Đại học Monash phát hiện cơ chế tăng sức mạnh cho tế bào diệt ung thư

Một nghiên cứu từ Đại học Monash (Australia) vừa chứng minh, với sự hỗ trợ đúng cách, chính cơ thể con người có thể trở thành chiến binh mạnh mẽ chống lại ung thư, mang lại hy vọng cho các liệu pháp miễn dịch thế hệ mới.

Nghiên cứu mới do Đại học Monash và Công ty công nghệ sinh học oNKo-Innate (Melbourne, Australia) thực hiện mở ra hướng đi đầy hứa hẹn cho công cuộc điều trị ung thư.
Nghiên cứu mới do Đại học Monash và Công ty công nghệ sinh học oNKo-Innate (Melbourne, Australia) thực hiện mở ra hướng đi đầy hứa hẹn cho công cuộc điều trị ung thư.

Thông tin từ Đại học Monash cho biết, một nghiên cứu từ Đại học Monash (Australia) vừa chứng minh, với sự hỗ trợ đúng cách, chính cơ thể con người có thể trở thành "chiến binh" mạnh mẽ chống lại ung thư, mang lại hy vọng cho các liệu pháp miễn dịch thế hệ mới.

Cơ thể con người vốn có một cơ chế phòng vệ tự nhiên chống lại ung thư, một yếu tố tăng trưởng có tên IL-15. Yếu tố này kích thích sản sinh các tế bào miễn dịch, trong đó có tế bào diệt tự nhiên (Natural Killer – NK), giúp phát hiện và tiêu diệt tế bào ung thư ngay từ khi chúng vừa hình thành.

Tuy nhiên, tế bào ung thư liên tục tiến hóa và phát triển các cơ chế tinh vi để "vô hiệu hóa" hệ miễn dịch, ngay cả trong môi trường giàu IL-15. Một hướng tiếp cận tưởng chừng hiệu quả là đưa vào cơ thể bệnh nhân các loại thuốc kích hoạt thụ thể IL-15 trên tế bào miễn dịch. Thế nhưng, các liệu pháp này lại gây độc tính nghiêm trọng vì chúng kích hoạt hệ miễn dịch trên toàn cơ thể, thay vì chỉ tại khối u, dẫn đến nhiều tác dụng phụ nặng nề.

te-bao-diet-tu-nhien-nk-giup-phat-hien-va-tieu-diet-te-bao-ung-thu-ngay-tu-khi-chung-vua-hinh-thanh.jpg
Tế bào diệt tự nhiên NK giúp phát hiện và tiêu diệt tế bào ung thư ngay từ khi chúng vừa hình thành.

Giờ đây, một nghiên cứu mới do Đại học Monash và công ty công nghệ sinh học oNKo-Innate (Melbourne, Australia) thực hiện đang mở ra hướng đi đầy hứa hẹn cho công cuộc điều trị ung thư.

Theo đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện một gene có thể “tắt” trong tế bào NK, giúp các tế bào này trở nên đặc biệt nhạy cảm với IL-15 nội sinh, từ đó thúc đẩy khả năng tiêu diệt ung thư hiệu quả hơn.

Nghiên cứu do Giáo sư Nick Huntington (Viện Nghiên cứu Y sinh Monash) và các cộng sự thực hiện, đã được công bố trên tạp chí quốc tế Cancer Cell. Nghiên cứu này cho thấy, khi loại bỏ gene này khỏi tế bào NK ở người, chỉ một lượng nhỏ IL-15 cũng đủ để kích hoạt mạnh mẽ khả năng tiêu diệt ung thư, giúp làm chậm sự phát triển của ung thư đại trực tràng trong mô hình tiền lâm sàng.

Điều đáng chú ý là gene này mã hóa một loại enzyme, nghĩa là nó hoàn toàn có thể bị ức chế bằng thuốc phân tử nhỏ. Trên thực tế, một loại thuốc đang được thử nghiệm để điều trị hội chứng rối loạn sinh tủy đã cho thấy khả năng can thiệp vào con đường phân tử tương tự, giúp tiêu diệt tế bào ung thư.

Giáo sư Huntington chia sẻ: “Điều này mang lại hy vọng về việc phát triển các loại thuốc đặc hiệu hơn, an toàn hơn để ứng dụng trong các trường hợp liệu pháp miễn dịch chưa tối ưu, cần tăng cường thêm phản ứng miễn dịch chống ung thư”.

giao-su-nick-huntington-vien-nghien-cuu-y-sinh-monash.jpg
Nghiên cứu do Giáo sư Nick Huntington (Viện Nghiên cứu Y sinh Monash) và các cộng sự thực hiện,

Ở bệnh nhân ung thư đại trực tràng, các khối u thường tiết ra nhiều IL-15 hơn mô lành. Tuy nhiên, tế bào ung thư cũng có thể làm đột biến gen IL-15 để né tránh miễn dịch - đây là yếu tố thường liên quan đến nguy cơ tái phát và tiên lượng xấu. Việc tăng độ nhạy của tế bào miễn dịch với IL-15 nội sinh giúp kích hoạt phản ứng mạnh mẽ tại đúng vị trí khối u, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến các mô nơi IL-15 gần như không tồn tại.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng công nghệ CRISPR để sàng lọc và phát hiện các gene làm tăng độ nhạy của tế bào miễn dịch với yếu tố tăng trưởng. Kết quả cho thấy hai gene có thể bị loại bỏ trong các liệu pháp tế bào, hoặc bị ức chế bằng thuốc, từ đó cải thiện hiệu quả tiêu diệt ung thư của tế bào NK.

Theo ông Jai Rautela, Giám đốc điều hành oNKo-Innate, phát hiện này hoàn toàn có thể kết hợp với các liệu pháp miễn dịch hiện hành như ức chế điểm kiểm soát miễn dịch để tạo nên tác động cộng hưởng.

Ông khẳng định: “Thuốc tăng cường tín hiệu IL-15 có thể trở thành lớp phòng thủ bổ sung, giúp củng cố phản ứng miễn dịch ở những khối u trong giai đoạn tiến triển. Đây là minh chứng cho thấy, việc hiểu sâu về miễn dịch học có thể mang lại những đột phá trong việc giải quyết các bài toán sinh học khó khăn như IL-15, và mở đường cho thế hệ liệu pháp miễn dịch mới”.

Có thể bạn quan tâm

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) phát biểu tại lễ trao giải. (Ảnh: MH)

Trao giải Better Choice Awards 2026 vinh danh sản phẩm, giải pháp, thương hiệu đổi mới sáng tạo

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Các diễn giả chia sẻ tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Tạo cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Ông Nguyễn Võ Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.

Trao giải Nhất cho đội Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Cổ vũ khát vọng tiên phong cùng AI và chuyển đổi số vì cộng đồng

Sau hai ngày hoạt động sôi nổi, đầy cảm hứng và tràn đầy nhiệt huyết, sáng 4/10, Trại sáng tạo số cùng Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 đã chính thức khép lại, để lại dấu ấn đẹp trong lòng hàng trăm bạn trẻ, chuyên gia, doanh nghiệp và những người tận tâm với sự nghiệp giáo dục, đổi mới sáng tạo tại Gia Lai.

Thử nghiệm phương tiện bay không người lái (UAV) phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Điện Biên. (Ảnh: MST)

Việt Nam mở không gian tăng trưởng mới từ kinh tế tầm thấp

Ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, mục tiêu nội địa hóa UAV trên 85% và đóng góp khoảng 1,5% GDP vào năm 2045 là những dấu mốc được đặt ra để phát triển kinh tế không gian tầm thấp, gắn làm chủ công nghệ với hình thành thị trường sản phẩm, dịch vụ mới.

Các thí sinh dự thi vòng chung kết Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026.

Tuổi trẻ Gia Lai tiên phong chuyển đổi số vì cộng đồng

Sáng 3/10, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Gia Lai phối hợp Trường đại học FPT cơ sở Quy Nhơn và Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn khai mạc Trại sáng tạo số và Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 với chủ đề “Thanh niên Gia Lai sáng tạo cùng AI - Chuyển đổi số vì cộng đồng”.

Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 với chủ đề “Cộng hưởng số Việt-Nhật: Đồng sáng tạo tương lai với trí tuệ nhân tạo và công nghệ chuyên sâu”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Mở rộng hợp tác công nghệ Việt Nam-Nhật Bản theo hướng đồng sáng tạo

Từ nền tảng hợp tác phần mềm hơn hai thập kỷ, Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng sang nghiên cứu, phát triển công nghệ chuyên sâu và cùng đưa sản phẩm ra thị trường. Tại Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 ngày 2/10 tại Tokyo, hai bên nhấn mạnh chuyển từ cung ứng dịch vụ sang cùng giải quyết bài toán, tạo sản phẩm.