Chuyên gia chỉ cách ăn uống để làm chậm hấp thu rượu

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, yếu tố then chốt quyết định bạn say nhanh hay chậm chính là tốc độ làm rỗng dạ dày. Vì thế việc "chuẩn bị" cho dạ dày thế nào trước bữa nhậu rất quan trọng để bạn chậm hấp thu rượu

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Từ lúc giọt rượu chạm dạ dày, lao xuống ruột non, len vào máu, cho đến khi gan “oằn mình” chuyển hóa acetaldehyde độc hại. Đó là cách giải thích vì sao uống lúc đói dễ say nhanh, vì sao ăn trước có thể làm đường cong nồng độ cồn bớt gắt, và vì sao không có “thuốc thần” nào xóa sạch rượu trong vài phút.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, trong các chất chúng ta đưa vào người, rượu là một trong những thứ được cơ thể hấp thu nhanh nhất. Ngay từ lúc chạm niêm mạc dạ dày, ethanol đã bắt đầu khuếch tán qua lớp niêm mạc và đi vào máu. Chỉ một thời gian ngắn sau khi uống, phân tử rượu đã có mặt trong máu, lên não, đến gan, cơ bắp và nhiều cơ quan khác. Đó là lý do vì sao nhiều người cảm thấy lâng lâng chỉ sau vài ly nhỏ.

Yếu tố then chốt quyết định bạn say nhanh hay chậm chính là tốc độ làm rỗng dạ dày. Khi dạ dày trống, rượu gần như đi thẳng xuống ruột non, giống như mở khóa cho dòng cồn đổ ồ ạt vào hệ tuần hoàn. Bạn sẽ thấy mặt đỏ nhanh, đầu bắt đầu choáng, nói nhiều, phản xạ chậm lại. Ngược lại, nếu trong dạ dày có thức ăn, đặc biệt là bữa ăn đủ chất, rượu bị giữ lại lâu hơn, quá trình hấp thu trở nên từ tốn hơn, đỉnh nồng độ cồn trong máu thấp hơn.

Thực tế, nhiều nghiên cứu đã ghi nhận người uống rượu khi đang đói thường có nồng độ cồn trong máu cao hơn rõ rệt so với người uống cùng lượng rượu nhưng đã ăn trước đó. Ở người đã ăn, không chỉ tốc độ làm rỗng dạ dày chậm lại mà enzyme ở niêm mạc dạ dày còn kịp chuyển hóa một phần rượu ngay tại chỗ, giống như một “bộ lọc bước đầu”. Điều này giúp giảm bớt lượng cồn thực sự đi vào máu, dù mức độ không đủ để “vô hiệu hóa” rượu.

Nồng độ cồn trong đồ uống cũng ảnh hưởng mạnh đến tốc độ say. Rượu ở mức khoảng 12–20% thường được hấp thu nhanh hơn so với mức quá thấp hoặc quá cao. Nếu nồng độ quá cao, trên 40%, rượu lại dễ gây kích ứng và co thắt vùng môn vị, khiến dạ dày giữ rượu lâu hơn, nên đôi khi bạn say chậm hơn nhưng tổn thương niêm mạc lại lớn hơn. Các loại đồ uống có ga như bia, champagne, cocktail pha soda tạo áp lực trong dạ dày, làm mở môn vị và đẩy rượu xuống ruột non nhanh hơn, khiến cơn say đến đột ngột và mạnh mẽ hơn.

Bác sĩ Hoàng khuyến cáo, muốn hạn chế tác hại của rượu, cần can thiệp ngay từ trước khi uống. Mục tiêu là làm chậm quá trình rượu đi vào máu, và điều này chủ yếu được quyết định ở dạ dày.

Một bữa ăn đầy đủ, có mặt chất béo, protein và carbohydrate phức hợp trước khi uống là “lá chắn” quan trọng. Thức ăn tạo thành một lớp đệm vật lý trong dạ dày, ngăn rượu tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc. Khi có thức ăn, dạ dày buộc phải làm việc từ từ, tống từng phần nhỏ xuống ruột non, nhờ đó rượu cũng đi theo từng đợt, không ập xuống cùng lúc.

Chất béo, như dầu, bơ, phô mai, pate, thịt mỡ… làm chậm làm rỗng dạ dày khá hiệu quả. Có thể hình dung chất béo tạo một lớp màng bao phủ trên bề mặt thức ăn và niêm mạc, giúp giảm phần nào tác động kích ứng trực tiếp của cồn, nhưng đây không phải là một “tấm khiên” tuyệt đối. Protein từ thịt, cá, trứng, sữa cũng kéo dài thời gian lưu giữ thức ăn và rượu trong dạ dày, làm đường cong nồng độ cồn trong máu đỡ dốc hơn, ít đỉnh hơn.

Carbohydrate phức, chẳng hạn bánh mì, ngũ cốc nguyên cám, khoai… có cấu trúc xốp, hút bớt rượu giống như miếng bọt biển. Điều này giúp rượu không còn ở dạng tự do hoàn toàn, tốc độ di chuyển và hấp thu chậm lại. Nhiều mẹo dân gian như ăn bánh mì, uống sữa, ăn phô mai trước khi uống thực chất đều có nền tảng sinh lý khá rõ ràng, nhưng chỉ giúp giảm bớt tốc độ và cảm giác say, chứ không khiến bạn “không say”.

Uống một ly sữa trước khi vào bữa nhậu cũng là lựa chọn đáng cân nhắc. Sữa chứa cả protein và chất béo, khi gặp acid dạ dày có thể tạo thành một lớp keo tương đối sánh, giúp bảo vệ niêm mạc phần nào. Người có dạ dày yếu, hay đau dạ dày khi uống rượu thường thấy dễ chịu hơn nếu uống sữa hoặc ăn nhẹ trước.

Về hành vi, uống chậm luôn là chiến lược quan trọng. Cơ thể người trưởng thành bình thường cần khoảng một giờ để xử lý một đơn vị cồn. Nếu bạn uống một lúc nhiều chén, nhiều ly liên tiếp, gan sẽ bị “ngập” trong ethanol, acetaldehyde tích tụ và cơn say đến rất nhanh. Việc nhấp từng ngụm nhỏ, trò chuyện, xen kẽ với thức ăn, nước lọc cho gan thời gian làm việc, giảm bớt tổn thương.

Nước lọc đóng vai trò kép: vừa làm loãng rượu trong dạ dày, vừa giúp bù nước. Rượu có tác dụng lợi tiểu, làm cơ thể mất nước, khiến bạn đau đầu, khát, mệt mỏi sau cuộc nhậu. Nếu uống xen đều nước lọc giữa các lần uống rượu, bạn sẽ thường thấy mình tỉnh táo hơn, ít nhức đầu hơn vào hôm sau, dù nồng độ cồn trong máu vẫn cần thời gian để giảm tự nhiên.

Ngược lại, pha rượu với nước ngọt có ga hoặc nước tăng lực là một sai lầm rất phổ biến. Đồ uống có ga làm mở môn vị sớm, tăng tốc hấp thu rượu. Nước tăng lực chứa caffeine khiến bạn cảm giác tỉnh táo, bớt buồn ngủ, nhưng thực chất não bộ vẫn đang bị rượu ức chế. Bạn dễ đánh giá sai khả năng lái xe, ra quyết định liều lĩnh hơn mà không hề nhận ra.

Có thể bạn quan tâm

Người bệnh và người thân tham gia “Hội chợ 0 đồng”, “Đường hoa Xuân” trong khuôn viên cơ sở Tân Triều (Bệnh viện K).

Tết yêu thương tiếp thêm nghị lực cho người bệnh

Không chỉ nỗ lực điều trị, chăm sóc sức khỏe cho người bệnh, những ngày giáp Tết Bính Ngọ năm 2026, nhiều cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tại Hà Nội đang triển khai các hoạt động mang đậm ý nghĩa nhân văn để tiếp thêm nghị lực giúp người bệnh, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn được đón Tết và chiến thắng bệnh tật.

[Video] Bộ Y tế tăng cường kiểm tra, giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu đường bộ miền Bắc

[Video] Bộ Y tế tăng cường kiểm tra, giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu đường bộ miền Bắc

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế về phòng, chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, mới nổi trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã tổ chức các đoàn công tác kiểm tra, giám sát công tác kiểm dịch y tế tại một số cửa khẩu đường bộ trọng điểm khu vực miền Bắc.

Bé Hoàng Thanh Phương hào hứng chọn truyện tranh.

Tết trao hy vọng cho các bệnh nhi

Cô bé Phan Trang Anh (Hải Phòng, 10 tuổi) kiễng chân treo ước mơ lên cây hy vọng. Những dòng chữ nhỏ nhắn viết: "Con ước mơ có nhiều gấu bông". Những bé lớn hơn, thì ước khỏi bệnh, ước mẹ đỡ vất vả, ước trở lại trường... Những điều ước cuối năm của trẻ nhỏ đầy ắp hy vọng, xua tan đi những cơn đau ốm đeo đuổi đằng đẵng. 

Nhân viên y tế tư vấn cho người bệnh về thực đơn bảo đảm dinh dưỡng.

Nguyên tắc giúp người bệnh đái tháo đường ăn Tết an toàn

Chìa khóa để có một mùa xuân khỏe mạnh với người bệnh đái tháo đường không nằm ở việc kiêng khem quá mức mà nằm ở việc ăn có chọn lọc, đúng lượng và đúng thời điểm, kết hợp chặt chẽ với việc vận động và duy trì thuốc điều trị.

Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia chính thức có trụ sở mới tại số 41 Nguyễn Đình Chiểu, Hai Bà Trưng, Hà Nội

Chương trình hiến-ghép tạng phát triển ngày càng bền vững

Năm 2025, không chỉ là số ca hiến ghép tạng tiếp tục gia tăng, mà còn là sự gia tăng số lượng bệnh viện tư vấn hiến tạng thành công. Đây chính là minh chứng rõ ràng cho sự phát triển bền vững của chương trình hiến – ghép tạng quốc gia, chứ không phải là sự tăng trưởng mang tính ngắn hạn hay phong trào.

Xe hàng hóa ở cửa khẩu Tây Ninh. (Ảnh: VGP)

Tạm dừng áp dụng Nghị định số 46 về an toàn thực phẩm đến hết ngày 15/4/2026

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/1/2026.

Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quang Vịnh cùng kíp phẫu thuật nỗ lực khắc phục tổn thương cho người bệnh tai nạn pháo nổ. (Ảnh do bệnh viện cung cấp)

Gia tăng số ca cấp cứu do tai nạn pháo nổ

Việc sản xuất, buôn bán, tàng trữ và sử dụng pháo nổ đã bị cấm dưới mọi hình thức. Thế nhưng, trong thời gian gần đây, các bệnh viện liên tục tiếp nhận nhiều ca cấp cứu do tai nạn pháo nổ, với các chấn thương nghiêm trọng đòi hỏi quá trình điều trị lâu dài.

Ảnh minh họa.

Lót dạ trước bữa tiệc thế nào để bảo vệ dạ dày, gan và giấc ngủ?

Lịch tất niên liên miên cuối năm, nạp nhiều cồn vào cơ thể khiến nhiều người rất khó cân bằng sức khỏe. Khi uống rượu, bia liên tiếp, cơ thể con người đối mặt với nhiều thay đổi như gan không kịp nghỉ, tim không kịp trở về nhịp ổn định, não không kịp lấy lại nhịp sinh học bình thường. 

Trẻ em dễ tăng độ cận những ngày Tết?

Trẻ em dễ tăng độ cận những ngày Tết?

Sau thời gian học tập cật lực, Tết là khoảng thời gian nghỉ ngơi để trẻ chuẩn bị cho một học kỳ mới. Mặc dù trẻ em nghỉ Tết hơn 2 tuần nhưng với cường độ gia đình vui chơi nhiều, thiếu sự quan tâm các bạn nhỏ tha hồ chơi điện thoại, máy tính bảng… nên cũng dễ tăng độ, đau mắt.

Bệnh nhân đang nằm điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Chấn thương nặng tứ chi sau khi bị chó cắn

Tua trực cấp cứu Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận bệnh nhân nữ, 75 tuổi trong tình trạng đa chấn thương nặng do chó cắn với nhiều vết thương phức tạp tại tứ chi, nguy cơ cao nhiễm trùng và đe dọa nghiêm trọng đến chức năng vận động cũng như tính mạng người bệnh.