GÓC NHÌN

Chú trọng xây dựng cộng đồng và phát triển hệ sinh thái

Trẻ trung và đầy nhiệt huyết - thanh niên chính là lực lượng quyết định tương lai phát triển của mỗi quốc gia. Thông qua những chính sách hỗ trợ phù hợp, khi những ý tưởng được kết nối chặt chẽ với nhau, thế hệ trẻ sẽ mang đến nguồn lực tăng tốc đổi mới sáng tạo, giúp Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu về phát triển bền vững. Đây cũng là những nhận định chung của các chuyên gia khi trao đổi cùng Nhân Dân cuối tuần.
Người mẫu, diễn viên múa nghệ thuật, trình diễn trang phục "Mùa vàng bội thu" của vở diễn Tinh hoa Bắc Bộ. Ảnh: Tố Linh
Người mẫu, diễn viên múa nghệ thuật, trình diễn trang phục "Mùa vàng bội thu" của vở diễn Tinh hoa Bắc Bộ. Ảnh: Tố Linh

PGS, TS Phạm Bảo Sơn, Phó Giám đốc Ðại học Quốc gia Hà Nội

Đại học Quốc gia Hà Nội định hướng phát triển theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo để nâng cao vị thế và kiến tạo giá trị mang bản sắc, qua đó đóng góp cho sự phồn thịnh của xã hội. Chúng tôi chủ trương đầu tư phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ đạt tiêu chí của đại học đổi mới sáng tạo; thiết lập hệ sinh thái nghiên cứu, sáng tạo, khởi nghiệp với sự tham gia mạnh mẽ của các doanh nghiệp; hoàn thiện mô hình quản trị đại học, xây dựng một đại học thông minh, đổi mới sáng tạo bằng việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt có tính đột phá để thúc đẩy các yếu tố đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực sáng tạo của sinh viên.

Ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Ðổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC)

Trong bối cảnh hiện nay, đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định cho sự phát triển kinh tế-xã hội. Muốn đạt được sự tiến bộ và đáp ứng các thách thức mới cần bồi dưỡng thế hệ trẻ phát triển trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao của quốc gia. Với kiến thức chuyên môn, lực lượng này sẽ là nhân tố chủ chốt tiến hành nghiên cứu và phát triển các công nghệ, sản phẩm mới. Chính lối tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề linh hoạt, nhạy bén giúp đội ngũ thanh niên thúc đẩy và lan tỏa phong trào đổi mới sáng tạo ngay trong môi trường làm việc.

Để khuyến khích đổi mới sáng tạo và đưa nó trở thành tư duy, tầm nhìn và hành động mạnh mẽ hơn ở Việt Nam, cần áp dụng nhiều cơ chế và chính sách hỗ trợ. Thứ nhất, tạo môi trường thuận lợi như việc giảm các rào cản về quy định, thủ tục hành chính và thuế, cung cấp các khoản tài trợ và hỗ trợ tài chính cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, và xây dựng cơ sở hạ tầng phù hợp. Thứ hai, đẩy mạnh hợp tác giữa các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và các viện-trường đại học. Thứ ba, phát triển hệ thống giáo dục và đào tạo nhằm tăng cường kỹ năng sáng tạo, tư duy phản biện và khám phá, đồng thời trang bị những kỹ năng cần thiết để người trẻ thúc đẩy đổi mới trong mọi lĩnh vực. Cuối cùng, Chính phủ và các tổ chức cần khuyến khích việc xây dựng cộng đồng, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bằng cách tổ chức các sự kiện, hội thảo, và các hoạt động giao lưu để tạo cơ hội giao tiếp, chia sẻ ý tưởng và hợp tác giữa thanh niên và các cá nhân, tổ chức quan tâm.

TS Cung Trọng Cường,

Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển Thừa Thiên Huế

Cần tận dụng công nghệ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút nguồn lực bên ngoài, và xây dựng chính quyền cởi mở, ưu tiên giải pháp sáng tạo từ người trẻ. Trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp cao, giới trẻ thiếu định hướng, Thừa Thiên Huế đã và đang xem xét triển khai nhiều giải pháp như: tư vấn định hướng, tổ chức cuộc thi sáng tạo, khuyến khích hoạt động thể thao, thúc đẩy văn hóa đọc, xây dựng mô hình trải nghiệm thực tế "Sống Platform", thúc đẩy start-up với Huế Hub, và tạo môi trường cởi mở cho người trẻ thử nghiệm, phát triển thông qua Countdown Huế.

Muốn thúc đẩy các dự án đổi mới sáng tạo phát triển bền vững và hiệu quả cần có các yếu tố như nhóm sáng kiến triển khai thử nghiệm, mô hình hóa, đưa ra các quy tắc hoặc quy định thực thi cụ thể đối với mỗi dự án nhằm tạo điều kiện chuyển giao để nhân rộng và phát triển. Hơn nữa, chính quyền địa phương cần cởi mở, ủng hộ giới trẻ thử nghiệm và sáng tạo, tạo cơ hội và không gian cho giới trẻ và cộng đồng thảo luận và thực thi các sáng kiến đổi mới sáng tạo.

Ðặng Quốc Khánh, Bí thư Ðoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bộ Tài nguyên và Môi trường

Thanh niên là đội ngũ có sức trẻ, tâm huyết và khả năng đổi mới sáng tạo. Phát huy trí tuệ, sự sáng tạo của tuổi trẻ, thời gian qua, Đoàn Thanh niên Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức các phong trào như: Chương trình tuyên truyền nâng cao nhận thức cho đoàn viên thanh niên và người dân trong bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu, Chương trình "Chống rác thải nhựa", "Chương trình vì một Việt Nam xanh"…

Trong quá trình chuyển đổi xanh, thế hệ trẻ nước nhà phải là lực lượng tiên phong góp sức mình làm nên mầu xanh cho đất nước. Thanh niên cần không ngừng đổi mới, sáng tạo, tạo nên sự chuyển đổi liên tục và toàn diện trong hoạt động sống và làm việc, đóng góp tích cực cho bảo vệ môi trường và khí hậu. Cần phát huy tinh thần đoàn kết, tập hợp lực lượng để triển khai tốt các phong trào. Bên cạnh đó, các nguồn hỗ trợ mới tập trung cho hoạt động bảo vệ môi trường luôn tìm kiếm các ý tưởng đổi mới sáng tạo. Đây chính là cơ hội lớn, đồng thời cũng là thời điểm thuận lợi nhất để thế hệ trẻ cùng chung tay hành động vì một Việt Nam xanh.

Bà Ngô Phương Thảo, CEO Anbooks

Nền tảng để thanh niên tham gia đổi mới sáng tạo gồm ba yếu tố: Đào tạo, trang bị kỹ năng cho giới trẻ; thúc đẩy việc trao quyền; tích cực tổ chức các diễn đàn để thanh niên có thể trao đổi và thảo luận về các ý tưởng của mình.

Trong đó, trang bị kỹ năng và tư duy công dân toàn cầu là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Liên hợp quốc đã chia các kỹ năng này thành ba nhóm: kỹ năng học tập và đổi mới, kỹ năng kỹ thuật số và kỹ năng nghề nghiệp và cuộc sống - thích ứng với mọi biến đổi. Hơn thế nữa, văn hóa đọc và công nghệ là hai điều kiện thiết yếu. Đọc để có tri thức và ứng dụng công nghệ để thực hiện và nâng tầm ý tưởng đổi mới sáng tạo.

Nguyễn Hưng Hòa, Ðiều phối Tình nguyện viên vận hành Lễ hội Thiết kế và Sáng tạo Hà Nội 2023

Dự án Hanoi Rethink với tôi là dấu mốc cho thành công bước đầu của Hà Nội trong việc thúc đẩy đóng góp của đông đảo người dân, đặc biệt là người trẻ vào phát triển tiềm năng sáng tạo của Thủ đô.

Với thế hệ trẻ chúng tôi, sự kiện này mang trong mình giá trị kết nối cộng đồng mạnh mẽ, tạo cơ hội cho người trẻ tham gia vào mọi giai đoạn trên hành trình xây dựng thành phố sáng tạo.

Người trẻ có cơ hội trở thành những Nhà sáng tạo, những nghệ sĩ, được tham gia hiện thực hóa các công trình, dự án sáng tạo. Chúng tôi được trao cơ hội cất lên tiếng nói, tham vấn vào công cuộc định vị thương hiệu, quảng bá hình ảnh và lưu giữ giá trị truyền thống của Thủ đô. Sự kiện cũng mở ra cơ hội để thanh niên tham gia vào quá trình tổ chức, truyền thông quảng bá hay vận hành một chương trình có quy mô lớn, tầm cỡ quốc gia.

Hơn 200.000 lượt khách, hơn 4 triệu thảo luận trên mạng xã hội, hơn 1.000 tin, bài viết về Lễ hội, gần 26.000 vé tàu di sản được bán ra trong 12 ngày. Sự kiện đã phát huy hiệu quả trong việc xây dựng và phát triển mạng lưới thiết kế trẻ, kết nối đa dạng các nguồn lực đồng hành, đóng góp vào ngành công nghiệp sáng tạo của thành phố.

Mong rằng Lễ hội Thiết kế và Sáng tạo Hà Nội năm 2024 tới đây và nhiều năm nữa sẽ luôn là không gian sáng tạo cộng đồng nơi mọi đối tượng được đắm chìm trong vẻ đẹp tuyệt diệu của con người Hà Nội, văn hóa Hà Nội.

Có thể bạn quan tâm

Danh sách cử tri và người ứng cử được niêm yết công khai để người dân theo dõi. Đây là bước quan trọng nhằm bảo đảm tính minh bạch, dân chủ trong công tác bầu cử. (Ảnh Thế Đại)

Đảm trách vai trò cầu nối giữa “ý Đảng với lòng Dân”

Trong giai đoạn phát triển mới, vai trò người đại biểu của nhân dân không chỉ dừng lại ở việc giám sát và tham gia xây dựng pháp luật mà còn phải phát huy cao nhất trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển.

Chính sách đã có, song cần triển khai hiệu quả trong thực tiễn, giúp văn học phát triển, hội nhập. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện hệ sinh thái văn học Việt Nam

Lời toà soạn - Nghị định số 350/2025/NĐ-CP của Chính phủ Quy định về khuyến khích phát triển văn học, được ban hành cuối năm 2025, đã đặt viên gạch cho việc xây dựng một hệ sinh thái văn học hoàn thiện hơn, với sự đồng hành của Nhà nước cùng những người cầm bút và xã hội.

Tân hội viên Hội Nhà văn kỳ vọng những chính sách mới trong phát triển văn học. (Ảnh HẢI MIÊN)

“Đường băng” mới đã mở

Với nỗ lực của các thế hệ người cầm bút, nền văn học Việt Nam hiện đại đã tạo nên nhiều thành tựu, ghi dấu ấn riêng trong hành trình phát triển của đất nước, dân tộc.

PGS, TS Nguyễn Đăng Điệp.

Trợ lực người cầm bút

Để có tác phẩm chất lượng cao, mấu chốt là ở chính nhà văn. PGS, TS Nguyễn Đăng Điệp, Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình Hội Nhà văn Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Văn học, chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần về những giải pháp giúp nhà văn giải phóng năng lượng sáng tạo.

Hội Nhà văn Việt Nam giao lưu với một số nhà văn, nhà thơ quốc tế. (Ảnh KHIẾU MINH)

Chiến lược định vị thương hiệu

Cho đến nay, vị thế của văn học Việt Nam trên văn đàn thế giới vẫn còn quá khiêm tốn. Bởi vậy, cần một chiến lược lớn, có tầm nhìn sâu và dài hạn mới có thể giúp mở rộng cánh cửa cho văn học nước nhà hội nhập.

Buổi tọa đàm trong chương trình trại sáng tác do Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, tháng 12/2025, tại Lâm Đồng.

Thay đổi để phát triển

Trại sáng tác là hình thức tạo điều kiện để các nhà văn, nhà thơ có môi trường sáng tạo, thâm nhập thực tế, thêm chất liệu sáng tạo. Để một trại sáng tác đạt chất lượng cao, rất cần có những điều chỉnh.

Việc ứng dụng AI trong sáng tác văn chương giúp các tác giả có nhiều tài liệu tham khảo, nghiên cứu, gợi mở sáng tạo để nâng tầm tác phẩm. (Ảnh THỤY DU)

Nhà văn là ai trong kỷ nguyên AI?

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những biến đổi sâu sắc đối với nhiều mặt đời sống. Ở lĩnh vực sáng tác văn chương, dù còn nhiều ý kiến khác nhau về việc sử dụng AI, song đều có nhận định chung: Chỉ con người mới tạo sự khác biệt.

Không gian đậm sắc màu văn hóa truyền thống tại Đường hoa Tết lần đầu tổ chức trong Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: Khánh Hòa

Khơi nguồn Xuân cuộn chảy

Lời tòa soạn -  “Văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam...

Tiến sĩ Đinh Đức Tiến.

Đặt niềm tin vào thế hệ trẻ

 Tiến sĩ Đinh Đức Tiến chia sẻ cùng phóng viên Nhân Dân cuối tuần nhiều suy ngẫm, kỳ vọng của anh về vai trò, vị thế của văn hóa trong đời sống đất nước.

Cụ Rua luôn giữ dáng vẻ khiêm nhường, ánh mắt và nụ cười tươi. Ảnh: Tả Phìn cottage

Gặp cụ Rua trên đỉnh Tả Phìn

Du lịch bền vững, nền kinh tế không khói chắc chắn không thể không dựa vào nguồn vốn văn hóa và cộng đồng địa phương. Giữ và làm giàu nguồn vốn với tinh thần cộng sinh cùng tâm thế phát triển bền vững là hướng đi sống còn cho mỗi vùng đất.

Cảnh trong Nhà ba tôi một phòng, phim đứng vị trí số hai về doanh thu trong mùa phim Tết 2026.

Một "trụ cột" sáng tạo đầy hứa hẹn

Những cột mốc kỷ lục doanh thu phòng vé liên tục bị xô đổ, danh sách “câu lạc bộ trăm tỷ” ngày một nối dài, tần suất giới thiệu phim mới dày đặc hơn, khán giả nồng nhiệt mua vé ủng hộ điện ảnh nước nhà... Những tín hiệu tích cực kể trên khiến góc nhìn của nhiều nhà đầu tư muốn lấn sân điện ảnh ở Việt Nam đang thay đổi.

Du khách quốc tế trải nghiệm múa sạp tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, tháng 2/2026. (Nguồn VME)

Những kết nối sống động

Trong thời gian qua, nhiều bảo tàng trên cả nước đã chủ động thay đổi cách tiếp cận công chúng, mở ra đa tầng lớp và phương thức tiếp nhận thông tin, trải nghiệm tại chỗ. 

"Đường vui nay bước thênh thang..."

"Đường vui nay bước thênh thang..."

Ký ức năm Ất Tỵ, trong lòng mỗi người dân Việt, hẳn vẫn sẽ là những cảm xúc bùng nổ cùng niềm tự hào bất diệt, gắn liền với những ngày đại lễ kỷ niệm rực rỡ của dân tộc: 50 năm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước; và 80 năm Quốc khánh Việt Nam.

Trong kỷ nguyên AI, vị thế của nhà giáo không hề bị lu mờ mà ngược lại, càng được nâng cao ở khía cạnh định hướng giá trị. Trong ảnh: Giờ học tại Phòng Tin học, Trường THPT Trần Phú-Hoàn Kiếm (Hà Nội). Ảnh Thế Đại

Vị thế người thầy trong kỷ nguyên AI

Lời toà soạn - Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng các chiến lược phát triển giáo dục trong kỷ nguyên số đang mở ra một giai đoạn chuyển dịch sâu sắc đối với ngành Giáo dục và Đào tạo: từ giáo dục truyền thụ sang giáo dục định hướng năng lực, từ người dạy kiến thức sang người dẫn dắt hành trình học tập.

Vai trò của người thầy là không thể thay thế. (Trong ảnh: Giờ học của học sinh Trường tiểu học & trung học cơ sở Phú Cường, tỉnh Hưng Yên).

Chuyển dịch từ người truyền thụ sang người thiết kế

Ngày nay, học sinh có thể yêu cầu AI giải một bài toán tích phân, dịch một đoạn văn cổ phong hay tóm tắt một công trình nghiên cứu chỉ trong vài giây, khiến vai trò truyền thống của người thầy bị thách thức dữ dội. Câu hỏi đặt ra là: Nếu tri thức không còn lợi thế độc quyền, giá trị cốt lõi của nhà giáo sẽ nằm ở đâu?

Không gian nhỏ xinh của Lớp học văn Hạnh phúc, công nghệ cũng đã len lỏi. (Trong ảnh: Thành viên nhóm “Em tập làm nhà văn” đang luyện đọc để chuẩn bị vào phòng thu âm sách nói)

Giữ lấy trái tim yêu người và yêu nghề

Trong căn phòng nhỏ của “Lớp học văn Hạnh phúc” (Hà Nội), cô Hà Việt Anh thường thích ngồi giữa vòng tròn học sinh, lắng nghe các em đọc những mẩu chuyện vừa viết xong. Không bảng đen, không giáo án cứng nhắc, chỉ có những cuốn sổ tay, vài cây bút và những câu chuyện rất đời.

Để trẻ em Việt Nam có thể vững bước trong một tương lai thế giới đầy biến động, chúng ta cần trang bị những hành trang phù hợp cho các em từ hôm nay. (Ảnh UNICEF)

Bộ kỹ năng mới để bước tới một tương lai đầy biến động

Sự xuất hiện của các thế hệ học sinh mới - Gen Z (thế hệ sinh năm 1997 đến 2012) và Gen Alpha (thế hệ sinh năm 2010 - 2024/2025), là những “công dân số” (digital natives) từ khi sinh ra đã làm quen với công nghệ - đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với nền giáo dục truyền thống.

Thông qua cơ chế địa phương tạo lối mở, xã hội đồng hành, các trường trên cả nước có thể được trang bị cơ sở vật chất hiện đại, tốt nhất cho học sinh. (Ảnh Thành Đạt)

Địa phương dẫn dắt, xã hội tiếp sức

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành hướng dẫn triển khai thí điểm giáo dục AI trong trường phổ thông, coi đây là bước chuyển trọng tâm trong đổi mới giáo dục thời kỳ mới.

Với Đảng, trọn niềm tin!

Với Đảng, trọn niềm tin!

Lời tòa soạn - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam kết thúc thành công trong niềm vui đón Xuân mới Bính Ngọ đang về; trong niềm tự hào, kiêu hãnh kỷ niệm Đảng ta tròn 96 tuổi.

Nói chuyện với công nhân ngành than, Tổng Bí thư Tô Lâm chia sẻ, sau Đại hội XIV, việc Đoàn công tác Trung ương đến với anh chị em công nhân mỏ than Quảng Ninh không phải là một hoạt động mang tính nghi lễ, mà xuất phát từ bản chất, cội nguồn và phương pháp lãnh đạo của Đảng. (Ảnh: Thống Nhất - TTXVN)

Đại hội XIV - nơi hội tụ khát vọng và hành động

Thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã mang đến niềm tin và kỳ vọng lớn cho toàn dân tộc. Cùng với tầm nhìn đầy khát vọng, sự kiện chính trị trọng đại này ghi dấu ấn bởi những đột phá ở các vấn đề then chốt, trọng yếu để khơi thông mọi nguồn lực phát triển đất nước.

Tập đoàn Viettel luôn đi đầu trong đổi mới sáng tạo và là doanh nghiệp chủ lực tham gia xây dựng hạ tầng logistics quốc gia. (Nguồn: Viettel)

Đặt năng lực thực thi vào trung tâm cải cách

Với định hướng chiến lược rõ ràng, Đại hội XIV đã xác lập tầm nhìn trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Để các quyết sách của Đại hội XIV có thể đi đến đích và tạo nền tảng bền vững cho phát triển dài hạn, thách thức cốt lõi nằm ở năng lực thực thi và khả năng chuyển hóa thành kết quả thực chất.

GS,TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương

Nghị quyết phải được chuyển hóa tức thì thành hành động thực tiễn

Đại hội XIV của Đảng - dấu mốc mở ra kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, đã thành công rất tốt đẹp. Vấn đề mang tính sống còn hiện nay là làm thế nào để Nghị quyết của sự kiện chính trị trọng đại này không còn “nằm trên giấy”, mà phải trở thành luồng sinh khí mạnh mẽ, chuyển hóa tức thì thành hành động thực tiễn.

Trung tâm Dữ liệu của CMC Telecom - Data Center đầu tiên tại Việt Nam sở hữu trọn bộ ba chứng chỉ Uptime Tier III (Thiết kế, Xây dựng và Vận hành bền vững) khẳng định năng lực hạ tầng đạt chuẩn quốc tế về độ tin cậy, an toàn và tính sẵn sàng cao. Ảnh: CMC

"Năng lượng mới" cho khát vọng tăng trưởng

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định vai trò tiên quyết của dữ liệu số - xem đây là tư liệu sản xuất, là đầu vào trọng yếu và là "huyết mạch" nuôi dưỡng nền kinh tế số.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là lời cam kết đanh thép, nhằm bảo vệ niềm tin của nhân dân. (Ảnh CMC)

Lời đáp cho niềm tin

Chúng ta, những công dân nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, tự hào khi công ước đầu tiên của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng được mở ký tại Thủ đô Hà Nội (Công ước Hà Nội).