Trước đó Chính phủ giao Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Dự án Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam nhằm thể chế hóa một số quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam.
Dự án cũng hướng tới đổi mới căn bản, toàn diện tư duy về huy động nguồn lực để phát triển văn hóa, trong đó nguồn lực nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, nguồn lực xã hội và khu vực tư nhân là động lực quan trọng. Bên cạnh đó, việc ban hành các cơ chế, chính sách đột phá để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư cho văn hóa, thu hút, trọng dụng nhân tài; tạo dựng không gian mới, xung lực mới cho phát triển văn hóa.
Thực tiễn xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam thời gian qua cho thấy, hệ thống pháp luật về văn hóa vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững đất nước chưa thật sự toàn diện và sâu sắc, dẫn đến việc thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật của Nhà nước còn chậm, thiếu đồng bộ, chưa tạo được những đột phá cần thiết.
Nhiều quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn phát triển đời sống văn hóa-xã hội, chưa hình thành được khung pháp lý đủ mạnh để xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Bên cạnh đó, pháp luật về đầu tư, tài chính cho văn hóa còn phân tán, mức đầu tư thấp, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước trong khi các cơ chế, chính sách khuyến khích xã hội hóa, phát triển nguồn lực ngoài Nhà nước, thu hút, ưu đãi đầu tư cho văn hóa chưa hoàn chỉnh.
Hệ thống pháp luật về phát triển nguồn nhân lực văn hóa, về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, cũng như về công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí còn thiếu tính tổng thể, chưa tạo được động lực thúc đẩy lĩnh vực văn hóa phát triển tương xứng với tiềm năng. Sức sáng tạo của các chủ thể, đặc biệt là đội ngũ văn nghệ sĩ, chưa được khơi dậy và phát huy đúng mức. Mức độ tiếp cận và thụ hưởng văn hóa của người dân còn khoảng cách giữa các vùng miền. Đầu tư cho văn hóa còn thấp và dàn trải, nguồn lực phát triển văn hóa vẫn chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước.
Trong bối cảnh đó, việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam sẽ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khắc phục những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật hiện hành cũng như xây dựng một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam.
Dự thảo Nghị quyết gồm 10 điều: Điều 1 về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng; Điều 2 về nguyên tắc áp dụng cơ chế, chính sách đột phá; Điều 3 về Ngày Văn hóa Việt Nam; Điều 4 về thu hút nguồn lực đầu tư cho văn hóa; Điều 5 về ưu đãi đầu tư, tài trợ, hoạt động trong lĩnh vực văn hóa; Điều 6 về khai thác vận hành, phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao; Điều 7 về bảo đảm nguồn lực tương xứng cho phát triển văn hóa; Điều 8 về chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng văn hóa, thể thao; Điều 9 về tổ chức thực hiện; Điều 10 về điều khoản thi hành.
