thay đổi theo hướng mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế và giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau, bệnh tật.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.

Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội trong ngày hội tuyển dụng. Ảnh: NAM ANH

Từ đỗ đại học đến năng lực làm việc

Hơn 633 nghìn thí sinh đã xác nhận nhập học đại học năm 2026. Trúng tuyển là cánh cửa mở ra một hành trình mới, nhưng cũng mới chỉ là điểm bắt đầu của quá trình đào tạo. Làm thế nào để những tân sinh viên hôm nay tích lũy đủ kiến thức, kỹ năng và năng lực thích ứng, từ đó trở thành nguồn nhân lực chất lượng cho tương lai?

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Người di cư tràn vào Ceuta hồi cuối tháng 7. Ảnh: REUTERS

Ceuta đối mặt khủng hoảng nghiêm trọng

Chính quyền Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, cảnh báo thành phố đang đối mặt tình trạng cực kỳ nghiêm trọng và có nguy cơ mất kiểm soát, bởi hàng nghìn người di cư vẫn ở lại sau làn sóng vượt biên quy mô lớn từ Morocco hồi cuối tháng 7 vừa qua. Madrid đã phải đề nghị EU hỗ trợ xử lý số người di cư còn lại tại Ceuta.

Các Bộ trưởng nhóm 5 nước châu Âu và đại diện EU trước cuộc họp ở Copenhagen hôm 4/9. Ảnh: REUTERS

Châu Âu lên kế hoạch chuyển người di cư

Đan Mạch, Áo, Đức, Hà Lan và Hy Lạp đặt mục tiêu ký kết thỏa thuận trong năm nay để đưa những người di cư không có giấy phép cư trú hợp pháp tại Liên minh châu Âu (EU) đến các quốc gia ngoài khối. Tại cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ ở Copenhagen (Đan Mạch), 5 nước châu Âu đã thống nhất mô hình chung về các “trung tâm hồi hương”, nhằm chuyển người di cư tới từ năm 2027.

Tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật tại xã Tam Hưng, Hà Nội.

Gỡ rào cản để hộ kinh doanh mở rộng quy mô

Hộ kinh doanh là lực lượng quan trọng của kinh tế tư nhân, tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động và giữ vai trò lớn trong lưu thông hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, khu vực này đang bộc lộ nhiều dấu hiệu suy giảm, đòi hỏi sớm tháo gỡ rào cản để ổn định và phát triển.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, phát biểu giới thiệu nghị quyết.

Việt Nam khởi xướng Thập kỷ quốc tế về Văn hóa

Ngày 4/9, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững”, tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững.

Việc sáp nhập các trường đặt mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm. Ảnh: THẾ PHONG

Sau sáp nhập, trường học phải tốt hơn

Năm học 2026-2027 mở ra với một thay đổi lớn trong mạng lưới trường học: Các địa phương đồng loạt tổ chức lại cơ sở giáo dục công lập theo mô hình mới. Từ những trường nhỏ, phân tán hình thành các trường quy mô lớn, có phân hiệu, điểm trường, đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy học.

Cuộc cạnh tranh hạ tầng trạm sạc sẽ không chỉ nằm ở số lượng trụ sạc mà còn ở công nghệ và hạ tầng số đi kèm. Đồ họa: ANH QUÂN

Cuộc đua phủ sóng hạ tầng trạm sạc xe điện

Cùng với đà tăng trưởng của thị trường xe điện, hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển sôi động với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Xu hướng này phản ánh quá trình chuyển dịch sang giao thông xanh đang được thúc đẩy đồng thời từ chính sách và thị trường.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 31/1/2026. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh vùng biên (kỳ 1)

Ngày 5/9, tiếng trống khai giảng năm học 2026-2027 vang lên cùng một dấu mốc đặc biệt: 108 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới dự kiến đồng loạt được khánh thành, bàn giao, đưa vào sử dụng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng những ngôi trường ấy sẽ trở thành những “cột mốc mềm” về giáo dục vùng biên. Đằng sau những công trình mới là một chủ trương lớn nhằm tạo công bằng trong cơ hội giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền và đầu tư cho nguồn nhân lực của vùng biên trong tương lai.

Dự án mở rộng đường cao tốc đoạn Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: VIẾT DŨNG

Hạ tầng mở đường cho tăng trưởng

Khi những tuyến đường, sân bay và công trình kết nối lần lượt về đích, kỳ vọng lớn hơn không chỉ là thêm những công trình mới mà là mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí và tạo động lực phát triển.

Hoạt động khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trước năm học mới 2026-2027.

Tấm thẻ nhỏ, điểm tựa lớn

Năm học 2026-2027 đang đến gần, cùng với những khoản chi đầu năm, bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những chính sách an sinh mà mỗi gia đình có con đang đi học cần chủ động chuẩn bị. Một tấm thẻ có thể cả năm không sử dụng, nhưng khi ốm đau, tai nạn hay mắc bệnh phải điều trị dài ngày, đó có thể là điểm tựa giúp gia đình giảm đi khoản chi phí y tế rất lớn.

Trường PTTH Hoàng Quán Chi vừa hoàn thành chuẩn bị đón học sinh năm học 2026-2027. Ảnh: NAM NGUYỄN

Thêm nguồn lực cho ngành giáo dục Thủ đô

Năm học 2026-2027 đang đến gần. Với gần 2,3 triệu học sinh, Hà Nội bước vào năm học mới trong bối cảnh số học sinh dự kiến tăng thêm khoảng 37.800 em, tương ứng hơn 1.000 lớp. Cùng với bài toán bảo đảm đủ trường, lớp, thành phố tiếp tục bổ sung giáo viên, tăng mức hỗ trợ bữa ăn bán trú và siết chặt quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm trong trường học.

Hướng dẫn người dân kê khai dữ liệu đất. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nỗ lực hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Từ những phòng làm việc sáng đèn ngoài giờ hành chính đến các nhà văn hóa thôn, xóm trong ngày nghỉ, nhiều địa phương đang chạy đua với thời gian để hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Mỗi nơi một cách làm và cùng chung quyết tâm xây dựng hệ thống dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Nhiều người dân vẫn chưa biết mình thuộc diện được hưởng chính sách an sinh nào. Ảnh: ANH QUÂN

Để chính sách an sinh đến đúng người, đúng lúc

Tại buổi làm việc ngày 25/8 về tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt vấn đề đổi mới cách tiếp cận chính sách theo hướng chủ động hơn, bao trùm hơn, để mỗi người dân, dù ở đâu và trong hoàn cảnh nào, đều được bảo vệ trước những rủi ro lớn, tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và có cơ hội phát triển.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.