Những năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh từng bước định hình không gian kinh tế ban đêm với các hoạt động sôi động như: Ẩm thực, giải trí, mua sắm, lưu trú, chợ đêm, tập trung tại các phường trung tâm như Sài Gòn, Tân Định, Bến Thành, cầu Ông Lãnh...
Từ 18 giờ, khi phố xá lên đèn, các tuyến đường trọng điểm khu vực trung tâm như: Nguyễn Huệ, Bùi Viện, Đề Thám, Phạm Ngũ Lão, Lê Thánh Tôn, Thái Văn Lung, Lê Lợi... trở nên nhộn nhịp, đông đúc người qua lại với nhiều hoạt động kinh tế, kết hợp văn hóa diễn ra cho đến tận 6 giờ sáng hôm sau cho thấy, sức hút của thành phố phát triển kinh tế năng động nhất cả nước.
Thời gian qua, công tác quản lý thu ngân sách từ hoạt động kinh tế đêm đạt một số kết quả khả quan. Theo báo cáo của Thuế cơ sở 1 (thuộc Thuế Thành phố Hồ Chí Minh), tính đến ngày 30/6, đơn vị đã rà soát, kiểm đếm số người nộp thuế có tham gia hoạt động kinh tế đêm là 5.700 người (chiếm tỷ lệ 16% tổng số người nộp thuế trên địa bàn); trong đó, có 3.600 doanh nghiệp và 2.100 hộ kinh doanh, số thuế thu được là 1.300 tỷ đồng, tăng 14% so cùng kỳ 2024.
Ngoài ra, Thuế cơ sở 1 đã rà soát và xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý thuế đối với những đối tượng có hoạt động kinh tế đêm; kiểm tra chống thất thu thuế với 125 doanh nghiệp, truy thu, xử phạt số tiền 36 tỷ đồng.
Tuy nhiên, công tác quản lý thu ngân sách từ hoạt động kinh tế đêm vẫn gặp không ít khó khăn. Đến nay, 2.816 doanh nghiệp và 250 hộ kinh doanh hoạt động kinh tế đêm đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, còn 714 doanh nghiệp và 1.880 hộ kinh doanh cần tiếp tục vận động, đôn đốc đăng ký.
Về chính sách thuế, nhiều doanh nghiệp lập chi nhánh ở phường trung tâm nhưng kê khai thuế tại trụ sở chính đặt ở nơi khác, gây khó khăn trong kê khai, quản lý thuế địa bàn.
Ngoài ra, có tình trạng nhiều doanh nghiệp tìm cách “lách thuế” bằng cách đăng ký giấy phép kinh doanh ngành nghề khác để trốn tránh nghĩa vụ kê khai, nộp thuế tiêu thụ đặc biệt. Một số còn dùng mạng xã hội tạo áp lực dư luận, gây khó cho công chức thực thi công vụ. Đồng thời, một bộ phận công chức thuế có tâm lý ngại va chạm, dẫn đến hiệu quả công việc chưa cao.
Thời gian tới, để thu đúng, thu đủ, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho hoạt động kinh tế ban đêm, cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng. Trong đó, cơ quan quản lý cần xác định đầy đủ nhóm chủ thể tham gia hoạt động kinh tế đêm, nhất là nhóm chưa đăng ký, chưa kê khai thuế, chưa đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền để minh bạch hóa thị trường kinh doanh và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Cơ quan quản lý thuế cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ trong quản lý, đặc biệt khai thác dữ liệu lớn, giám sát điện tử, quản lý rủi ro và kiểm soát hóa đơn nhằm thu đúng, thu đủ.
Cơ quan thuế cần tăng cường phối hợp liên ngành như: Công an, y tế, quản lý văn hóa, đô thị để chia sẻ thông tin, giám sát hiệu quả quản lý thuế. Bộ Tài chính cũng ban hành các giải pháp hậu kiểm đối với việc cấp phép hoạt động kinh doanh của tổ chức, cá nhân, tránh lợi dụng sự thông thoáng về cấp phép để né tránh nghĩa vụ kê khai thuế .
