Thêm trường, thêm giáo viên để giảm áp lực chỗ học
Năm học này, Hà Nội dự kiến có thêm khoảng 37.800 học sinh và hơn 1.000 lớp. Để đáp ứng nhu cầu, thành phố đã xây mới, hoàn thành và đưa vào sử dụng 4 trường THPT công lập (bao gồm: THPT Hoàng Quán Chi ở phường Yên Hòa, THPT Việt Hùng ở xã Đông Anh, THPT Đặng Trần Đức ở phường Vĩnh Hưng, Trường tiểu học, THCS và THPT Minh Châu ở xã Minh Châu); đồng thời cải tạo, sửa chữa, mở rộng 587 trường học các cấp, bổ sung gần 1.400 phòng học. Nguồn lực được ưu tiên cho những khu vực có tốc độ tăng dân số nhanh, thiếu trường công lập và còn quá tải.
Với những gia đình có con đang ở năm cuối THCS, câu chuyện trường lớp còn gắn với một nỗi lo rất cụ thể: Cơ hội vào lớp 10 công lập. Chị Đào Thu Trang (ở phường Cầu Giấy), có con năm nay vào lớp 9 cho biết, áp lực thi vào lớp 10 đã bắt đầu hiện hữu trong gia đình. Theo chị, phụ huynh không chỉ lo việc học của con mà còn lo nếu kết quả thi không như mong muốn thì cơ hội vào trường công lập sẽ ra sao. Việc thành phố tiếp tục xây thêm trường, tăng phòng học khiến gia đình yên tâm hơn, bởi khi có thêm chỗ học, cơ hội lựa chọn của học sinh cũng được mở rộng.
Cùng với cơ sở vật chất, đội ngũ đứng lớp cũng được thành phố bổ sung. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội, tổng biên chế giáo viên mầm non và giáo dục phổ thông công lập được giao gần 90.000 người, nhưng hiện thành phố có gần 82.000 giáo viên. Trước năm học mới, Hà Nội đang triển khai tuyển dụng hơn 3.100 giáo viên để từng bước bổ sung nhân lực cho các nhà trường.
Bên cạnh đó, việc tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, thuyên chuyển, biệt phái và quản lý nhà giáo được phân cấp mạnh hơn, trong đó UBND xã, phường được giao thực hiện một số nhiệm vụ phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo Sở GD&ĐT, cơ chế này giúp địa phương chủ động hơn, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và kịp thời giải quyết nhu cầu nhân sự của từng trường. Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, năm học 2026-2027, ngành xác định chuẩn bị đủ giáo viên, cơ sở vật chất và các điều kiện dạy học là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với yêu cầu “đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”.
Thêm tiền hỗ trợ, thêm trách nhiệm ở bữa ăn bán trú
Năm học 2026-2027 đánh dấu năm đầu tiên Hà Nội nâng mức hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học. Theo Nghị quyết của HĐND thành phố, học sinh tiểu học tại các cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập đủ điều kiện được hỗ trợ 28.000 đồng/học sinh/ngày, tăng 8.000 đồng so với năm học trước; sáu nhóm học sinh thuộc diện chính sách được hỗ trợ 40.000 đồng/ngày, tăng 10.000 đồng. Khoảng 650.000 học sinh tiểu học dự kiến ăn bán trú trong năm học này sẽ được hưởng chính sách.
Với những gia đình có con học tiểu học, khoản hỗ trợ tăng thêm là sự chia sẻ thiết thực trong thời điểm đầu năm học có nhiều khoản chi. Chị Nguyễn Hoàng Thu Minh (phường Phúc Lợi), phụ huynh có con học tại Trường tiểu học Phúc Lợi cho rằng, điều phụ huynh quan tâm không chỉ là mức hỗ trợ tăng bao nhiêu, mà số tiền đó được sử dụng như thế nào để tạo ra những bữa ăn cho học sinh. Theo chị, thực đơn, nguồn thực phẩm, mức chi cho bữa ăn cần được công khai để phụ huynh có thể cùng giám sát. Khi những thông tin ấy rõ ràng, sự yên tâm cũng lớn hơn.
Năm học 2025-2026, 99,86% cơ sở giáo dục tiểu học của Hà Nội đã tổ chức hỗ trợ bữa ăn bán trú, với hơn 633.000 học sinh được thụ hưởng, chiếm gần 84% tổng số học sinh tiểu học toàn thành phố. Bước sang năm học mới, khi nguồn ngân sách dành cho bữa ăn được nâng lên, yêu cầu đặt ra cũng cao hơn: Khoản hỗ trợ phải đến đúng học sinh, được sử dụng đúng mục đích và góp phần cải thiện chất lượng bữa ăn.
Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Trần Lưu Hoa cho biết, Sở đã thành lập tổ công tác chuyên trách, ban hành hướng dẫn tới UBND các xã, phường và phối hợp với các đơn vị liên quan để triển khai thống nhất công tác bữa ăn học đường. Các nhà trường phải xây dựng, công khai thực đơn, bảo đảm phù hợp nhu cầu dinh dưỡng và đúng định mức; đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị tham gia tổ chức bữa ăn. Công tác tập huấn, hướng dẫn chuyên môn và kiểm tra cũng được tăng cường.
Một cách làm cụ thể đã được triển khai tại Trường tiểu học Đoàn Khuê (phường Việt Hưng). Tháng 4/2026, khi khảo sát bếp ăn bán trú tại trường, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà cùng đoàn công tác trực tiếp kiểm tra quy trình tổ chức bữa ăn. Nhà trường lắp đặt hệ thống camera tại các khâu tiếp nhận thực phẩm, sơ chế, chế biến, chia suất ăn; dữ liệu được chia sẻ với đại diện phụ huynh để cùng giám sát. Tổ tự giám sát của trường gồm Ban Giám hiệu, giáo viên, nhân viên y tế và đại diện cha mẹ học sinh của 29 lớp. Từ sáng sớm, các thành viên đã kiểm tra hóa đơn, chứng từ và thực phẩm đầu vào.
Cách quản lý này tiếp tục được Hà Nội mở rộng trong năm học mới với Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường HanoiCheck. Từ tháng 8/2026, hệ thống được đưa vào vận hành tại các cơ sở giáo dục có tổ chức bán trú, theo dõi các khâu từ thực đơn, nguồn thực phẩm đến quá trình chế biến; hồ sơ năng lực của các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn sẵn cũng được chuẩn hóa và số hóa. Qua đó, nhà trường và phụ huynh có thêm thông tin để theo dõi, giám sát quá trình tổ chức bữa ăn.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà yêu cầu việc lựa chọn đơn vị cung ứng phải công khai, minh bạch và dựa trên năng lực thực tế, không lựa chọn theo thói quen hoặc mặc định đơn vị đã cung ứng từ những năm trước. UBND xã, phường chịu trách nhiệm lựa chọn đơn vị cung ứng trên địa bàn; nhà trường theo dõi, giám sát quá trình thực hiện. Thành phố cũng xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, từng đơn vị trong toàn bộ chuỗi tổ chức bữa ăn.
Quy trình này được thực hiện từ khâu lập kế hoạch, lựa chọn nhà cung cấp, xây dựng thực đơn, chuẩn bị cơ sở vật chất và nhân lực, tiếp nhận và bảo quản thực phẩm, chế biến, chia suất, phục vụ đến kiểm tra, lưu mẫu và xử lý các tình huống phát sinh.
Ngày 3/8/2026, HanoiCheck chính thức mở cổng đăng ký, tiếp nhận hồ sơ trực tuyến của các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn sẵn trên toàn thành phố, tạo thêm một lớp dữ liệu phục vụ đánh giá, kiểm tra và truy xuất. Theo số liệu của Sở Y tế Hà Nội, toàn thành phố có 3.946 cơ sở giáo dục, trong đó 3.388 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú, phục vụ hơn 1,26 triệu học sinh; riêng cấp tiểu học có 773/838 cơ sở tổ chức bán trú. Với quy mô lớn như vậy, thành phố yêu cầu các nhà trường thực hiện quy trình khép kín, công khai thực đơn, nguồn thực phẩm và tăng cường kiểm tra, trong khi phụ huynh được khuyến khích tham gia giám sát.
Ở góc độ quản lý, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà nhấn mạnh trách nhiệm phải được xác định rõ từ lựa chọn nhà cung cấp đến tổ chức bữa ăn tại trường. Sở GD&ĐT Hà Nội cũng xác định khi nguồn lực tăng thì trách nhiệm quản lý phải tăng theo, để khoản hỗ trợ thật sự đến với học sinh và mỗi bữa ăn bảo đảm dinh dưỡng, an toàn.
Còn với phụ huynh, họ có nguyện vọng khoản tiền thành phố hỗ trợ phải được đến đúng địa chỉ: “Điều phụ huynh chúng tôi mong nhất là khoản hỗ trợ của thành phố đến được với các con. Nhìn vào bữa ăn hằng ngày, thấy con ăn đủ chất, thực phẩm bảo đảm và mình yên tâm khi gửi con ở trường thì mới thấy chính sách có ý nghĩa. Chúng tôi rất mừng khi mức hỗ trợ được tăng, nhưng cũng mong nhà trường công khai rõ ràng thực đơn, nguồn thực phẩm và mức chi để phụ huynh có thể cùng theo dõi, giám sát. Với cha mẹ, bữa ăn của con tốt hơn mới thật sự quan trọng!”, chị Hoàng Thu Thủy, phụ huynh có hai con học ở Trường tiểu học Nguyễn Khả Trạc (phường Phúc Diễn) chia sẻ.
