Cơ hội cho doanh nghiệp Việt làm đường sắt tốc độ cao

Chiều 20/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam. Nhiều ý kiến bày tỏ "khao khát Việt Nam có đường sắt tốc độ cao". Song để làm được, chúng ta cần tiếp tục rà soát và đề xuất các chính sách đặc thù đặc biệt.
Dự án đường sắt tốc độ cao đang được người dân quan tâm. Ảnh: NAM HẢI
Dự án đường sắt tốc độ cao đang được người dân quan tâm. Ảnh: NAM HẢI

Cần các chính sách đặc thù đặc biệt

Nêu trải nghiệm đường sắt tốc độ cao ở châu Âu, đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân (đoàn TP Hồ Chí Minh) bày tỏ "tôi rất khao khát Việt Nam có được loại hình giao thông này".

Vị này cho rằng, 15 năm trước chúng ta đã thảo luận về dự án này, nhưng lúc đó chưa đáp ứng được về nguồn lực. Còn hiện nay, kinh tế vĩ mô ổn định, nợ công thấp, chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao.

Song ông lưu ý, dự án này đặc biệt phải chú trọng yêu cầu về kỹ thuật, an toàn. "Tuyệt đối không vì chi phí và nguồn thu mà bỏ qua yêu cầu kỹ thuật và an toàn", ông Ngân nói.

Bên cạnh việc góp ý, cần tập trung huy động vốn trong nước, vay ưu đãi nước ngoài, hạn chế vay ODA, ông Ngân nhấn mạnh "cần huy động doanh nghiệp trong nước có chuyên môn để xây dựng dự án".

Đồng tình với chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao, song, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH nhấn mạnh, đây là dự án khó, mới, chưa có tiền lệ, vì vậy cần phải đặc biệt lưu ý đến công tác thuê tư vấn quốc tế có năng lực để hỗ trợ chủ đầu tư quản lý dự án, lựa chọn tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra có năng lực thật sự để dự án đạt tiến độ nhanh nhất, chất lượng cao nhất. Đồng thời, tiếp tục rà soát và đề xuất các chính sách đặc thù đặc biệt để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các bước tiếp theo.

Ông Vũ Hồng Phương, Giám đốc Ban Quản lý dự án đường sắt cho biết, quan điểm của Đảng, Chính phủ là ưu tiên cho doanh nghiệp trong nước trên tất cả các lĩnh vực, từ tư vấn, thi công xây lắp, đến sản xuất vật liệu; công nghiệp đường sắt...

Công nhân sửa chữa đường ray trên cầu Long Biên. Ảnh: NAM HẢI

Công nhân sửa chữa đường ray trên cầu Long Biên. Ảnh: NAM HẢI

Cần cái "bắt tay" của doanh nghiệp Việt

Vậy, liệu các doanh nghiệp Việt có đáp ứng được yêu cầu đặt ra?

Ông Nguyễn Xuân Tới, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư công trình Hà Nội tự hào, công ty đã thành lập hơn 30 năm, có thế mạnh trong việc sản xuất vật liệu và thi công đường sắt. Vì vậy, họ luôn có tinh thần sẵn sàng, xác định thế mạnh của công ty là gì trong việc tiếp cận dự án.

"Chúng tôi đã hiểu bản chất đường sắt thế nào nên sẽ có hiểu biết nhanh hơn khi tiếp cận đường sắt tốc độ cao. Hy vọng sẽ được liên kết với các doanh nghiệp để cùng đồng hành, trao đổi kinh nghiệm, sức lực và khả năng của đơn vị, để có thể tham gia một phần trong dự án đường sắt tốc độ cao", ông Tới khẳng định.

Còn ông Văn Hồng Tuân, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Cienco4 nói: "Ngay khi có chủ trương của dự án đường sắt tốc độ cao, chúng tôi quyết tâm phải chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để trong 2 năm tới có thể tham gia dự án. Cũng giống như các doanh nghiệp khác, Cienco4 tập trung chuẩn bị nguồn lực về con người (kỹ sư, đội ngũ công nhân), thiết bị và các điều kiện khác".

Ông Nguyễn Duy Thắng, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Trung Chính cũng khẳng định, từ phần ray trở lên không bàn. Từ ray trở xuống là thi công móng, bệ, thân, dầm thì công ty đều thực hiện được hết.

Là nhà sản xuất thép lớn trong nước, ông Trần Đình Long, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát cũng khẳng định, Hòa Phát hoàn toàn ủng hộ chủ trương làm đường sắt tốc độ cao bắc - nam của Chính phủ và đặc biệt đánh giá cao chủ trương đưa yêu cầu "phải sử dụng" hàng hóa của doanh nghiệp trong nước sản xuất được vào các gói thầu.

Ông Long cho biết: "Theo tính toán của các đơn vị tư vấn, dự án cần khoảng 6 triệu tấn thép các loại. Hòa Phát là doanh nghiệp tốp 50 thế giới về sản xuất thép và chúng tôi tự tin cam kết 4 điểm: Một là bảo đảm cung cấp đủ khối lượng 6 triệu tấn thép các loại phục vụ dự án, đặc biệt là thép đường ray cao tốc và thép dự ứng lực cường độ cao. Hai là, cam kết về chất lượng, tất cả các chủng loại sắt thép bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của các gói thầu. Ba là, bảo đảm thời hạn giao hàng theo đúng tiến độ dự án. Bốn là, về giá cả, bảo đảm giá cạnh tranh, thấp hơn giá thép nhập khẩu".

Sau khi nhận được sự thống nhất của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam đang được Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét, thông qua chủ trương đầu tư tại Kỳ họp thứ 8.

Theo phương án được đề xuất, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam có tổng chiều dài chính tuyến khoảng 1.541 km. Điểm đầu tại TP Hà Nội (ga Ngọc Hồi). Điểm cuối tại TP Hồ Chí Minh (ga Thủ Thiêm).

Về quy mô đầu tư, xây dựng mới tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục bắc - nam là đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục.

Trên toàn tuyến được đề xuất bố trí 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa, đáp ứng công năng vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Theo các chuyên gia và lãnh đạo nhà thầu trong nước, trước cơ hội thị trường xây lắp vô cùng lớn từ dự án đường sắt tốc độ cao trục bắc - nam, các doanh nghiệp Việt Nam cần bắt tay nhau, chỉ có hợp tác là cơ hội duy nhất để tham gia sâu vào dự án và không thua ngay trên chính sân nhà.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam cho biết, tại Việt Nam chưa bao giờ thực hiện dự án nào có vốn và quy mô lớn như vậy. Cho nên, đây có thể là cơ hội "thay da đổi thịt" đối với các nhà thầu xây dựng với khối lượng xây lắp chiếm đến hơn 33 tỷ USD.

Theo ông Hiệp, các nhà thầu Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc. Năng lực, trình độ của các doanh nghiệp Việt hiện nay hoàn toàn có thể đảm đương được về mặt công nghệ, thi công. Vấn đề cần quan tâm chỉ là nguồn nhân lực lao động.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng cũng cho rằng, hiện nay, tính liên kết và hợp tác để phát triển của các doanh nghiệp Việt rất yếu. "Năm 2014, chúng tôi đã mời các doanh nghiệp làm việc với Samsung xem ta cung ứng được gì, nhưng chỉ có 2 doanh nghiệp đạt được điều kiện trong chuỗi cung ứng vật tư cho Samsung, còn lại tất cả không làm", ông Kiên nói và lưu ý nếu các doanh nghiệp không chủ động hợp tác để đầu tư công nghệ đón đầu thì tới lúc gói thầu mở ra sẽ rất khó thắng.

Có thể bạn quan tâm

Xử lý điểm nghẽn thị trường xăng dầu

Xử lý điểm nghẽn thị trường xăng dầu

Những ngày qua, tình trạng bán xăng dầu cầm chừng hoặc tạm ngưng bán tại một số cửa hàng đã làm dấy lên lo ngại về tính ổn định của thị trường. Dù cơ quan quản lý khẳng định nguồn cung tổng thể vẫn được bảo đảm, những diễn biến này cho thấy thị trường vẫn tồn tại những "điểm nghẽn" cần được xử lý bằng một cơ chế điều hành minh bạch, linh hoạt và đủ sức hài hòa lợi ích giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Tìm hàng hóa mới từ doanh nghiệp FDI

Dù khối nước ngoài bán ròng trong vài năm qua, nhưng giá trị cổ phần nắm giữ của khối này vẫn tăng từ 42,9 tỷ USD cuối năm 2024 lên 44,2 tỷ USD vào cuối tháng 6/2026.

Việt Nam là “quán quân” FDI Đông Nam Á

Việt Nam là “quán quân” FDI Đông Nam Á

The Diplomat, tạp chí thời sự quốc tế hàng đầu về khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhận định, Việt Nam là “quán quân tuyệt đối” về thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong 5 quốc gia Đông Nam Á hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng dịch chuyển FDI.

Sầu riêng “lên sàn”

Một điểm đặc sắc của Lễ hội sầu riêng (với hai lần, trước đây do chính quyền huyện Krông Pắc cũ tổ chức và năm 2026 trở thành lễ hội cấp tỉnh) là tính bất ngờ. Nếu như hai lần trước, người dân cũng như du khách bất ngờ trước những hoạt động đa dạng, đặc sắc thì Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk 2026 lại đem tới bất ngờ khi đưa sầu riêng lên sàn đấu giá.

Doanh nghiệp phải chủ động đầu tư công nghệ, đẩy mạnh tự động hóa nhằm tăng năng suất, bù đắp chi phí lao động tăng thêm. Ảnh: NAM ANH

Đổi mới năng suất để thích ứng với chi phí

Tăng lương tối thiểu luôn được nhìn như một khoản chi phí tăng thêm đối với doanh nghiệp. Nhưng trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhiều chuyên gia cho rằng, đây lại là cú huých buộc doanh nghiệp phải thay đổi mô hình phát triển.

Khách xếp hàng để mua bán vàng . Ảnh: NGUYỆT ANH

Cuộc đại phẫu thị trường vàng

Cơn sóng bán vàng những ngày gần đây phơi bày những điểm yếu lâu năm về thanh khoản, nguồn gốc hàng hóa và cơ chế định giá. Vẫn còn rất nhiều vấn đề trước khi đạt được đích đến, một thị trường thực sự minh bạch, liên thông và bớt méo mó.

Cải cách thể chế được xem là điều kiện tiên quyết để khơi thông nguồn lực. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Đổi mới mô hình phát triển từ cải cách thể chế

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 3, khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển, khơi thông các nguồn lực, cải cách thể chế và quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên đã mở ra một tư duy phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam.

Hiện nay, tiền gửi huy động phần lớn là ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Hóa giải áp lực lãi suất

Lãi suất đang nhích tăng tạo ra những lực cản nhất định đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, mở rộng các kênh tài chính dài hạn và hoàn thiện thể chế sẽ tháo gỡ gánh nặng thanh khoản, tạo tiền đề hạ mặt bằng lãi suất và củng cố nền tảng phát triển bền vững.

Đáy ngắn hạn

Dự báo đáy (hoặc đỉnh) của thị trường chứng khoán (TTCK) chưa bao giờ là điều dễ dàng. Dù vậy, tại một số thời điểm thị trường tạo đáy ngắn hạn trong những năm qua, vẫn thường xuất hiện một số đặc điểm chung.

Tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước quy mô lớn giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt các ngành, lĩnh vực chiến lược. Ảnh: NGUYỆT ANH

Phát huy vai trò dẫn dắt

Gỡ các "điểm nghẽn" về cơ chế và quản trị được xem là điều kiện để đẩy nhanh tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả và phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Liệu cơm gắp mắm

Cuộc đua bán hàng trên kênh thương mại điện tử (TMĐT) đang có chiều hướng ngày càng khốc liệt, mà ở đó, sự kém hiệu quả sẽ phải trả giá bằng chi phí lớn.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa mong muốn có cơ chế để tiếp cận được máy móc, công nghệ. Ảnh: NAM ANH

Cải cách phải đến được với số đông doanh nghiệp

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, nhiều cơ chế, chính sách đã nhanh chóng được ban hành, tạo chuyển biến tích cực cho môi trường đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cải cách chỉ thật sự thành công khi đến được với số đông doanh nghiệp.

Việc triển khai xăng sinh học trên diện rộng đang mở ra cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp ethanol trong nước. Ảnh: NAM HẢI

Xây dựng hệ sinh thái nhiên liệu sinh học bền vững

Sau hơn một tháng triển khai xăng E10 trên phạm vi cả nước, bài toán của thị trường không còn dừng ở việc có đủ ethanol để pha chế hay không. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để hình thành một hệ sinh thái nhiên liệu sinh học bền vững, trong đó chính sách ổn định, nguồn cung chủ động, vùng nguyên liệu phát triển đồng bộ và cơ chế thị trường đủ hấp dẫn để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn.

Nguồn cung hàng hóa thiết yếu được bảo đảm sẽ ổn định giá cả tiêu dùng. Ảnh: NAM NGUYỄN

Giữ đà tăng trưởng cao, chủ động kiểm soát lạm phát

Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục phục hồi tích cực với tốc độ tăng trưởng cao, chỉ số giá tiêu dùng tiến sát ngưỡng mục tiêu điều hành. Vấn đề đặt ra không chỉ là đà tăng trưởng, mà phải bảo đảm ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và củng cố nền tảng phát triển bền vững.

Thi công cầu cạn thuộc gói XL1 trên tuyến cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột.

Nỗ lực rút ngắn tiến độ trong điều kiện thi công phức tạp

Các nhà thầu thi công dự án đường cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột đang huy động cao độ nhân lực, thiết bị, tăng ca kíp nhằm rút ngắn tối đa thời gian thực hiện. Tuy nhiên, trong điều kiện địa hình đồi núi, địa chất phức tạp, nguồn vật liệu khan hiếm và chi phí tăng cao, việc tăng tốc cần được đặt trong nguyên tắc bảo đảm an toàn, chất lượng và hiệu quả.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Đổi vai

Trên thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam, trước đây, nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài thường gắn với lợi thế vốn lớn, nhiều kinh nghiệm. Nhưng hiện tại, không phải quỹ nước ngoài nào cũng có những lợi thế đó.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam vẫn duy trì được mức xuất siêu 9,2 tỷ USD. Ảnh: NAM NGUYỄN

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu

Trong sáu tháng đầu năm 2026, hoạt động thương mại quốc tế chịu nhiều tác động từ biến động địa - chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này vừa tạo ra thách thức, vừa mở ra nhiều cơ hội mới cho hàng hóa Việt Nam nếu doanh nghiệp chủ động thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt các yêu cầu của thị trường.

Tự mở kênh bán hàng trực tuyến

Mặc dù các sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki… đang bao trùm thị trường nhưng không ít đơn vị kinh doanh vẫn thiết lập một kênh bán hàng riêng cho mình.

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.

"Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp"

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, minh bạch và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp được “cởi trói”, nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và khát vọng vươn lên của khu vực tư nhân sẽ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.