Bắt đầu từ năm 2012, cùng với cả nước, Quảng Ninh thực hiện triển khai thí điểm chương trình OCOP. Với mục tiêu “lấy người dân làm chủ thể”, chương trình nhanh chóng được người dân hưởng ứng, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong phát triển kinh tế nông thôn. Đến nay, rất nhiều sản phẩm OCOP đã khẳng định được thương hiệu và chất lượng đối với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh; tiêu biểu như: Trà hoa vàng, ruốc hàu, chả mực Hạ Long, nước mắm sá sùng Vân Đồn, miến dong Bình Liêu, gà Tiên Yên… Những sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc vùng cao Quảng Ninh đang từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường, mang lại sinh kế vững chắc cho đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời làm thay đổi tư duy sản xuất và mở ra hướng đi bền vững, giúp người dân tự tin làm kinh tế, vươn lên thoát nghèo, làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương.
Quảng Ninh đặc biệt chú trọng xây dựng và phát triển các sản phẩm OCOP mang thương hiệu mạnh, có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường mà trọng tâm là những sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao, được ví như “đại diện thương hiệu” của tỉnh trên bản đồ sản phẩm quốc gia và quốc tế. Tiêu biểu, sản phẩm trà hoa vàng của Công ty cổ phần Kinh doanh lâm sản Đạp Thanh (xã Kỳ Thượng) được đánh giá, phân hạng là sản phẩm OCOP cấp quốc gia, đạt chuẩn OCOP 5 sao vào năm 2024. Trà hoa vàng từ lâu đã được ví như “nữ hoàng của các loài trà” và là dược liệu quý từng chỉ có trong rừng sâu, với tác dụng tốt cho sức khỏe như: Chống oxy hóa, giảm mỡ máu, hỗ trợ điều hòa huyết áp và tăng cường miễn dịch.
Giám đốc Công ty cổ phần Kinh doanh lâm sản Đạp Thanh Nịnh Văn Trắng chia sẻ: Để cây trà hoa vàng phát triển bền vững, gắn với hệ sinh thái rừng đặc hữu của Ba Chẽ, công ty tiếp tục đầu tư, mở rộng vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ, nâng cao tiêu chuẩn chế biến và bao bì nhằm đáp ứng yêu cầu khắt khe của các thị trường cao cấp. Đồng thời, công ty cũng xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm theo chuỗi, từ cây giống, canh tác, thu hái đến chế biến, thương mại và du lịch trải nghiệm.
Đến nay, cả một vùng nguyên liệu hơn 30 ha cây trà hoa vàng đã được trồng, chăm sóc theo tiêu chuẩn hữu cơ. Công ty đã đầu tư nhà xưởng hiện đại và hệ thống chiết tách tinh chất đạt tiêu chuẩn ISO22000. Sản phẩm không chỉ là trà khô mà còn mở rộng ra các thành phẩm như tinh chất, viên nang, trà túi lọc được đóng gói cao cấp phục vụ phân khúc quà tặng và xuất khẩu.
Có thể thấy, chương trình OCOP đã thổi một luồng gió mới vào đời sống nông thôn miền núi và hải đảo. Sản phẩm miến dong Bình Liêu - sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia là minh chứng rõ nét cho sự bứt phá của địa phương. Tận dụng lợi thế thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp với cây dong riềng, các hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư công nghệ chế biến miến sạch, sấy khô bằng năng lượng mặt trời, đóng gói hiện đại. Đặc biệt, người dân nơi đây còn chú trọng xây dựng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm, bảo hộ thương hiệu miến dong Bình Liêu và phát triển theo chuỗi giá trị khép kín. Hiện sản phẩm đã xuất hiện tại nhiều siêu thị lớn, được đưa lên sàn thương mại điện tử và xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản. Nhờ miến dong, hàng trăm hộ dân vùng cao có thêm nguồn thu nhập bền vững, nhiều thanh niên trở về quê khởi nghiệp, gắn bó với nghề truyền thống của địa phương.
Đến thời điểm này, Quảng Ninh đã có 435 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 8 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao quốc gia. Đây là thành quả của định hướng bài bản: Phát triển sản phẩm OCOP gắn với lợi thế bản địa, ứng dụng công nghệ hiện đại, đầu tư quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO 22000, phát triển vùng nguyên liệu hữu cơ, thiết kế bao bì chuyên nghiệp và khai thác tối đa sức mạnh thương mại điện tử.
Tỉnh Quảng Ninh đã cấp hơn 2.600 mã QR truy xuất nguồn gốc, 1.339 tài khoản vận hành hệ thống quản lý OCOP, kết nối 100% sản phẩm OCOP từ 3-5 sao với các sàn thương mại điện tử như Postmart, Voso, Shopee… Từ đầu năm 2025 đến nay, tỉnh đã tổ chức nhiều hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại, tạo cơ hội kết nối sản phẩm OCOP với doanh nghiệp, người tiêu dùng trong và ngoài nước.
Để nâng cao chất lượng, hướng đến mục tiêu phát triển thêm các sản phẩm đạt chuẩn 5 sao quốc gia, Quảng Ninh ưu tiên phát triển sản phẩm từ những cây trồng, vật nuôi bản địa, đồng thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp xây dựng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, bảo đảm truy xuất nguồn gốc rõ ràng, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình nâng hạng sản phẩm; hỗ trợ các cơ sở sản xuất đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại, ứng dụng quy trình khép kín, thân thiện môi trường.
Ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh nhận xét: “Các sản phẩm OCOP ngày càng được định vị là biểu tượng của chất lượng, uy tín và bản sắc vùng miền. Với quyết tâm cao của tỉnh và sự đồng thuận của cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, sản phẩm OCOP của Quảng Ninh đã và đang khẳng định được vị thế không chỉ trên thị trường nội địa mà còn từng bước thâm nhập thị trường quốc tế”.
Với mục tiêu đến năm 2030 có thêm từ 15 đến 20 sản phẩm OCOP 5 sao mang thương hiệu của địa phương, tỉnh Quảng Ninh đang lựa chọn các sản phẩm có tiềm năng để đầu tư chiều sâu, đồng thời kết nối với phát triển du lịch, thương mại điện tử, chuỗi cung ứng thực phẩm sạch và xuất khẩu bền vững, từng bước đưa thương hiệu OCOP Quảng Ninh vươn xa trên thị trường khu vực và quốc tế.
