Cơ hội cho doanh nghiệp Việt làm đường sắt tốc độ cao

Chiều 20/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam. Nhiều ý kiến bày tỏ "khao khát Việt Nam có đường sắt tốc độ cao". Song để làm được, chúng ta cần tiếp tục rà soát và đề xuất các chính sách đặc thù đặc biệt.
Dự án đường sắt tốc độ cao đang được người dân quan tâm. Ảnh: NAM HẢI
Dự án đường sắt tốc độ cao đang được người dân quan tâm. Ảnh: NAM HẢI

Cần các chính sách đặc thù đặc biệt

Nêu trải nghiệm đường sắt tốc độ cao ở châu Âu, đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân (đoàn TP Hồ Chí Minh) bày tỏ "tôi rất khao khát Việt Nam có được loại hình giao thông này".

Vị này cho rằng, 15 năm trước chúng ta đã thảo luận về dự án này, nhưng lúc đó chưa đáp ứng được về nguồn lực. Còn hiện nay, kinh tế vĩ mô ổn định, nợ công thấp, chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao.

Song ông lưu ý, dự án này đặc biệt phải chú trọng yêu cầu về kỹ thuật, an toàn. "Tuyệt đối không vì chi phí và nguồn thu mà bỏ qua yêu cầu kỹ thuật và an toàn", ông Ngân nói.

Bên cạnh việc góp ý, cần tập trung huy động vốn trong nước, vay ưu đãi nước ngoài, hạn chế vay ODA, ông Ngân nhấn mạnh "cần huy động doanh nghiệp trong nước có chuyên môn để xây dựng dự án".

Đồng tình với chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao, song, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH nhấn mạnh, đây là dự án khó, mới, chưa có tiền lệ, vì vậy cần phải đặc biệt lưu ý đến công tác thuê tư vấn quốc tế có năng lực để hỗ trợ chủ đầu tư quản lý dự án, lựa chọn tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra có năng lực thật sự để dự án đạt tiến độ nhanh nhất, chất lượng cao nhất. Đồng thời, tiếp tục rà soát và đề xuất các chính sách đặc thù đặc biệt để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các bước tiếp theo.

Ông Vũ Hồng Phương, Giám đốc Ban Quản lý dự án đường sắt cho biết, quan điểm của Đảng, Chính phủ là ưu tiên cho doanh nghiệp trong nước trên tất cả các lĩnh vực, từ tư vấn, thi công xây lắp, đến sản xuất vật liệu; công nghiệp đường sắt...

Công nhân sửa chữa đường ray trên cầu Long Biên. Ảnh: NAM HẢI

Công nhân sửa chữa đường ray trên cầu Long Biên. Ảnh: NAM HẢI

Cần cái "bắt tay" của doanh nghiệp Việt

Vậy, liệu các doanh nghiệp Việt có đáp ứng được yêu cầu đặt ra?

Ông Nguyễn Xuân Tới, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư công trình Hà Nội tự hào, công ty đã thành lập hơn 30 năm, có thế mạnh trong việc sản xuất vật liệu và thi công đường sắt. Vì vậy, họ luôn có tinh thần sẵn sàng, xác định thế mạnh của công ty là gì trong việc tiếp cận dự án.

"Chúng tôi đã hiểu bản chất đường sắt thế nào nên sẽ có hiểu biết nhanh hơn khi tiếp cận đường sắt tốc độ cao. Hy vọng sẽ được liên kết với các doanh nghiệp để cùng đồng hành, trao đổi kinh nghiệm, sức lực và khả năng của đơn vị, để có thể tham gia một phần trong dự án đường sắt tốc độ cao", ông Tới khẳng định.

Còn ông Văn Hồng Tuân, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Cienco4 nói: "Ngay khi có chủ trương của dự án đường sắt tốc độ cao, chúng tôi quyết tâm phải chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để trong 2 năm tới có thể tham gia dự án. Cũng giống như các doanh nghiệp khác, Cienco4 tập trung chuẩn bị nguồn lực về con người (kỹ sư, đội ngũ công nhân), thiết bị và các điều kiện khác".

Ông Nguyễn Duy Thắng, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Trung Chính cũng khẳng định, từ phần ray trở lên không bàn. Từ ray trở xuống là thi công móng, bệ, thân, dầm thì công ty đều thực hiện được hết.

Là nhà sản xuất thép lớn trong nước, ông Trần Đình Long, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát cũng khẳng định, Hòa Phát hoàn toàn ủng hộ chủ trương làm đường sắt tốc độ cao bắc - nam của Chính phủ và đặc biệt đánh giá cao chủ trương đưa yêu cầu "phải sử dụng" hàng hóa của doanh nghiệp trong nước sản xuất được vào các gói thầu.

Ông Long cho biết: "Theo tính toán của các đơn vị tư vấn, dự án cần khoảng 6 triệu tấn thép các loại. Hòa Phát là doanh nghiệp tốp 50 thế giới về sản xuất thép và chúng tôi tự tin cam kết 4 điểm: Một là bảo đảm cung cấp đủ khối lượng 6 triệu tấn thép các loại phục vụ dự án, đặc biệt là thép đường ray cao tốc và thép dự ứng lực cường độ cao. Hai là, cam kết về chất lượng, tất cả các chủng loại sắt thép bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của các gói thầu. Ba là, bảo đảm thời hạn giao hàng theo đúng tiến độ dự án. Bốn là, về giá cả, bảo đảm giá cạnh tranh, thấp hơn giá thép nhập khẩu".

Sau khi nhận được sự thống nhất của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam đang được Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét, thông qua chủ trương đầu tư tại Kỳ họp thứ 8.

Theo phương án được đề xuất, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam có tổng chiều dài chính tuyến khoảng 1.541 km. Điểm đầu tại TP Hà Nội (ga Ngọc Hồi). Điểm cuối tại TP Hồ Chí Minh (ga Thủ Thiêm).

Về quy mô đầu tư, xây dựng mới tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam là đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục.

Trên toàn tuyến được đề xuất bố trí 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa, đáp ứng công năng vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Theo các chuyên gia và lãnh đạo nhà thầu trong nước, trước cơ hội thị trường xây lắp vô cùng lớn từ dự án đường sắt tốc độ cao trục bắc - nam, các doanh nghiệp Việt Nam cần bắt tay nhau, chỉ có hợp tác là cơ hội duy nhất để tham gia sâu vào dự án và không thua ngay trên chính sân nhà.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam cho biết, tại Việt Nam chưa bao giờ thực hiện dự án nào có vốn và quy mô lớn như vậy. Cho nên, đây có thể là cơ hội "thay da đổi thịt" đối với các nhà thầu xây dựng với khối lượng xây lắp chiếm đến hơn 33 tỷ USD.

Theo ông Hiệp, các nhà thầu Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc. Năng lực, trình độ của các doanh nghiệp Việt hiện nay hoàn toàn có thể đảm đương được về mặt công nghệ, thi công. Vấn đề cần quan tâm chỉ là nguồn nhân lực lao động.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng cũng cho rằng, hiện nay, tính liên kết và hợp tác để phát triển của các doanh nghiệp Việt rất yếu. "Năm 2014, chúng tôi đã mời các doanh nghiệp làm việc với Samsung xem ta cung ứng được gì, nhưng chỉ có 2 doanh nghiệp đạt được điều kiện trong chuỗi cung ứng vật tư cho Samsung, còn lại tất cả không làm", ông Kiên nói và lưu ý nếu các doanh nghiệp không chủ động hợp tác để đầu tư công nghệ đón đầu thì tới lúc gói thầu mở ra sẽ rất khó thắng.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện MedCAT nhận giải Vàng Giải thưởng Số ASEAN 2026. Ảnh: THỦY LINH

Việt Nam khẳng định vị thế số trong ASEAN

Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN vừa diễn ra tại Hà Nội là một trong những dấu mốc quan trọng khi góp phần khẳng định vị thế kiến tạo và kết nối niềm tin số bền vững trong khu vực của Việt Nam.

Tư vấn các tour du lịch kèm chữa bệnh cho du khách. Ảnh: NGUYỆT ANH

Tạo dấu ấn khác biệt trên bản đồ du lịch

Trong xu hướng du lịch toàn cầu hướng tới chăm sóc sức khỏe và phục hồi tinh thần, Việt Nam đang đứng trước cơ hội tạo dấu ấn khác biệt trên bản đồ du lịch thế giới bằng những sản phẩm du lịch chữa lành gắn với thiên nhiên, văn hóa và y học bản địa.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Nâng nền thanh khoản

Giá trị giao dịch (GTGD) trên sàn HoSE tiếp tục được củng cố khi đã có nhiều phiên đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng. Thống kê trong 10 phiên giao dịch gần nhất (tính đến ngày 21/1), đã có 9 phiên GTGD đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng, trong đó có phiên 14/1 lên đến hơn 42.000 tỷ đồng.

Lượng lớn nông sản thực phẩm của Việt Nam đạt tiêu chuẩn vệ sinh ATTP phù hợp với chứng nhận Halal. Ảnh: NAM HẢI

Khơi mở tiềm năng thị trường UAE

Với vị thế là một trong những trung tâm thương mại Halal hàng đầu thế giới, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực xuất khẩu sản phẩm Halal.

Xu hướng mới

SpayLater (viết tắt của ShopeePay Later), MWG PayLater (MWG là mã chứng khoán trên sàn của Thế giới di động), ví trả sau Momo… là các dịch vụ mua trước, trả sau trên các hệ thống bán lẻ hoặc ứng dụng tài chính công nghệ lớn nhất tại Việt Nam hiện nay là Shopee, Thế giới di động, Ví điện tử MoMo…

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Phối cảnh nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam sau khi hoàn thiện. Ảnh: VIETTEL

Kiến tạo hệ sinh thái bán dẫn

Bán dẫn được xác định là công nghệ chiến lược của Việt Nam. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần các cơ chế hỗ trợ toàn diện, không chỉ dừng ở ưu đãi đầu tư.

Việt Nam duy trì đà xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và năng lực thích ứng linh hoạt. Ảnh: K.MINH

Tái thiết mục tiêu thương mại năm 2026

Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 930,05 tỷ USD, tăng gần 18,2% - mức cao nhất từ trước tới nay. Thành tích này càng đáng chú ý trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm và thương mại phân mảnh.

Nhiều doanh nghiệp châu Âu quan tâm lớn tới thị trường Việt Nam. Ảnh: NAM ANH

Khi niềm tin kinh doanh trở lại

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố chỉ số Niềm tin kinh doanh (Business Confidence Index – BCI) quý IV/2025 đạt 80 điểm, mức cao nhất trong bảy năm qua.

Mặt bằng tổng thể dự án Sơn Mỹ II.

Loạt dự án điện trọng điểm tại Lâm Đồng chờ gỡ vướng

Quá trình triển khai thực hiện các dự án năng lượng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng ghi nhận hàng loạt khó khăn liên quan nhiều bộ, ngành và lĩnh vực khác nhau. Điển hình trong số này là nhóm ba dự án gồm nhiệt điện BOT Sơn Mỹ I, Sơn Mỹ II và kho cảng LNG Sơn Mỹ.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.

Cẩn trọng với sức mua cao

Sức mua cao không phải là sản phẩm phổ biến trên thị trường chứng khoán và cũng chỉ giới hạn ở một số mã chứng khoán. Nhưng với mỗi cá nhân nhà đầu tư (NĐT), sử dụng công cụ này luôn là "con dao hai lưỡi".

Ngành tốt cần vận hành tốt

Trong đầu tư kinh doanh, việc lựa chọn được ngành nghề tốt, có tiềm năng tăng trưởng, là yếu tố quan trọng, nhưng mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ ở đây chính là khả năng vận hành cùng các chiến lược linh hoạt trong cả ngắn lẫn dài hạn.

Dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối. Ảnh: TRẦN HẢI

Giá điện trước ngưỡng thị trường cạnh tranh

Dự thảo lộ trình thị trường điện cạnh tranh đang gây ra một số băn khoăn về giá điện và an ninh năng lượng. Khác biệt quan điểm giữa Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy quá trình cải cách sẽ không đơn giản.

Người tiêu dùng cẩn trọng với các loại thực phẩm được lưu thông trên thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

An toàn thực phẩm và niềm tin thị trường

Khi ngày càng nhiều vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm được phát hiện, người tiêu dùng mới bàng hoàng nhận ra niềm tin bị đặt nhầm chỗ suốt thời gian dài. Nỗi lo an toàn thực phẩm đang trở thành phép thử đối với hiệu quả quản lý nhà nước.

Các đại biểu tham dự hội thảo tại Báo Nhân Dân. Ảnh: TRẦN SƠN HẢI

Khi nghị quyết bước vào thực tiễn tăng trưởng

Nghị quyết 57 và 68 mở ra con đường phát triển tất yếu của đất nước. Thách thức không nằm ở chủ trương, mà ở năng lực tổ chức thực hiện (kỷ luật thực thi), khả năng biến nghị quyết thành năng suất và kết quả cụ thể, qua đó kiểm nghiệm năng lực của hệ thống trước thềm Đại hội XIV.

Nghị quyết xác định kinh tế nhà nước là thành phần đặc biệt quan trọng của nền kinh tế thị trường. Ảnh: HẢI NAM

Kiến tạo những "sếu đầu đàn"

Nghị quyết 79 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế nhà nước, hướng tới kiến tạo những “sếu đầu đàn” đủ tầm vóc, năng lực và sức lan tỏa cho tăng trưởng dài hạn.

Công ty TNHH Rhythm Việt Nam (Hà Nội), doanh nghiệp Nhật Bản chuyên sản xuất linh kiện chính xác, khuôn đúc, bảng mạch điện tử. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Việt Nam trước ngã rẽ thu hút đầu tư thế hệ mới

Việt Nam ghi nhận kỷ lục mới về giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong vòng 5 năm qua, đạt 27,62 tỷ USD, trong khi tổng vốn đăng ký vượt mốc 38 tỷ USD. Sau khi hoàn thành "sứ mệnh lịch sử" trong giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hóa, khu vực FDI đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi vai trò.

Các cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể là đối tượng được mở rộng thu thập thông tin điều tra. Ảnh: NAM NGUYỄN

Đặt nền dữ liệu cho chu kỳ phát triển kinh tế tiếp theo

Từ hộ kinh doanh đến doanh nghiệp lớn, từ sản xuất truyền thống đến kinh doanh số, tất cả đều được “điểm danh” trong Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Dữ liệu thu thập sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho hoạch định chính sách và điều hành kinh tế giai đoạn mới.

Mã định danh điện tử được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro trong giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Mở đường cho bất động sản lên sàn

Các chuyên gia cho rằng, hệ thống định danh bất động sản có thể giúp loại hình tài sản này giao dịch như chứng khoán trên một sàn tập trung cho Nhà nước quản lý.

Chăm sóc vườn dưa lưới tại Lâm Đồng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành nông nghiệp đặt lại thước đo tăng trưởng

Theo Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, trọng tâm của ngành năm 2026 không chỉ là tăng trưởng, mà là phải tăng trưởng có chất lượng, bền vững và có khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu.

Bùng nổ có chọn lọc

Ngay trong những ngày đầu năm 2026, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã có những diễn biến ấn tượng khi tăng mạnh cả về điểm số lẫn giá trị giao dịch (GTGD). Tính từ ngày 29/12/2025 đến 7/1/2026, thị trường đã có sáu phiên tăng liên tiếp, đưa VN-Index tăng khoảng 130 điểm, từ mức 1.690 điểm lên gần 1.820 điểm, xấp xỉ 8%.

Các chuyên gia trong và ngoài nước trao đổi ý kiến tại một diễn đàn nghiên cứu khoa học. Ảnh: SONG ANH

Thêm “bệ đỡ” cho doanh nghiệp Việt

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt, yêu cầu đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu quốc gia đặt ra càng cấp thiết, hoạt động xúc tiến thương mại (XTTM) khẳng định rõ hơn vai trò làmột trong những “mũi nhọn” phát triển ngoại thương.

Nhanh hơn và to hơn

Ra đời khoảng một thập kỷ, nhưng Bách Hóa Xanh (BHX) mới có lãi từ quý II/2024 và bùng nổ số lượng cửa hàng trong hơn một năm qua. Sự chuyển mình của BHX có thể nói là vừa hay và vừa may.

Công ty cổ phần Giày Thượng Đình (mã GTD) tổ chức phiên đấu giá hơn 6,38 triệu cổ phần vào giữa tháng 12/2025. Ảnh: NAM ANH

Biến động trong hoạt động thoái vốn nhà nước

Nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước đang được giới chuyên gia kỳ vọng trở thành tâm điểm năm 2026, khi nhà đầu tư không còn kỳ vọng vào một cú “đánh lên” ngắn hạn, hay “mác" nhà nước mà hướng tới giá trị quản trị.

Người dân được tiếp cận hệ thống sao chép và cung cấp bản xác thực điện tử tại trung tâm hành chính công. Ảnh: NAM ANH

Chuyển đổi số thực chất

Chuyển đổi số đang từng bước mang lại nhiều tiện ích cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn những yêu cầu phải đổi mới tư duy quản trị, hoàn thiện thể chế và thu hẹp khoảng cách số để người dân thật sự trở thành trung tâm của phát triển.