Cuộc gọi hiện đúng tên người thân vẫn có thể là lừa đảo

Nhờ công nghệ giả mạo số điện thoại kết hợp trí tuệ nhân tạo mô phỏng giọng nói, các đối tượng lừa đảo có thể khiến cuộc gọi hiển thị đúng tên người thân, bạn bè hoặc cơ quan, tổ chức uy tín. Thủ đoạn này đã khiến không ít người mất cảnh giác, cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của kẻ lừa đảo.

Người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi giả mạo người thân, cơ quan chức năng.
Người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi giả mạo người thân, cơ quan chức năng.

Thủ đoạn giả mạo số điện thoại

Thời gian gần đây, nhiều vụ lừa đảo được ghi nhận với điểm chung là nạn nhân nhận được cuộc gọi hiển thị đúng tên người thân, ngân hàng, công ty điện lực hoặc cơ quan nhà nước. Điều này khiến nhiều người chủ quan, tin rằng cuộc gọi đến từ nguồn đáng tin cậy.

Theo cảnh báo của cơ quan chức năng, các đối tượng đang lợi dụng kỹ thuật Caller ID Spoofing. Đây là một hình thức giả mạo số điện thoại hiển thị trên màn hình người nhận. Với thủ đoạn này, đối tượng có thể thực hiện cuộc gọi từ bất kỳ thiết bị nào nhưng cài đặt để số điện thoại hiển thị là số của người thân, bạn bè hoặc các tổ chức uy tín.

Nguy hiểm hơn, cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), tội phạm công nghệ cao hiện nay còn có thể sử dụng công nghệ Deep Voice để mô phỏng giọng nói của người khác với độ chân thực rất cao. Chỉ cần thu thập một số đoạn ghi âm được đăng tải trên mạng xã hội hoặc môi trường mạng, các đối tượng có thể tạo ra giọng nói gần giống với người thật.

Từ đó, kẻ gian dựng lên các tình huống khẩn cấp như người thân gặp tai nạn, đang cấp cứu, cần chuyển tiền gấp hoặc đang gặp sự cố liên quan đến cơ quan chức năng. Trong nhiều trường hợp khác, đối tượng giả danh nhân viên ngân hàng, điện lực, bưu điện hoặc cơ quan nhà nước để yêu cầu cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, cài đặt ứng dụng hoặc truy cập vào các đường link lạ.

Ngoài việc giả mạo số điện thoại cá nhân, các đối tượng còn lợi dụng dịch vụ cuộc gọi định danh (Voice Brandname) để làm giả tên hiển thị của ngân hàng, doanh nghiệp hoặc cơ quan nhà nước nhằm tăng mức độ tin cậy. Khi nhìn thấy tên tổ chức quen thuộc xuất hiện trên màn hình, nhiều người đã mất cảnh giác và làm theo hướng dẫn của đối tượng.

Trước thực trạng này, cơ quan công an khuyến cáo người dân không nên tin tưởng tuyệt đối vào số điện thoại hoặc tên hiển thị trên màn hình điện thoại. Khi nhận được các cuộc gọi có nội dung liên quan đến chuyển tiền, vay tiền, cung cấp mã xác thực hoặc yêu cầu xử lý tình huống khẩn cấp, cần chủ động xác minh lại bằng cách gọi trực tiếp vào số điện thoại đã lưu từ trước hoặc liên hệ qua các kênh khác để kiểm tra thông tin.

Khung hình phạt lên tới tù chung thân

Hành vi sử dụng công nghệ để giả mạo số điện thoại, tên định danh hoặc giọng nói nhằm tạo lòng tin và chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Trường hợp đối tượng sử dụng các thủ đoạn gian dối để khiến nạn nhân chuyển tiền hoặc giao tài sản thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Theo quy định này, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm nếu chiếm đoạt tài sản từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc các trường hợp luật định. Đối với các trường hợp phạm tội có tổ chức, sử dụng thủ đoạn tinh vi, chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn hoặc đặc biệt lớn, mức hình phạt có thể lên tới 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Bên cạnh đó, nếu đối tượng sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản thì còn có thể bị xem xét xử lý theo Điều 290 Bộ luật Hình sự 2015 về Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Tội danh này có khung hình phạt cao nhất lên đến 20 năm tù.

Ngoài trách nhiệm hình sự, hành vi lợi dụng hoạt động viễn thông để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản còn là hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 9 Luật Viễn thông 2023. Đồng thời, điểm g khoản 2 Điều 7 Luật An ninh mạng 2025 cũng nghiêm cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển mạnh mẽ, số điện thoại hiển thị trên màn hình hay giọng nói quen thuộc của người thân không còn là căn cứ đáng tin cậy để xác định danh tính người gọi. Do vậy, người dân cần nâng cao cảnh giác, bình tĩnh xác minh thông tin trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân nhằm tránh trở thành nạn nhân của các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)

Có thể bạn quan tâm

Từ ngày 1/7/2026, tăng mức xử phạt với hành vi giả mạo trên mạng xã hội.

Tăng mức xử phạt với hành vi giả mạo trên mạng xã hội

Các hình thức lợi dụng mạng xã hội để giả mạo tài khoản, fanpage, hội nhóm nhằm phát tán thông tin giả, sai sự thật hoặc lừa đảo người dùng ngày càng phổ biến. Từ ngày 1/7/2026, quy định xử phạt đối với các hành vi này tiếp tục được siết chặt với mức phạt tăng cao hơn trước.

Ảnh minh hoạ.

Cảnh báo gia tăng tình trạng cá độ bóng đá trên mạng trước World Cup 2026

Giải vô địch bóng đá World Cup 2026 sắp diễn ra, thu hút sự quan tâm của nhiều người hâm mộ trên thế giới. Lợi dụng sức “nóng” của sự kiện này, các đối tượng tổ chức đánh bạc đã dùng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi lôi kéo người dân tham gia cá độ trái phép trên mạng, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh - trật tự địa phương.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người tiêu dùng không nên giao dịch chỉ dựa vào video quảng cáo, livestream.

Cảnh báo lừa đảo công nghệ cao khi mua hàng online

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia vừa phát đi cảnh báo về việc các đối tượng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nội dung giả mạo bằng trí tuệ nhân tạo (deepfake) để giả mạo người nổi tiếng, chuyên gia, cơ quan chức năng nhằm quảng cáo sai sự thật, lừa đảo người tiêu dùng trên môi trường mạng.

Dưới góc nhìn xã hội, an ninh và truyền thông, việc đưa ra “quy tắc gia đình an toàn” không phải là khẩu hiệu, mà là một nhu cầu cấp thiết để mỗi gia đình là một lưới phòng thủ vững chãi trước sự hoành hành và bủa vây của tội phạm mạng

Bộ “quy tắc gia đình an toàn” trong thời đại số

Truyền thông liên tục cảnh báo rất nhiều về các thủ đoạn của tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhưng con số nạn nhân và mức độ thiệt hại vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Do vậy, việc xây dựng những nguyên tắc sống đơn giản nhưng hiệu quả để có thể áp dụng hằng ngày, nhằm bảo vệ sự bình yên của mỗi gia đình.

Đại diện VNPT Cyber Immunity và BIC ký kết hợp tác chiến lược phân phối sản phẩm bảo hiểm rủi ro giao dịch

Giảm thiểu thiệt hại trước lừa đảo trực tuyến

Các hình thức lừa đảo trực tuyến và rò rỉ dữ liệu cá nhân ngày càng gia tăng, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm khiến người dùng cá nhân đang phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn trong môi trường số. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp phòng ngừa và hỗ trợ người dùng giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.

Cơ quan công an lấy lời khai các đối tượng lừa đảo trong vụ tiền ảo Heliwin. Nguồn: Lực lượng công an

Công an tỉnh Lào Cai đấu tranh chống tội phạm sử dụng công nghệ cao

Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Lào Cai, nòng cốt là Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an, công an nhiều tỉnh, thành phố đấu tranh, triệt phá nhiều đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao với quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi.

5 bước “tỉnh táo” thoát bẫy link ảo. (Ảnh: NCA)

5 bước chủ động nhận diện để thoát bẫy link ảo, đường dẫn độc hại

Link ảo, đường dẫn đáng ngờ kết hợp những chiêu trò lừa đảo đang trở thành mối đe dọa thường trực đối với người dùng trực tuyến. Việc nhận diện và tránh xa các đường link độc hại là điều vô cùng cấp thiết. Những thông tin dưới đây sẽ giúp cộng đồng mạng trang bị kiến thức để tự bảo vệ mình trước các chiêu trò tinh vi.

Tiêu chuẩn kết bạn và nguyên tắc giao tiếp an toàn trên mạng.

Tiêu chuẩn kết bạn và nguyên tắc giao tiếp an toàn trên mạng

Không ai có thể hoàn toàn tránh khỏi những chiêu trò biến hóa của tội phạm trực tuyến. Vì vậy, bên cạnh việc nâng cao cảnh giác, mỗi người cần rèn luyện kỹ năng nhận diện và bảo vệ mình trên không gian mạng. Dưới đây là những lưu ý quan trọng khi kết bạn trực tuyến để bảo đảm giao tiếp an toàn, tránh rơi vào bẫy lừa đảo.

Toàn cảnh buổi Tọa đàm.

Đẩy mạnh phòng, chống gian lận trong hoạt động thương mại điện tử

Ngày 16/10, tại Hà Nội, Viện Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Luật pháp (STLA) phối hợp Trung tâm Giám sát Chất lượng và Phòng chống Hàng giả (CQSAC)-trực thuộc Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ Thương hiệu Việt Nam (VATAP) tổ chức Tọa đàm “KOL/KOC: Thực trạng-Vi phạm-Trách nhiệm pháp lý trong hoạt động thương mại điện tử”.

Hình minh hoạ

Ngành giáo dục Phú Thọ phát động chiến dịch chống “bắt cóc trực tuyến”, bảo vệ học sinh

Trước thực trạng hàng loạt vụ học sinh, sinh viên bị lừa đảo bằng chiêu trò “bắt cóc online” gây hoang mang dư luận, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ đã khẩn trương phát động Chiến dịch chống “bắt cóc trực tuyến” nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng phòng vệ trên không gian mạng cho học sinh, phụ huynh và giáo viên.

Lấy ảnh “ảo”, đe dọa tống tiền “thật"

[Video] Lấy ảnh "ảo", đe dọa tống tiền "thật"

Thời gian gần đây, tội phạm mạng sử dụng công nghệ cao đã dùng những hình ảnh, video “nhạy cảm” để tống tiền. Nạn nhân chúng nhắm đến là những người nổi tiếng có sức ảnh hưởng, những người có điều kiện kinh tế, địa vị trong xã hội.

Hiếu PC và chống lừa đảo

[Video] Hiếu PC và chống lừa đảo

Từng là nỗi ám ảnh của các tổ chức tài chính của nước Mỹ, giờ đây Hiếu PC – Ngô Minh Hiếu – đang trở thành biểu tượng của nỗ lực bảo vệ an ninh mạng không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn khu vực và thế giới.

Hiếu PC: Cạm bẫy trên mạng và cách phòng tránh.

[Video] Hiếu PC: Cạm bẫy trên mạng và cách phòng tránh

Khách mời của chúng tôi hôm nay là một nhân vật đặc biệt - người từng là một hacker mũ đen và nay là một chuyên gia an ninh mạng phục vụ cộng đồng - anh Ngô Minh Hiếu hay còn được biết đến với tên gọi Hiếu PC. Anh là người đã và đang giúp cộng đồng phòng tránh các chiêu trò lừa đảo tinh vi trên môi trường mạng.

Cảnh báo nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân với trào lưu “khoe” ảnh căn cước công dân

Cảnh báo nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân với trào lưu “khoe” ảnh căn cước công dân

Việc chia sẻ ảnh chụp căn cước công dân sau sáp nhập địa giới hành chính có thể khiến người dùng mạng xã hội tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân. Các dữ liệu này có thể bị kẻ xấu sử dụng để thiết lập hồ sơ cá nhân nhằm giả mạo, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc làm các giấy tờ giả.