Đây là đánh giá được chuyên gia phân tích an ninh chiến lược Collins Chong Yew Keat thuộc Đại học Malaya đưa ra trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur ngày 1/6.
Theo ông Collins Chong Yew Keat, chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Thái Lan trùng với kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan và diễn ra sau khi quan hệ được nâng lên cấp Đối tác Chiến lược toàn diện vào năm 2025. Là hai nền kinh tế lớn của ASEAN, chuyến thăm đã tạo ra động lực cụ thể ở cấp doanh nghiệp. Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Thái Lan được cho là đã thu hút gần 700 doanh nghiệp đến từ hai quốc gia.
Do đó, kết quả nổi bật không chỉ là số lượng thỏa thuận mà còn là thông điệp chiến lược: Việt Nam và Thái Lan đang nỗ lực xây dựng không gian kinh tế ASEAN hội nhập hơn, liên kết du lịch, logistics, an ninh lương thực, năng lượng, tăng trưởng xanh và đầu tư tư nhân. Chuyên gia này cho rằng điều này cũng giúp giảm nguy cơ các nền kinh tế đại lục của ASEAN trở nên quá phụ thuộc vào bên ngoài để tăng trưởng.
Về chuyến thăm đến Singapore, ông Collins Chong Yew Keat cho rằng bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 cũng thu hút sự quan tâm của quốc tế. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Singapore đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 3/2025. Hai bên đã ký kết các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ, khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, giáo dục, hợp tác tư pháp, quản lý công và quan hệ chính trị.
Nhà phân tích này nhận định điều này cho thấy Singapore không chỉ là nhà đầu tư của Việt Nam mà đang trở thành hình mẫu và đối tác cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Việt Nam, trong các lĩnh vực: quản trị số, sản xuất tiên tiến, tài chính, năng lượng sạch, hệ sinh thái đổi mới và nâng cấp chuỗi cung ứng. Trong chuyến thăm, nhà lãnh đạo Việt Nam đã gặp gỡ lãnh đạo các tập đoàn và tổ chức lớn của Singapore trong khi các quan chức Việt Nam nghiên cứu mô hình công nghệ và đổi mới của Singapore.
Tại Đối thoại Shangri-La, ông Collins Chong Yew Keat cho rằng thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mở rộng hơn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra 3 cuộc khủng hoảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau. Đó là: Khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam đồng thời kêu gọi luật pháp quốc tế mạnh mẽ hơn, phát triển toàn diện và đối thoại. Nhà phân tích này cho rằng những thông điệp như vậy đã góp phần nâng cao tiếng nói và vị thế ngoại giao của Việt Nam. Thông qua bài phát biểu dẫn đề tại diễn đàn này, Việt Nam khẳng định vai trò của một thành viên ASEAN chủ động, có trách nhiệm, sẵn sàng đóng góp ý kiến về các vấn đề khu vực như trật tự khu vực, an ninh hàng hải và vai trò của các nước lớn.
Theo nhà phân tích, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines là chặng dừng mang lại những kết quả nổi bật nhất về hợp tác an ninh. Nhân dịp này, lãnh đạo hai nước đã ra Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược tăng cường Việt Nam-Philippines. Nhà phân tích nhấn mạnh đây là bước tiến có ý nghĩa quan trọng, bởi Việt Nam hiện là đối tác chiến lược duy nhất của Philippines trong ASEAN. Cả hai đều là quốc gia ven Biển Đông và chuyến thăm lần này tiếp tục củng cố nền tảng hợp tác an ninh hàng hải đang được xây dựng. Theo nhà phân tích, chuyến thăm cũng phát đi thông điệp ngoại giao rõ ràng rằng Việt Nam coi trọng Philippines không chỉ với tư cách một đối tác song phương mà còn là một mắt xích quan trọng trong cấu trúc hợp tác và an ninh hàng hải của ASEAN.
Đánh giá tổng thể, ông Collins Chong Yew Keat cho rằng các chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Thái Lan, Singapore và Philippines đã góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển của ASEAN trên nhiều phương diện. Thứ nhất, các chuyến thăm góp phần tăng cường tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia thành viên ASEAN, qua đó củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực.
Bên cạnh đó, các hoạt động đối ngoại cấp cao tiếp tục khẳng định sự ủng hộ của Việt Nam đối với các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, tôn trọng chủ quyền, giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình và duy trì môi trường ổn định, thuận lợi cho phát triển. Theo nhà phân tích, những thông điệp được đưa ra trong chuyến thăm Singapore phản ánh cách tiếp cận nhất quán của Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác, đối thoại và xây dựng lòng tin.
Ông Collins Chong Yew Keat cũng cho rằng các chuyến thăm mở ra nhiều cơ hội hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với các đối tác ASEAN trong các lĩnh vực như tăng trưởng xanh, nông nghiệp, năng lượng, du lịch, công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính và kết nối chuỗi cung ứng. Những lĩnh vực hợp tác này được kỳ vọng sẽ tạo ra cấu trúc tăng trưởng ASEAN đa dạng hơn,
Ngoài ra, việc tăng cường hợp tác giữa các quốc gia ven Biển Đông, trong đó có Việt Nam và Philippines, được đánh giá là góp phần thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và mở rộng các hoạt động hợp tác thực chất trên biển. Theo nhà phân tích, điều này sẽ hỗ trợ các nỗ lực duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác tại khu vực, phù hợp với lợi ích chung của ASEAN.
Cuối cùng, chuyên gia Collins Chong Yew Keat cho rằng trong bối cảnh ASEAN đang đối mặt với nhiều thách thức về địa chính trị, an ninh và kinh tế, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Thái Lan, Singapore và Philippines có ý nghĩa quan trọng đối với việc tăng cường hợp tác và kết nối trong khu vực. Theo ông, thông điệp là Việt Nam mong muốn tiếp tục phát huy vai trò chủ động, có trách nhiệm và kiến tạo vì hòa bình, ổn định và phát triển của ASEAN.
