Cùng nhau dựng “lá chắn số” bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Khi internet trở thành "ngôi nhà thứ hai” của trẻ em và thanh thiếu niên, câu hỏi đặt ra là: ai sẽ bảo vệ các em trong thế giới ấy? Chiến dịch “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến” đã thắp lên tinh thần hành động tập thể, cùng nhau dựng “lá chắn số” bảo vệ thế hệ trẻ Việt Nam trước những rủi ro trên không gian mạng.

Dù thời tiết không thuận lợi, vẫn có rất đông học sinh và phụ huynh tham quan, trải nghiệm Ngày hội An toàn trực tuyến.
Dù thời tiết không thuận lợi, vẫn có rất đông học sinh và phụ huynh tham quan, trải nghiệm Ngày hội An toàn trực tuyến.

Những cạm bẫy trong "ngôi nhà số"

Theo khảo sát của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) năm 2022, 93% trẻ em Việt Nam từ 14-15 tuổi sử dụng internet mỗi ngày, với thời lượng trung bình 3-4 giờ trên các nền tảng như Facebook, TikTok, YouTube và Zalo.

Sự năng động của thế hệ trẻ mang lại cơ hội học tập và sáng tạo, song cũng kéo theo những rủi ro tiềm ẩn. Thống kê của Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cho thấy, các hành vi lừa đảo, thao túng và xâm hại trẻ em qua mạng có xu hướng gia tăng, với nhiều thủ đoạn tinh vi: dụ dỗ quay video nhạy cảm để tống tiền, giả danh tuyển dụng để buôn bán người hoặc lao động cưỡng bức. Các nền tảng mạng xã hội, diễn đàn kín và nhóm ẩn danh đang trở thành nơi chia sẻ, giao dịch nội dung xâm hại trẻ em.

Năm 2024, cả nước ghi nhận 381 vụ xâm hại tình dục qua mạng, nhiều vụ bắt nguồn từ việc khai thác thông tin cá nhân trên mạng xã hội như Facebook và Zalo. Từ đầu năm đến nay, cơ quan chức năng đã tiếp nhận và xử lý hơn 50 vụ “bắt cóc online” có yếu tố xuyên biên giới. Những con số này không chỉ phản ánh thực trạng gia tăng tội phạm công nghệ cao, mà còn cho thấy trẻ em Việt Nam đang cần được bảo vệ nhiều hơn trong “ngôi nhà thứ hai” - không gian mạng.

sk-truyen-thong.jpg
Sự kiện truyền thông khởi động chiến dịch "Không một mình".

Lá chắn số từ cộng đồng

Trước bối cảnh đó, Chiến dịch “Không một mình-Cùng nhau an toàn trực tuyến” do Liên minh Niềm tin số khởi xướng, với sự bảo trợ của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, UNICEF và cơ quan Liên hợp quốc về phòng, chống ma túy và tội phạm (UNODC), được phát động từ tháng 10 đến tháng 11/2025, như một hành động tập thể nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước các mối nguy kỹ thuật số.

Sự kiện trung tâm của chiến dịch là Ngày hội An toàn trực tuyến “Không một mình” vừa diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 1-2/11.

Dù trời mưa lạnh, không khí tại khu vực Quảng trường Đông Kinh nghĩa thục, phố đi bộ Hồ Gươm vẫn trở nên sôi động. Rất đông học sinh, sinh viên, phụ huynh và du khách cùng nhau khám phá khu trải nghiệm, tham gia các hoạt động tương tác.

Trong rực rỡ sắc màu công nghệ, nhóm học sinh Trường trung học phổ thông Trần Phú (Hà Nội) tò mò đeo tai nghe thuyết minh về một vụ lừa đảo trực tuyến. Khánh Vân, học sinh lớp 12, Trường trung học phổ thông Trần Phú (Hà Nội) thốt lên: “Em cũng từng nhận được cuộc điện thoại lừa đảo như thế này”. Một số bạn trẻ khác thì giật mình vì không thể ngờ những tin nhắn, cú click chuột tưởng như vô hại lại có thể là cái bẫy của kẻ lừa đảo.

Nhiều học sinh, sinh viên tham gia trải nghiệm các trò chơi công nghệ tương tác tại Ngày hội An toàn trực tuyến.

Nhiều học sinh, sinh viên tham gia trải nghiệm các trò chơi công nghệ tương tác tại Ngày hội An toàn trực tuyến.

Triển lãm số đa giác quan tại đây đã tái hiện những tình huống nhận diện lừa đảo, xâm hại trực tuyến; khu công nghệ tương tác giới thiệu công cụ kiểm soát nội dung và cảnh báo nguy cơ cho trẻ em.

Nguyễn Anh Thư, học sinh lớp 8, Trường trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên chia sẻ: “Trước đây con nghĩ tin nhắn lạ hay lời mời kết bạn chỉ là chuyện bình thường. Giờ con hiểu rõ hơn về những nguy cơ lừa đảo trực tuyến và cần học cách tự bảo vệ mình".

Chị Thu Hiền (phường Bạch Mai, Hà Nội) nói, những trải nghiệm tại đây giúp chị hiểu rằng, con trẻ cần được hướng dẫn và trò chuyện thường xuyên hơn về an toàn trực tuyến.

Theo Ban tổ chức, sau một tháng triển khai trên phạm vi toàn quốc, chiến dịch “Không một mình” đã quy tụ hơn 2.000 trường học, hàng trăm doanh nghiệp công nghệ tham gia, đồng hành và hơn 1 tỷ lượt tiếp cận trên không gian mạng.

Thiếu tướng Lê Xuân Minh - Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khẳng định: “Không một cá nhân hay cơ quan nào có thể đơn độc đối mặt với thách thức này. Chúng ta cần sự chung tay của toàn xã hội, từ gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ đến các tổ chức quốc tế và cộng đồng".

Lời khẳng định ấy cũng là tinh thần xuyên suốt của chiến dịch, mỗi người cần là một “lá chắn số” bảo vệ cộng đồng. Bên cạnh đó, chiến dịch cũng thúc đẩy một trụ cột quan trọng: trách nhiệm của các nền tảng trực tuyến.

Từ công ước Hà Nội đến cam kết cộng đồng

Trong khuôn khổ Lễ mở ký Công ước Hà Nội 2025, tọa đàm quốc tế “Vai trò của nền tảng trực tuyến trong bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên” với sự tham gia của Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, đại diện UNICEF, UNODC, Meta, TikTok, Google. Các bên thống nhất rằng, nền tảng trực tuyến chính là tuyến phòng thủ đầu tiên nếu được quản trị an toàn và có trách nhiệm.

Theo báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) năm 2025, trong 50 nền tảng chia sẻ nội dung trực tuyến lớn nhất thế giới, chỉ có 20 nền tảng công bố báo cáo minh bạch về xử lý nội dung xâm hại trẻ em. Thực tế này cho thấy vẫn còn khoảng trống lớn trong trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ toàn cầu.

13.jpg
Bà Michaela Bauer, Phó Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam cùng tham gia Chiến dịch "Không một mình"

Tại buổi tọa đàm, bà Michaela Bauer, Phó Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam, nhấn mạnh việc “bảo vệ đi cùng với trao quyền” để trẻ em không chỉ an toàn, mà còn có năng lực số để tự bảo vệ mình".

Hiện nay, Liên minh Niềm tin số đang tiếp tục mở rộng chương trình giáo dục kỹ năng số trong trường học, phối hợp Tổng đài quốc gia 111 và các tổ chức bảo vệ trẻ em, hình thành “lá chắn số” trên phạm vi quốc gia.

Hơn 2.000 trường học trên cả nước đã tổ chức các buổi thảo luận, tiết học, tạo diễn đàn kỹ năng số cho học sinh. Hàng trăm KOL và nghệ sĩ trẻ cùng đồng hành đưa thông điệp “Cùng nhau an toàn trực tuyến” đến gần giới trẻ theo cách tự nhiên nhất.

Đây chính là bước đi tiên phong trong việc thực hiện Công ước Hà Nội về phòng, chống tội phạm mạng.

Tại lễ ký kết, đại diện UNODC cũng đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia tiên phong trong việc kết hợp công nghệ, pháp luật và cộng đồng để xây dựng môi trường số nhân văn, an toàn cho trẻ em.

Trong thế giới phẳng, nơi mỗi cú click có thể mở ra cả cơ hội lẫn rủi ro, an toàn trực tuyến không còn là lựa chọn mà là quyền cơ bản của mỗi trẻ em.

“Không một mình” còn là lời nhắc nhở rằng: bảo vệ trẻ em trên môi trường số không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước hay doanh nghiệp công nghệ, mà bắt đầu từ mỗi phụ huynh, thầy cô và chính các em.

Thiếu tướng Lê Xuân Minh nói: “Từ một chia sẻ tích cực hay một lời cảnh báo đúng lúc, mỗi người trong chúng ta đều có thể dựng thêm một viên gạch trong bức tường an toàn cho hàng triệu trẻ em Việt Nam".

Giữa thế giới kết nối bằng dữ liệu, điều quan trọng nhất vẫn là niềm tin số, niềm tin rằng mọi đứa trẻ có thể học tập, sáng tạo và lớn lên không sợ hãi, không một mình.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) phát biểu tại lễ trao giải. (Ảnh: MH)

Trao giải Better Choice Awards 2026 vinh danh sản phẩm, giải pháp, thương hiệu đổi mới sáng tạo

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Các diễn giả chia sẻ tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Tạo cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Ông Nguyễn Võ Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.

Trao giải Nhất cho đội Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Cổ vũ khát vọng tiên phong cùng AI và chuyển đổi số vì cộng đồng

Sau hai ngày hoạt động sôi nổi, đầy cảm hứng và tràn đầy nhiệt huyết, sáng 4/10, Trại sáng tạo số cùng Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 đã chính thức khép lại, để lại dấu ấn đẹp trong lòng hàng trăm bạn trẻ, chuyên gia, doanh nghiệp và những người tận tâm với sự nghiệp giáo dục, đổi mới sáng tạo tại Gia Lai.

Thử nghiệm phương tiện bay không người lái (UAV) phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Điện Biên. (Ảnh: MST)

Việt Nam mở không gian tăng trưởng mới từ kinh tế tầm thấp

Ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, mục tiêu nội địa hóa UAV trên 85% và đóng góp khoảng 1,5% GDP vào năm 2045 là những dấu mốc được đặt ra để phát triển kinh tế không gian tầm thấp, gắn làm chủ công nghệ với hình thành thị trường sản phẩm, dịch vụ mới.

Các thí sinh dự thi vòng chung kết Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026.

Tuổi trẻ Gia Lai tiên phong chuyển đổi số vì cộng đồng

Sáng 3/10, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Gia Lai phối hợp Trường đại học FPT cơ sở Quy Nhơn và Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn khai mạc Trại sáng tạo số và Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 với chủ đề “Thanh niên Gia Lai sáng tạo cùng AI - Chuyển đổi số vì cộng đồng”.

Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 với chủ đề “Cộng hưởng số Việt-Nhật: Đồng sáng tạo tương lai với trí tuệ nhân tạo và công nghệ chuyên sâu”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Mở rộng hợp tác công nghệ Việt Nam-Nhật Bản theo hướng đồng sáng tạo

Từ nền tảng hợp tác phần mềm hơn hai thập kỷ, Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng sang nghiên cứu, phát triển công nghệ chuyên sâu và cùng đưa sản phẩm ra thị trường. Tại Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 ngày 2/10 tại Tokyo, hai bên nhấn mạnh chuyển từ cung ứng dịch vụ sang cùng giải quyết bài toán, tạo sản phẩm.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh và đại diện Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội Viettel thực hiện nghi thức ra mắt Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) và Ứng dụng Công dân số NinhBinh-S.

Ninh Bình ra mắt Trung tâm IOC, Ứng dụng NinhBinh-S

Ngày 2/10, tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội nghị chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia (10/10), Ngày Công dân số Việt Nam (15/10) và ra mắt Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), Ứng dụng Công dân số NinhBinh-S, phát động Tháng cao điểm triển khai “Bộ học liệu đa phương tiện”, lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số”.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: CTV)

Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ triển khai chương trình 300 ngày đổi mới, phát triển

Ngày 2/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam công bố Kế hoạch thực hiện Chương trình “300 ngày đổi mới, phát triển Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ”, với thông điệp “3Đ-3P: Đổi mới để tạo đột phá-Phát triển để tạo giá trị”.