Chiều tối 2/2 tại Hà Nội, Bộ Tài chính tổ chức cuộc họp chuẩn bị Hội nghị triển khai và rà soát, điều chỉnh kế hoạch Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp.
Tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Thống kê cho biết, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là kỳ tổng điều tra thống kê quốc gia lần thứ 7, được tổ chức định kỳ 5 năm một lần theo quy định của Luật Thống kê. Cuộc tổng điều tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi được triển khai vào năm đầu tiên thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030, nhằm cung cấp bức tranh toàn diện, đầy đủ và cập nhật về thực trạng nền kinh tế, phục vụ công tác đánh giá, hoạch định và điều hành chính sách phát triển kinh tế-xã hội từ cấp xã đến cấp Trung ương.
Kết quả Tổng điều tra kinh tế năm 2026 sẽ cung cấp thông tin tổng thể về quy mô, cơ cấu ngành nghề, lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả sản xuất, kinh doanh của các loại hình cơ sở kinh tế trên phạm vi cả nước. Đồng thời, cuộc điều tra phản ánh mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và quá trình chuyển đổi số trong nền kinh tế. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng để tính toán các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu như tổng sản phẩm trong nước, tổng sản phẩm trên địa bàn; xây dựng cơ sở dữ liệu thống kê dùng chung và dàn mẫu tổng thể cho các cuộc điều tra thống kê tiếp theo, qua đó góp phần nâng cao chất lượng công tác thống kê và phục vụ xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
So với các kỳ tổng điều tra trước, bà Nguyễn Thị Hương cho biết, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có 5 điểm mới nổi bật: Phạm vi thu thập thông tin được mở rộng đối với tổ hợp tác và cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể có hoạt động kinh doanh trực tuyến; Nội dung điều tra được cập nhật, bổ sung nhằm phản ánh rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế; Công tác lập bảng kê cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể được triển khai sớm từ tháng 10/2025, góp phần bảo đảm điều tra đầy đủ, chính xác và phân loại đúng ngành kinh tế.
Đặc biệt, công nghệ thông tin được ứng dụng toàn diện trong tất cả các khâu của tổng điều tra. Việc điều hành, theo dõi và giám sát được tăng cường trên môi trường số; trí tuệ nhân tạo (AI) được áp dụng trong việc xác định mã ngành kinh tế; bản đồ số được sử dụng để theo dõi tiến độ điều tra theo thời gian thực. Đồng thời, dữ liệu điều tra được tăng cường liên thông, đồng bộ với các nguồn dữ liệu hành chính hiện có như đăng ký kinh doanh, thuế và hải quan, góp phần nâng cao độ tin cậy và khả năng khai thác của thông tin thống kê.
Ngay từ đầu năm 2025, công tác chuẩn bị cho Tổng điều tra kinh tế năm 2026 đã được triển khai khẩn trương. Đến nay, hầu hết các nội dung quan trọng đã được hoàn thành, bao gồm việc xác định nhu cầu thông tin với 436 chỉ tiêu thống kê; ban hành đầy đủ các văn bản chỉ đạo và phương án tổng điều tra; lập danh sách đơn vị điều tra giai đoạn một đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng và tổ hợp tác; thành lập Ban Chỉ đạo các cấp; xây dựng phiếu điều tra, tài liệu hướng dẫn, phần mềm thu thập thông tin và tổ chức tập huấn cho lực lượng tham gia điều tra.
Công tác thu thập thông tin giai đoạn 1 được triển khai từ ngày 5/1/2026. Đến ngày 1/2/2026, tiến độ chung đạt 42,8% kế hoạch, trong đó một số địa phương có tiến độ cao như Quảng Trị, Tây Ninh và Đà Nẵng. Tuy nhiên, vẫn còn một số địa phương có tiến độ thấp, thậm chí có địa phương chưa thành lập Ban chỉ đạo. Công tác giám sát, kiểm tra và làm sạch dữ liệu đang được thực hiện song song với quá trình thu thập thông tin, đồng thời các điều kiện cần thiết cũng đang được chuẩn bị để triển khai giai đoạn 2 đối với doanh nghiệp, tập đoàn, tổng công ty, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội và tổ chức phi Chính phủ nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam.
Lãnh đạo Cục Thống kê đánh giá, trong quá trình triển khai tổng điều tra, nhiều thuận lợi đã được ghi nhận, như sự quan tâm chỉ đạo của chính quyền các cấp, công tác tuyên truyền được thực hiện rộng rãi, lực lượng điều tra viên cơ bản đáp ứng yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm, công tác tập huấn, kiểm tra và giám sát được chú trọng. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc, bao gồm sự vào cuộc chưa đồng đều của chính quyền địa phương ở một số nơi, lực lượng thống kê cơ sở còn mỏng, điều tra viên kiêm nhiệm nhiều công việc nên tiến độ thu thập thông tin chưa cao, và một số cơ sở sản xuất, kinh doanh còn e ngại trong việc cung cấp thông tin về doanh thu và chi phí.
Thực hiện chỉ đạo của Trưởng ban Ban Chỉ đạo Trung ương về việc công bố kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 vào ngày 30/6/2026, sớm hơn kế hoạch ban đầu 7 tháng, Cục Thống kê đã đề xuất điều chỉnh kế hoạch thực hiện Tổng điều tra theo hướng rút ngắn thời gian thu thập thông tin, kiểm tra, làm sạch dữ liệu và biên soạn báo cáo. Theo kế hoạch điều chỉnh, giai đoạn 1 sẽ kết thúc thu thập thông tin vào ngày 10/3/2026; giai đoạn 2 được triển khai từ ngày 1/3/2026 đến ngày 30/4/2026; công tác kiểm tra và làm sạch dữ liệu được thực hiện đồng bộ và hoàn thành sớm hơn 7 tháng so với kế hoạch ban đầu; kết quả sơ bộ sẽ được biên soạn và công bố vào ngày 30/6/2026.
Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, để bảo đảm hoàn thành Tổng điều tra kinh tế đúng tiến độ và đạt chất lượng cao, Cục Thống kê cần khẩn trương rà soát, sửa đổi phương án và kế hoạch tổ chức thực hiện, sớm báo cáo cấp có thẩm quyền. Bộ trưởng yêu cầu việc báo cáo phải song hành với triển khai, với tinh thần làm sớm hơn, nhanh hơn nhưng không để ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn bộ cuộc điều tra.
Cùng với đó, Bộ trưởng đề nghị tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống tài liệu và phần mềm điều tra, kịp thời hướng dẫn các bộ, ngành và địa phương, bảo đảm đẩy nhanh tiến độ thu thập thông tin. Bộ trưởng thống nhất phương án tổ chức điều tra theo 2 giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 rút ngắn khoảng 20 ngày, giai đoạn 2 rút ngắn khoảng 120 ngày. Đồng thời cần ứng dụng triệt để công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong xác định mã ngành, giám sát tiến độ theo thời gian thực nhằm nâng cao tốc độ và độ chính xác của thu thập dữ liệu. Đồng thời, đề nghị rà soát thật kỹ hệ thống chỉ tiêu thống kê.
Đặc biệt, Bộ trưởng lưu ý cần rà soát thật kỹ hệ thống chỉ tiêu thống kê, trong bối cảnh số lượng chỉ tiêu phục vụ tổng điều tra hiện nay rất lớn, trên 450 chỉ tiêu. Theo đó, phải đánh giá nghiêm túc, loại bỏ những chỉ tiêu không cần thiết, mang tính hình thức, không tiếp tục áp dụng máy móc theo thông lệ các kỳ điều tra trước. Những nội dung có thể khai thác thông qua dữ liệu hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin cần được ưu tiên thực hiện, nhằm bảo đảm số liệu thống kê thiết thực, hiệu quả, tránh lãng phí thời gian và nguồn lực.
Trong quá trình triển khai, Bộ trưởng yêu cầu từ Trung ương đến địa phương phải tiếp tục rà soát cách thức thu thập dữ liệu, phân định rõ nội dung nào cần điều tra trực tiếp, nội dung nào có thể khai thác từ dữ liệu hành chính. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên; cập nhật tiến độ, rà soát chất lượng dữ liệu và kịp thời báo cáo Ban Chỉ đạo các vướng mắc, khó khăn để có phương án xử lý phù hợp.
Phấn đấu hoàn thành công tác tập huấn cấp tỉnh giai đoạn 2 trong tháng 2/2026. Đối với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính như Cục Thuế, Cục Hải quan, đề nghị phối hợp chặt chẽ với Cục Thống kê trong công tác tuyên truyền, đôn đốc doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, cung cấp thông tin trên Cổng thông tin Tổng điều tra kinh tế 2026 và nộp báo cáo tài chính đầy đủ, đúng hạn. Cục Thuế cần chủ động phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Cục Thống kê trong thực hiện nhiệm vụ này.
