Chung tay giúp học sinh nông thôn học bơi an toàn

Những năm gần đây, cùng với nỗ lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương và các tổ chức xã hội, nhiều mô hình phối hợp đã từng bước chuyển từ nâng cao nhận thức sang hỗ trợ cơ sở vật chất, tạo điều kiện để học sinh được học tập và thực hành.

Mô hình xây dựng bể bơi và dạy bơi an toàn tại Trường tiểu học Đồng Vương (xã Đồng Kỳ, tỉnh Bắc Ninh) là một ví dụ cho cách tiếp cận đó.

Từ những con số biết nói đến yêu cầu phải hành động

Mỗi dịp hè, cùng với những sân chơi và kỳ nghỉ của trẻ em là nỗi lo thường trực về tai nạn đuối nước. Chỉ vài phút bất cẩn, những ao, hồ, sông, suối hay kênh mương quen thuộc cũng có thể trở thành nơi xảy ra những vụ việc thương tâm.

Theo ông Nguyễn Nho Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, Sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo), Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Thể thao học sinh Việt Nam, mặc dù nhiều giải pháp đã được triển khai trong nhiều năm qua, Việt Nam vẫn có khoảng 1.800 trẻ em tử vong do đuối nước mỗi năm. Đây là vấn đề y tế và giáo dục mang tính cấp bách, đòi hỏi sự chung tay của các cấp, các ngành và toàn xã hội.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, phần lớn các vụ đuối nước có thể được hạn chế nếu trẻ được học bơi và trang bị kỹ năng an toàn trong môi trường nước. Vì vậy, phòng, chống đuối nước không còn là trách nhiệm của riêng gia đình, mà đã trở thành một nội dung quan trọng trong công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.

Ông Nguyễn Nho Huy cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chương trình dạy bơi an toàn thống nhất trên toàn quốc theo Quyết định số 1717/QĐ-TTg. Chương trình không chỉ giúp học sinh biết bơi mà còn trang bị kiến thức, kỹ năng an toàn trong môi trường nước nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra tai nạn.

Tuy nhiên, từ chủ trương đến thực tiễn vẫn còn khoảng cách. Việc tổ chức dạy bơi trong trường học không chỉ cần chương trình giảng dạy và đội ngũ giáo viên, mà còn đòi hỏi cơ sở vật chất, kinh phí vận hành và điều kiện để học sinh được thực hành thường xuyên.

Đây là khó khăn chung của nhiều địa phương, nhất là khu vực nông thôn và miền núi - nơi trẻ em thường xuyên tiếp xúc với sông, suối, ao, hồ nhưng ít có cơ hội được học bơi bài bản.

Theo ông, bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, việc huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội và doanh nghiệp là một trong những giải pháp cần thiết nhằm mở rộng điều kiện học bơi cho học sinh.

Chính từ yêu cầu đó, những năm gần đây, nhiều chương trình phối hợp giữa ngành giáo dục, địa phương và doanh nghiệp đã được triển khai theo hướng chuyển từ tuyên truyền, nâng cao nhận thức sang tạo điều kiện để học sinh được trực tiếp học tập và thực hành trong môi trường an toàn.

Bắc Ninh: Từ công trình bể bơi đến mô hình dạy bơi an toàn

Ngày 1/8, Trường tiểu học Đồng Vương (xã Đồng Kỳ, tỉnh Bắc Ninh) tổ chức lễ khánh thành bể bơi và khai giảng lớp học bơi mô hình điểm miễn phí cho học sinh.

Công trình được triển khai nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất, trang bị kỹ năng bơi lội và phòng, chống đuối nước cho học sinh, dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh, sự phối hợp của Hội Thể thao học sinh Việt Nam cùng sự đồng hành của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nestlé Việt Nam.

Không chỉ bổ sung cơ sở vật chất phục vụ giáo dục thể chất, công trình còn tạo điều kiện để học sinh được học bơi và thực hành kỹ năng an toàn trong môi trường nước ngay tại trường học, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, hiện đại và phát triển toàn diện. Việc khai giảng ngay các lớp học bơi sau lễ khánh thành cũng đánh dấu bước chuyển từ đầu tư cơ sở vật chất sang đưa công trình vào phục vụ trực tiếp hoạt động dạy và học.

Việc lựa chọn Trường tiểu học Đồng Vương làm mô hình điểm không phải ngẫu nhiên.

Theo Hiệu trưởng Trường tiểu học Đồng Vương - bà Phan Thị Huyền, nhiều năm qua, phòng, chống đuối nước luôn là nội dung được nhà trường đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, dù thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn học sinh nhận diện nguy cơ và kỹ năng phòng tránh, việc tổ chức các lớp học bơi vẫn gặp nhiều hạn chế do thiếu cơ sở vật chất.

"Tai nạn đuối nước vẫn luôn là nỗi trăn trở của toàn xã hội, đặc biệt ở các xã vùng khó khăn như Đồng Kỳ. Vì vậy, việc đầu tư công trình bể bơi ngay tại trường học có ý nghĩa vô cùng thiết thực. Công trình sẽ tạo điều kiện để học sinh được học bơi, rèn luyện kỹ năng an toàn trong môi trường nước, góp phần phòng, chống đuối nước một cách bền vững", bà Phan Thị Huyền chia sẻ.

Không chỉ là nơi tổ chức các giờ học bơi, công trình còn được kỳ vọng trở thành một phần trong mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục "An toàn - Thân thiện - Hạnh phúc". Theo kế hoạch, nhà trường sẽ xây dựng quy chế quản lý, phân công giáo viên phụ trách và khai thác hiệu quả công trình để ngày càng nhiều học sinh được tiếp cận chương trình dạy bơi an toàn.

Từ nâng cao nhận thức đến tạo điều kiện thực hành

Nếu như trước đây, nhiều hoạt động phòng, chống đuối nước chủ yếu tập trung vào tuyên truyền, phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức cho học sinh, phụ huynh thì những năm gần đây, cách tiếp cận đã có sự thay đổi rõ nét.

Bên cạnh việc giáo dục kỹ năng, nhiều chương trình đã hướng đến việc đầu tư cơ sở vật chất, tạo điều kiện để học sinh được trực tiếp học bơi và thực hành trong môi trường an toàn.

Đó cũng là định hướng của chương trình "Năng động Việt Nam" do Công ty Nestlé Việt Nam phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội Thể thao học sinh Việt Nam và nhiều địa phương triển khai trong nhiều năm qua.

Riêng giai đoạn 2020-2026, hơn 36 triệu lượt trẻ em được tiếp cận các hoạt động giáo dục dinh dưỡng và vận động toàn diện. Trên nền tảng đó, chương trình tiếp tục mở rộng sang các hoạt động hỗ trợ dạy bơi an toàn, góp phần tạo điều kiện để học sinh được rèn luyện kỹ năng thiết yếu trong môi trường nước.

Theo bà Trần Thị Thao Giang, Quản lý Quan hệ Đối ngoại, Công ty Nestlé Việt Nam, việc đồng hành cùng chương trình xuất phát từ nhận thức rằng: "Bơi lội không chỉ là một môn thể thao. Đó là kỹ năng sống, kỹ năng an toàn và trong nhiều trường hợp là kỹ năng sinh tồn, giúp các em tự tin hơn và biết cách bảo vệ bản thân".

Theo đại diện của Nestlé, với đặc điểm là quốc gia có hệ thống sông ngòi dày đặc và thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, việc giúp trẻ em được tiếp cận môn bơi một cách bài bản ngay trong trường học có ý nghĩa thiết thực đối với công tác phòng, chống đuối nước. Mỗi bể bơi trong trường học không chỉ là một công trình phục vụ giáo dục thể chất mà còn là không gian học tập an toàn, nơi học sinh được thực hành thường xuyên dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Đại diện Nestlé Việt Nam cũng cho rằng, hiệu quả của những mô hình như tại Trường tiểu học Đồng Vương chỉ có thể được phát huy khi có sự phối hợp của nhiều bên: Cơ quan quản lý định hướng chính sách, địa phương tạo điều kiện triển khai, nhà trường trực tiếp tổ chức giảng dạy, gia đình đồng hành cùng học sinh và doanh nghiệp hỗ trợ nguồn lực xã hội hóa.

Đây cũng là cơ sở để chương trình kỳ vọng những kinh nghiệm từ mô hình thí điểm tại Bắc Ninh sẽ tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng tại nhiều địa phương trong thời gian tới.

Quan điểm này cũng tương đồng với định hướng của ngành giáo dục trong việc huy động các nguồn lực xã hội nhằm phát triển giáo dục thể chất và mở rộng cơ hội học bơi cho học sinh.

Ông Nguyễn Nho Huy nhìn nhận, điều quan trọng nhất sau khi một công trình được hoàn thành là phải tổ chức được hoạt động dạy và học một cách hiệu quả.

"Đây không chỉ là những lớp học đầu tiên tại bể bơi mới mà còn là mô hình thực nghiệm để đánh giá, hoàn thiện phương pháp tổ chức dạy bơi an toàn trong nhà trường, từ đó nhân rộng ra toàn tỉnh Bắc Ninh và trên cả nước", ông Nguyễn Nho Huy nhấn mạnh.

Đối với các em học sinh, giá trị của công trình được cảm nhận bằng những thay đổi rất cụ thể. Đại diện học sinh Trường tiểu học Đồng Vương, em Phạm Minh Châu cho biết trước đây nhiều bạn chưa từng được học bơi bài bản. Từ nay, các em sẽ được học bơi ngay tại trường, được rèn luyện sức khỏe và trang bị kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình trước nguy cơ đuối nước.

Thực tiễn tại Bắc Ninh cho thấy, hiệu quả của chương trình không đến từ nỗ lực của một đơn vị riêng lẻ, mà là kết quả của sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, nhà trường và doanh nghiệp trong huy động nguồn lực, tổ chức chuyên môn và duy trì hoạt động.