Trung tâm AI lớn nhất bên ngoài nước Mỹ
Dự án xây dựng trung tâm dữ liệu với công suất 1 GW do Alphabet thực hiện sẽ được triển khai tại thành phố cảng Visakhapatnam của Ấn Độ. Trung tâm dữ liệu này được cho là dẫn đầu khu vực châu Á về công suất và quy mô đầu tư. Cơ sở mới nằm trong chiến lược mở rộng trị giá hàng tỷ USD của Google tại châu Á, trong đó có các quốc gia như Singapore, Malaysia và Thái Lan và sẽ là một phần trong mạng lưới trung tâm AI toàn cầu của Google trải rộng trên 12 quốc gia.
Phát biểu ý kiến tại một sự kiện tổ chức ở New Delhi, ông Thomas Kurian - Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Google Cloud - khẳng định dự án nói trên là trung tâm AI lớn nhất mà tập đoàn này đầu tư bên ngoài nước Mỹ. “Trung tâm AI là khoản đầu tư đa diện kết hợp giữa cơ sở hạ tầng đám mây và AI với hệ thống năng lượng tái tạo với mạng cáp quang mở rộng, đồng thời có tiềm năng đẩy nhanh quá trình chuyển đổi do AI thúc đẩy trên mọi lĩnh vực”, ông này cho hay.
Theo ông Kurian, đây là một khoản đầu tư tạo ra việc làm giá trị cao tại Ấn Độ, đồng thời kích thích hoạt động kinh tế tại Mỹ thông qua nghiên cứu và phát triển liên quan. Ông nói thêm: “Đây là việc tiên phong trong một sự chuyển đổi năng lực AI mang tính thế hệ, mang lại lợi ích cho cả hai nền kinh tế”. Để đáp ứng nhu cầu số hóa đang gia tăng mạnh mẽ của Ấn Độ, trung tâm AI Visakhapatnam sẽ bao gồm một khuôn viên trung tâm dữ liệu được xây dựng chuyên dụng, có khả năng xử lý tính toán trên quy mô gigawatt. Cơ sở này được xây dựng theo cùng tiêu chuẩn đang hỗ trợ các dịch vụ toàn cầu của Google như công cụ tìm kiếm, YouTube hay dịch vụ chia sẻ đám mây Workspace.
CEO của Google Cloud khẳng định: “Điều quan trọng là các doanh nghiệp, nhà phát triển và nhà nghiên cứu có thể tiếp cận các dịch vụ hiệu suất cao nhất và độ trễ thấp nhất. Hợp tác với các đối tác của chúng tôi, trung tâm này sẽ cung cấp cơ sở hạ tầng tiên tiến, đáng tin cậy cần thiết cho các doanh nghiệp lớn cũng như các công ty khởi nghiệp sáng tạo của Ấn Độ xây dựng và mở rộng quy mô các giải pháp AI của riêng họ và cuối cùng giúp Ấn Độ khẳng định vị thế dẫn đầu toàn cầu trong tương lai do AI thúc đẩy”.
Ấn Độ đã nổi lên như một điểm đến quan trọng cho các trung tâm dữ liệu AI. Chi phí dữ liệu thấp và lượng người dùng internet tăng nhanh đã biến quốc gia này thành trung tâm mở rộng đám mây và AI cho các “gã khổng lồ” công nghệ. Đại diện cơ quan công nghệ bang Andhra Pradesh, ông Nara Lokesh cho biết: “Đây là bước tiến lớn cho tương lai kỹ thuật số, sự đổi mới và vị thế toàn cầu của bang”. Theo Bloomberg, dự án này là một phần trong kế hoạch của chính quyền Andhra Pradesh nhằm phát triển trung tâm dữ liệu công suất 6 GW vào năm 2029.
Trung tâm dữ liệu là cơ sở vật chất chứa thiết bị máy tính và hạ tầng mạng mà các tổ chức sử dụng để thu thập, xử lý, lưu trữ và phân phối dữ liệu. Chúng chứa các máy chủ, hệ thống lưu trữ và thiết bị mạng, cùng nguồn điện và hệ thống làm mát cần thiết để vận hành. Tại Andhra Pradesh, chính quyền đã cam kết cung cấp mặt bằng và trợ cấp điện để thu hút các nhà đầu tư toàn cầu.
Theo báo cáo “Thị trường trung tâm dữ liệu số Ấn Độ 2024” của Công ty dịch vụ chuyên nghiệp toàn cầu JLL, ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu của Ấn Độ đã tăng trưởng nhanh chóng trong 5 năm qua. Ông Nara Lokesh nhấn mạnh trong kỷ nguyên mà dữ liệu được ví như dầu mỏ, những dự án có quy mô ấn tượng sẽ trở thành lợi thế chiến lược then chốt.
Những dự án tỷ USD
Trên toàn cầu, các quốc gia đang đầu tư ngày càng nhiều trong cuộc đua hạ tầng công nghệ, nhằm bảo đảm vị thế dẫn đầu trong các công nghệ quan trọng. Theo Telecom Review, chỉ riêng trong năm 2024, đầu tư vào chất bán dẫn toàn cầu đã vượt hơn 150 tỷ USD, trong khi nguồn vốn đầu tư liên quan AI vượt hơn 120 tỷ USD, cho thấy quy mô của cuộc đua công nghệ đầy cạnh tranh này. Công nghệ AI đòi hỏi năng lực tính toán khổng lồ, thúc đẩy nhu cầu xây dựng các trung tâm dữ liệu chuyên biệt để có thể liên kết hàng nghìn máy tính thành các cụm xử lý siêu tốc.
Các nước Bắc Mỹ và Nam Mỹ đều đang điều chỉnh chiến lược phù hợp các ưu tiên kinh tế và mục tiêu đổi mới. Chỉ riêng năm 2024, những công ty khởi nghiệp AI tại Mỹ đã thu hút 209 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm. Đổi mới robot cũng đang phát triển nhanh chóng bên cạnh nghiên cứu điện toán lượng tử. Canada đang nỗ lực tập trung vào cơ sở hạ tầng AI thông qua việc khai trương “Nhà máy AI”, được thiết kế để đẩy nhanh nghiên cứu AI, bảo mật xử lý dữ liệu và áp dụng các giải pháp cho doanh nghiệp tại Rimouski, Quebec. Còn ở Nam Mỹ, Chile và Colombia đầu tư cho hệ thống năng lượng tái tạo do AI điều khiển, cơ sở hạ tầng thành phố thông minh hoặc các dự án tự động hóa công nghiệp.
Trong khi đó tại châu Á, Trung Quốc đã đặt khả năng tự cung tự cấp về công nghệ vào trọng tâm của chiến lược dài hạn thông qua kế hoạch “Made in China 2025” và các chính sách nhấn mạnh vào AI, 5G, chất bán dẫn và công nghệ lượng tử. Tập đoàn Alibaba đã lên kế hoạch tăng chi tiêu cho AI lên hơn 53 tỷ USD và phát triển chip nội địa để hỗ trợ các mô hình AI của họ. Cả Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đang theo đuổi những tiến bộ trong lĩnh vực robot, công nghệ bán dẫn và công nghệ sinh học. Hàn Quốc nắm giữ gần 6% thị trường sản xuất robot toàn cầu và nổi tiếng với việc đầu tư vào robot dịch vụ.
Cũng đang nổi lên như một nhân tố quan trọng với các khoản đầu tư ngày càng tăng vào sản xuất chất bán dẫn và nghiên cứu AI, Chính phủ Ấn Độ đã đầu tư 18,2 tỷ USD vào các dự án bán dẫn, bao gồm các nhà máy chế tạo và lắp ráp, nhằm giảm sự phụ thuộc vào chip nhập khẩu. Tại thị trường Ấn Độ với gần 1 tỷ người dùng internet, những “gã khổng lồ công nghệ” khác như Microsoft và Amazon cũng đã rót hàng tỷ USD vào phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu.
Liên minh châu Âu (EU) đang hướng tới chủ quyền công nghệ thông qua quy định như Đạo luật chip EU trị giá 43 tỷ euro (hơn 50 tỷ USD), được thiết kế để tăng cường khả năng phục hồi của ngành bán dẫn và giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp. Các quốc gia thành viên lớn đang củng cố nỗ lực này bằng chiến lược quốc gia. Đức đã cam kết 20 tỷ euro (hơn 23 tỷ USD) để thu hút các nhà sản xuất chip, trong khi Pháp thông qua kế hoạch “Nước Pháp 2030” hướng đến đầu tư mạnh vào AI, điện toán lượng tử và các công nghệ tiết kiệm năng lượng.
Các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi cũng đang cho thấy mục tiêu đầu tư vào AI, cơ sở hạ tầng dữ liệu và đổi mới kỹ thuật số. Dự kiến năm 2026, chi tiêu công nghệ của khu vực này đạt 169 tỷ USD, phản ánh cam kết mạnh mẽ đối với chuyển đổi số. Năm ngoái, Saudi Arabia cũng đã công bố quỹ trị giá 40 tỷ USD phát triển công nghệ AI, bao gồm các trung tâm dữ liệu, doanh nghiệp AI. Chiến lược “AI quốc gia” của Qatar cũng đặt mục tiêu đưa quốc gia này vào top 10 nền kinh tế số vào năm 2030.
Trong cuộc đua này, mỗi quốc gia đều đang áp dụng những chiến lược đa chiều như đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, nhân tài và quan hệ đối tác... Một số nước đang tăng đáng kể ngân sách nghiên cứu và phát triển (R&D) để thúc đẩy những đột phá trong AI, điện toán lượng tử, công nghệ sinh học và sản xuất tiên tiến. Nhiều quốc gia xây dựng cơ sở sản xuất chất bán dẫn, phòng thí nghiệm nghiên cứu AI và cơ sở hạ tầng đám mây quốc gia để phát triển năng lực nội địa; hay triển khai chính sách nhằm thu hút, đào tạo và giữ chân nhân tài hàng đầu.
Mối quan hệ hợp tác quốc tế ngày càng được coi trọng để chia sẻ nguồn lực, giảm thiểu rủi ro và cùng phát triển công nghệ. Những sáng kiến chung về công nghệ quan trọng và mới nổi, hợp tác Mỹ - EU về bảo mật dữ liệu, hay quan hệ đối tác Trung Đông - châu Á trong lĩnh vực AI cho thấy trong cuộc đua hiện nay, các nước không chỉ cạnh tranh mà còn cần năng lực kết nối toàn cầu.
