Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Khoa học - Công nghệ

Chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2024 truyền đam mê khoa học cho giới trẻ

Sau đêm trao giải nhiều cảm xúc, sáng 7/12, các chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2024 đã có buổi giao lưu ý nghĩa với hàng trăm khán giả là sinh viên, các nhà khoa học trẻ, cộng đồng khởi nghiệp tại Đại học VinUni.
Các nhà khoa học đoạt Giải thưởng VinFuture 2024 truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ,
Các nhà khoa học đoạt Giải thưởng VinFuture 2024 truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ,

Các chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2024 chia sẻ về hành trình nghiên cứu, những thách thức, cũng như nguồn cảm hứng sáng tạo trong sự nghiệp khoa học.

Nhiều con đường dẫn đến khoa học

Mở đầu, các giáo sư chia sẻ về những ngã rẽ trong cuộc đời đã khiến họ gắn bó với các nghiên cứu khoa học.

Giáo sư Kristi S. Anseth, người đoạt Giải đặc biệt VinFuture 2024 dành cho Nhà khoa học nữ kể, bà bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực hóa học, nghiên cứu các hệ thống lọc nước, rồi sau đó mới chuyển hướng sang kỹ thuật y sinh để giải quyết các vấn đề liên quan đến sức khỏe con người.

"Tôi tìm thấy cảm hứng từ sự hợp tác với đồng nghiệp để giải quyết các thách thức đổi mới. Quan trọng là chúng ta luôn không ngừng học hỏi", bà chia sẻ.

GS Kristi S. Anseth giao lưu với giới trẻ.

GS Kristi S. Anseth giao lưu với giới trẻ.

Dành lời khuyên cho sinh viên trẻ mới bắt đầu con đường nghiên cứu, GS Kristi S. Anseth cho rằng: "Các sinh viên hãy luôn tò mò, đừng ngại hỏi và đừng sợ người khác đánh giá mình".

Giáo sư Michel Sadelain, Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering, Mỹ, đồng chủ nhân giải đặc biệt dành cho các nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới chia sẻ về con đường nghiên cứu liệu pháp tế bào CAR-T giúp điều trị hiệu quả các bệnh ung thư và tự miễn.

"Ban đầu tôi học về dịch tễ. Ngay từ đầu tôi cũng không biết thế nào là đúng. Nhưng sự tò mò và khát khao hiểu biết đã dẫn dắt tôi chuyển sang lĩnh vực lâm sàng và tự sáng tạo bản thân trong kĩnh vực lâm sàng", ông Michel Sadelain chia sẻ.

Giáo sư Carl H. June, người cùng đoạt Giải đặc biệt dành cho Nhà khoa học nghiên cứu lĩnh vực mới, đồng thời là "cha đẻ" liệu pháp tế bào CAR-T, lại có một hành trình đầy bất ngờ khi từ bỏ quân đội để theo đuổi y học.

"Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ đi theo lĩnh vực này vì gia đình tôi không ai nghiên cứu y học", ông kể.

GS. Carl H. June nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chấp nhận rủi ro và sự kiên trì: "Cơ hội đôi khi xuất hiện bất ngờ. Quan trọng là ta phải sẵn sàng nắm lấy và luôn mở lòng trước những thách thức".

Ông cũng chia sẻ câu chuyện xúc động về bệnh nhân đầu tiên trên thế giới được điều trị thành công bằng liệu pháp tế bào CAR-T. Đó là cô bé Emily, lúc đó mới 7 tuổi và bị bệnh và không còn hy vọng chữa trị.

"14 năm sau, cô bé ấy vẫn khỏe mạnh và bệnh bạch cầu đã không còn. HIện cô bé đã tiếp tục nghiên cứu tại Đại học Stanford", ông cho hay

25 năm trước, ý tưởng của GS Carl H. June bị coi là viển vông vì liên quan đến biến đổi gene, nhưng nhờ sự kiên trì và cẩn trọng, những "điều kỳ diệu đã đến", nhiều bệnh nhân bị ung thư được điều trị thành công.

GS Yann LeCun, Giám đốc nghiên cứu Meta AI Research chia sẻ tại buổi giao lưu.

Trước khi thành công, AI từng đi qua “mùa đông” lạnh lẽo

Giáo sư Yann LeCun: "AI từng được xem như đã chết".
Giáo sư Yann LeCun: "AI từng được xem như đã chết".

Tại buổi giao lưu, hai nhà khoa học danh tiếng là GS Yoshua Bengio và GS Yann LeCun, chủ nhân của Giải thưởng Chính VinFuture 2024 đã trao đổi, giải đáp về học máy, trí tuệ nhân tạo.

Vào những năm 1990, giai đoạn được gọi là “mùa đông AI”, là thời kỳ mà cộng đồng khoa học nghi ngờ về tiềm năng của trí tuệ nhân tạo

"30 năm trước, nhiều người không quan tâm AI, thậm chí lãng quên, và AI được xem như đã chết. Nhưng thực tế có nhiều phương pháp AI đã khởi động từ những năm 1950", Giáo sư Yann LeCun nhớ lại.

Ông nói, sự quan tâm tới AI luôn trồi sụt như vậy. Cuối năm 1960, máy học cũng gần như bị khai tử, nhưng rồi lĩnh vực đó vẫn tiếp tục được nghiên cứu. Khi đó chưa hẳn gọi là máy học, chưa nói gì tới AI. Mọi thứ chỉ là thay đổi truyền thống thôi, khi đó gọi đơn giản là bộ lọc hay cách ghi nhận thống kê.

Còn GS Yoshua Bengio cho biết, ông và các cộng sự khi đó vẫn kiên định theo đuổi tầm nhìn dài hạn, dù không được ủng hộ rộng rãi: “Rất ít người tin tưởng vào chúng tôi, nhưng chính sự chia sẻ chung một mục tiêu đã giúp chúng tôi tiếp tục hành trình”.

Hai nhà khoa học đều cho biết, trong quá trình nghiên cứu, họ không hề nghĩ AI có thể tiến xa như thế.

Giáo sư Yoshua Bengio hồi tưởng: "Tôi không nghĩ AI có thể thay đổi xã hội. Lúc đó tôi chú trọng thúc đẩy học tập về mạng thần kinh. Tôi không nghĩ xa xôi như thế".

"Năm 1980, tôi cũng viết báo cáo nghiên cứu nhưng thực tế không hẳn tôi nghĩ sâu thế. Ý tưởng đơn giản là tìm ra bí mật trí thông minh. Tôi không thể nghĩ đến việc chế tạo ra AI thông minh, ban đầu đó chỉ là hệ thống học được", Giáo sư Yann LeCun kể lại.

Khi được hỏi về động lực trở thành nhà khoa học, cả hai vị giáo sư đều nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy và sự tò mò. GS Bengio khuyến khích thế hệ trẻ: “Đừng ngại dấn thân vào những lĩnh vực khác biệt. Nghiên cứu là hành trình tìm tòi, có thể không mang lại kết quả ngay lập tức, nhưng điều quan trọng là cần đa dạng ý tưởng và không sợ thất bại”.

GS LeCun thì gợi ý cách tiếp cận đột phá: “Hãy tự đặt câu hỏi: Có điều gì nhân loại chưa làm được? Có điều gì AI chưa giải quyết được để đưa con người lên tầm cao mới?”.

GS LeCun cho rằng, những thập kỷ tới sẽ là thời đại của robot và AI. Sinh viên cần tận dụng AI để làm việc thông minh hơn, đồng thời học cách hiểu sâu các vấn đề thay vì chỉ dựa vào câu trả lời sẵn có.

Đối với việc bảo đảm an toàn khi AI ngày càng thông minh hơn, GS LeCun lạc quan: “AI chỉ là một công cụ. Chúng ta cần định hướng AI để phục vụ con người, giống như cách đã làm với máy bay - ngày càng an toàn hơn”.

Trong khi đó, GS Bengio lại cảnh báo: “Nếu chúng ta lập trình AI để bảo vệ lợi ích của chính nó, AI có thể hành xử theo cách không mong muốn. Đây là một thách thức lớn cần được giải quyết kỹ lưỡng”.

GS Bengio chia sẻ với các bạn sinh viên: “Hãy tìm cách ứng dụng AI vào cuộc sống thực tế. Khoa học cần phục vụ cộng đồng, và các bạn chính là những người thực hiện điều đó”.

Trao Giải thưởng VinFuture 2025

THẢO LÊ - THIÊN LAM

Kết nối-Lan tỏa VinFuture trí tuệ nhân tạo AI

Có thể bạn quan tâm

Phiên thực hành Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 diễn ra liên tục trong 7,5 giờ. (Ảnh: NCA)

Diễn tập an ninh mạng quốc gia 2026: Kết hợp phòng thủ trực tiếp với điều tra số

Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 đặt ra yêu cầu các đội vừa phát hiện, ngăn chặn tấn công, vừa truy vết hành vi của tin tặc, xử lý sự cố và thu thập chứng cứ điện tử. Qua đó, tăng cường khả năng phối hợp giữa lực lượng công an, các bộ, ngành, địa phương và đơn vị tài chính trong bảo vệ hệ thống thông tin trọng yếu.

[Video] Lạng Sơn tăng tốc chuyển đổi số từ những Trạm số hóa

[Video] Lạng Sơn tăng tốc chuyển đổi số từ những Trạm số hóa

Lạng Sơn – điểm trung chuyển hàng hóa lớn của khu vực phía Bắc, nơi mỗi ngày có hàng nghìn lượt phương tiện, doanh nghiệp và người dân thực hiện thủ tục hành chính về xuất nhập khẩu, thương mại và dịch vụ. Trong bối cảnh đó, mô hình “Trạm số hóa” đang tạo ra bước chuyển mới trong cải cách hành chính.

Đại diện Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel nhận Giải thưởng. (Ảnh: TRÀ MY)

Hệ thống tính cước của Viettel được vinh danh tại Giải thưởng viễn thông quốc tế

Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) vừa được vinh danh ở hạng mục “Doanh nghiệp triển khai công nghệ xuất sắc khu vực châu Á” tại Giải thưởng Telecom Review Excellence Awards 2026, tổ chức tại Dubai (UAE), với hệ thống tính cước thời gian thực thế hệ mới vOCS 4.0 do đơn vị tự phát triển.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: BẢO HÂN)

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp

Ngày 27/10, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương) tổ chức Hội nghị phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía bắc. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự và chỉ đạo hội nghị.

Sự kiện “AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành” diễn ra tại khách sạn JW Marriott. (Ảnh: Ban tổ chức)

Hạ tầng và hệ điều hành AI: Đủ hai doanh nghiệp mới tự vận hành

Tại sự kiện "AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành", Chủ tịch AIZ Vũ Thanh Thắng cho rằng doanh nghiệp muốn tự vận hành bằng AI phải có đủ hai lớp: Hạ tầng AI cung cấp năng lực tính toán, và phía trên là một hệ điều hành gồm bộ não dữ liệu, nhân sự số và quy trình vận hành. 

Giáo sư Thalappil Pradeep được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển. (Ảnh: BTC)

Chủ nhân giải thưởng VinFuture 2022 Thalappil Pradeep: "Những giải pháp từ các nước đang phát triển có thể thay đổi thế giới"

Trở lại VinFuture với vai trò thành viên Hội đồng Giải thưởng, Giáo sư Thalappil Pradeep, người phát triển các công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nước sạch với chi phí thấp, cho rằng giá trị của khoa học không chỉ nằm ở những phát minh mà còn ở khả năng cải thiện cuộc sống con người.

Hệ thống Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đang mang lại những thay đổi tích cực cho cuộc sống người dân.

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

Hơn 145 triệu dữ liệu hộ tịch điện tử đã được ghi nhận, trong đó 78,8 triệu dữ liệu được đối soát, đồng bộ thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, sau phiên họp ngày 12 và 13/10/2026, Hội đồng cấp Nhà nước đã thống nhất đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đối với 11 công trình, cụm công trình và Giải thưởng Nhà nước đối với một cụm công trình về khoa học và công nghệ.

Dự án "Tất gel thảo dược An Túc" của sinh viên Trường đại học Y-Dược Huế đạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ IX, năm 2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Hành trình ươm tạo khởi nghiệp của sinh viên Đại học Huế

Từ nguồn dược liệu bản địa đến những giải pháp công nghệ, giáo dục và nông nghiệp, 8 dự án vào chung kết Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đại học Huế năm 2026 cho thấy sức sáng tạo của người học; trong đó, “Tất gel thảo dược An Túc” nổi bật với hướng tiếp cận kết hợp tri thức truyền thống và nhu cầu hiện đại.

Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm quyền kiểm chứng kết quả đo lường

Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định rõ trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện sai số đo lường, đồng thời bảo đảm người tiêu dùng được tiếp cận dữ liệu và hoàn trả tiền thu thừa trong thời hạn cụ thể.

Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thiết lập 3 mô hình xác thực điện tử, tăng an toàn giao dịch số

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử mở rộng đối tượng định danh, thiết lập các mô hình xác thực và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ, tạo nền tảng nhận diện số tin cậy, phòng, chống tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.