Sáng 17/3, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo Đóng góp ý kiến của cử tri trí thức gửi tới Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XVI.
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam cho biết: Thực hiện đề nghị của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Thường trực Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong việc tham gia đóng góp ý kiến đối với những vấn đề lớn của đất nước trước kỳ họp Quốc hội. Đây đồng thời là diễn đàn quan trọng để tập hợp, phản ánh trung thực, khách quan ý kiến, kiến nghị của cử tri là trí thức, qua đó cung cấp thêm cơ sở thực tiễn và luận cứ khoa học phục vụ hoạt động của các đại biểu Quốc hội, nhất là các đại biểu mới trúng cử, trong quá trình xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng, hoạch định chính sách và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong thời gian tới.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến sâu sắc, toàn diện, trước hết là đánh giá khái quát kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; việc triển khai các nghị quyết chiến lược về phát triển kinh tế, văn hóa; công tác chuẩn bị và kết quả bầu cử Quốc hội khóa XVI. Đồng thời, cần làm rõ các vấn đề liên quan đến an sinh xã hội, sự chăm lo của Đảng, Nhà nước đối với nhân dân trong dịp Tết cổ truyền; chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục và khả năng ứng phó với các dịch bệnh mới. Trên lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, cần chú trọng các vấn đề tội phạm công nghệ cao, an toàn cháy nổ; cùng với đó là những thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu, nhất là tình trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn và ô nhiễm môi trường khu vực nông thôn.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh cho rằng cử tri và nhân dân vẫn đặt niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước, kỳ vọng vào những bước phát triển mạnh mẽ của đất nước trong giai đoạn tới. “Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn là dịp để đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ tiếp tục phát huy trí tuệ, tinh thần trách nhiệm, đóng góp những ý kiến tâm huyết, thiết thực cho sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh cho biết.
Đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phục vụ người dân
Nhất trí với Đề cương tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, tuy nhiên, ông Trần Đức Lai, Chủ tịch, Hội Vô tuyến-Điện tử Việt Nam cho biết, trong 7 lĩnh vực cụ thể của bản Đề cương báo cáo, chưa đề cập tới lĩnh vực khoa học và công nghệ - một lĩnh vực quan trọng, đóng vai trò then chốt và là động lực trong các Chiến lược phát triển và được đề cập trong nhiều Nghị quyết của Trung ương trong thời gian gần đây.
Chủ tịch, Hội Vô tuyến-Điện tử Việt Nam cho rằng, cử tri trí thức trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số tin tưởng rằng, với quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và sự vào cuộc mạnh mẽ của Quốc hội khóa XVI, Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số sẽ thực sự trở thành động lực chính của mô hình tăng trưởng mới, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và bao trùm.
Trên cơ sở đó, ông đề nghị Quốc hội và Chính phủ ưu tiên cao độ cho việc hoàn thiện thể chế, tăng đầu tư chiến lược cho nghiên cứu và phát triển, phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ, bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, để khoa học, công nghệ và chuyển đổi số thực sự phục vụ người dân, doanh nghiệp và sự thịnh vượng lâu dài của quốc gia.
Đồng quan điểm trên, Tiến sĩ Nghiêm Vũ Khải, nguyên Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết: Trong bối cảnh mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, việc hoạch định các quyết sách chiến lược về phát triển kinh tế-xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Trên cơ sở các định hướng lớn của Đại hội XIV, Tiến sĩ Nghiêm Vũ Khải cho rằng, cần tập trung thảo luận, định hình rõ các trụ cột phát triển dài hạn, trong đó nhấn mạnh mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của nền kinh tế; đồng thời tăng cường khả năng chống chịu trước các xu hướng bảo hộ thương mại và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng.
Song song với đó, yêu cầu hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tiếp tục được đặt ra cấp thiết. Quốc hội cần chú trọng hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương theo hướng phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa trung ương và địa phương; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Đồng thời, tăng cường hoạt động giám sát việc thực thi chính sách tại địa phương, bảo đảm bộ máy chính quyền vận hành hiệu lực, hiệu quả, thực sự phục vụ nhân dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vững mạnh.
Ở góc độ khác, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Văn Thanh, Hiệp hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam nhận định, nhiệm kỳ 2026-2031 của Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi phải chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và hiệu quả.
Theo đó, Việt Nam cần tận dụng tối đa các thành tựu của khoa học và công nghệ, đồng thời phát huy những lợi thế từ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng và toàn diện. Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới, cần tập trung xây dựng nền kinh tế dựa trên các trụ cột then chốt là thể chế, khoa học và công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc sớm chuyển dịch sang nền kinh tế dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và năng lực quản trị quốc gia hiện đại, trong đó con người giữ vai trò “hạ tầng mềm” của sự phát triển sẽ là yếu tố quyết định để kinh tế Việt Nam tạo bứt phá.
Từ góc độ cử tri, ông bày tỏ kỳ vọng các đại biểu Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp tục phát huy trách nhiệm, bản lĩnh và trí tuệ, xứng đáng với niềm tin và sự tín nhiệm của nhân dân, góp phần đưa ra những quyết sách đúng đắn, kịp thời cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
