Chiến dịch kiểm soát Big Tech

“Gã khổng lồ” công nghệ Google mới đây bị một tòa án liên bang tại Mỹ phán quyết vi phạm luật chống độc quyền của nước này. Vụ việc được xem là sẽ củng cố thêm quyền hạn cho giới chức thế giới trong các hành động pháp lý nhằm kiềm chế những “đại gia” công nghệ (Big Tech).
Các “ông lớn” công nghệ. Ảnh: REUTERS
Các “ông lớn” công nghệ. Ảnh: REUTERS

Các vụ kiện độc quyền nhắm vào Big Tech

Phiên tòa chống độc quyền mang tính bước ngoặt của Chính phủ Mỹ đối với Google đã kết thúc vào ngày 5/8 vừa qua, với phán quyết công ty này đã hành động bất hợp pháp để duy trì thế độc quyền của công cụ tìm kiếm. Theo ông Amit Mehta, thẩm phán tòa án liên bang tại Mỹ, Google đã vi phạm Mục 2 của Đạo luật Sherman, khi bảo đảm vị thế thống lĩnh trên thị trường tìm kiếm bằng cách trả hàng tỷ USD cho các hãng chế tạo điện thoại thông minh như Apple hay Samsung nhằm biến Google thành công cụ tìm kiếm tự động trên thiết bị của họ.

Theo The New York Times, phán quyết vừa qua dành cho Google sẽ mở đường cho những hành động mạnh tay thách thức quyền lực của những “gã khổng lồ” công nghệ trong thời gian tới. Trước đó, dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, Bộ Tư pháp Mỹ và Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) đã bắt đầu điều tra các tập đoàn công nghệ như Amazon, Apple, Google và Meta (công ty mẹ của Facebook cùng các mạng xã hội khác là Instagram và WhatsApp) về hành vi độc quyền. Đây được cho là nỗ lực nhằm kiềm chế quyền lực của Big Tech và thúc đẩy tính cạnh tranh nhiều hơn.

Tháng 9/2023, FTC và chính quyền 17 bang đã kiện Amazon, cáo buộc tập đoàn bán lẻ này bảo vệ thế độc quyền bằng cách chèn ép người bán trên sàn thương mại của công ty và thiên vị các dịch vụ của riêng mình. FTC lập luận rằng, các hoạt động này gây hại cho người tiêu dùng, khiến họ phải mua cùng một sản phẩm với giá cao hơn, do Amazon chặn những người bán hàng trên trang web của mình, cung cấp các sản phẩm trên nhiều trang web trực tuyến khác với giá thấp hơn. Một thẩm phán tại tòa án ở Washington đã ấn định phiên tòa liên quan vụ kiện này diễn ra vào tháng 10/2026. Trước tình hình đó, Amazon mô tả vụ kiện là “sai lầm” và cảnh báo rằng, nếu FTC thắng kiện, điều này sẽ “buộc Amazon phải thực hiện các hoạt động thật sự gây hại cho người tiêu dùng và nhiều doanh nghiệp bán hàng”.

Trong khi đó, Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Apple lợi dụng vị thế trên thị trường điện thoại thông minh để ngăn chặn cạnh tranh nhằm tăng giá sản phẩm. Bộ này cho biết, Apple đã chặn các công ty cung cấp ứng dụng cạnh tranh với các sản phẩm của Apple như ứng dụng phát trực tuyến trên nền tảng đám mây, nhắn tin và ví kỹ thuật số. Tuần trước, Apple đã đệ đơn xin bác bỏ vụ kiện và cho biết, các quyết định kinh doanh của họ không vi phạm luật chống độc quyền.

Một “đại gia” công nghệ khác là Meta cũng bị cáo buộc tạo ra thế độc quyền trên phương tiện truyền thông xã hội bằng cách mua Instagram và WhatsApp. FTC lập luận rằng, các vụ sáp nhập đã tước đi của người tiêu dùng các nền tảng truyền thông xã hội thay thế. Meta cho rằng, họ không mua lại Instagram và WhatsApp để tiêu diệt đối thủ cạnh tranh và tiết lộ họ đã đầu tư rất nhiều vào việc phát triển cải tiến cho các ứng dụng. Trước đó, tháng 8/2023, Meta bị chính quyền Na Uy phạt khoảng 93.000 USD/ngày do vi phạm quyền riêng tư của người dùng khi khai thác dữ liệu của họ dành cho mục đích quảng cáo.

Biếm họa: PARESH

Biếm họa: PARESH

Siết chặt hoạt động

Theo CNN, thời gian qua, các Big Tech liên tục rơi vào “tầm ngắm” của giới quản lý khi các doanh nghiệp này lớn mạnh nhanh chóng và tạo ra những lợi thế nổi trội, khiến tính cạnh tranh lành mạnh trên thị trường công nghệ không được bảo đảm. Bên cạnh đó, trong bối cảnh Big Tech liên tục bị chỉ trích vì không giám sát nền tảng của mình, gây làn sóng phẫn nộ trên toàn cầu liên quan các nội dung nhạy cảm, thông tin sai lệch, kích động thù hận, hành vi phạm tội..., ảnh hưởng nghiêm trọng đến người dùng, các quốc gia thế giới buộc phải siết chặt “vòng kim cô” bằng một loạt quy định quản lý khắt khe nhằm làm trong sạch không gian mạng.

Năm 2022, Liên minh châu Âu (EU) đã cho ra đời Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA) và Đạo luật Thị trường kỹ thuật số (DMA), đề ra nghĩa vụ cho các nền tảng trực tuyến. Hai đạo luật này đã chính thức có hiệu lực kể từ cuối tháng 8/2023. Theo đó, các công ty như Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft, Twitter… phải đánh giá những nguy cơ liên quan việc sử dụng dịch vụ của họ và dỡ bỏ các nội dung bất hợp pháp. Các công ty cũng được yêu cầu minh bạch về dữ liệu và thuật toán, phải hiển thị chi tiết về quảng cáo chính trị, cùng những thông số mà thuật toán sử dụng để đề xuất và xếp hạng thông tin. Ủy ban châu Âu (EC) sẽ giám sát và áp đặt mức phạt tới 6% doanh thu hằng năm của công ty nếu vi phạm.

Tháng 5 vừa qua, chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida đã thông qua luật mang tính bước ngoặt, nhằm ngăn chặn các nền tảng trực tuyến lớn nhất sử dụng sự thống trị của họ để ngăn cản các đối thủ cạnh tranh mới. Cụ thể, các quy tắc nhằm cung cấp nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng, chẳng hạn như giúp chuyển đổi giữa các hệ điều hành di động dễ dàng hơn và cho phép người dùng tải xuống ứng dụng từ các nguồn khác. Luật do Ủy ban Thương mại Công bằng soạn thảo tập trung vào việc làm sáng tỏ sự độc quyền mà Apple và Alphabet nắm giữ, vì hệ điều hành iOS và Android của họ kiểm soát gần như toàn bộ thị trường hệ điều hành di động tại Nhật Bản.

Luật này sẽ cho phép các cơ quan quản lý Nhật Bản phạt những công ty không tuân thủ với mức phạt nặng, có thể lên tới 20% doanh thu hằng năm trong nước. Đối với hành vi vi phạm nhiều lần trong thời gian 10 năm, mức phạt có thể lên tới 30% doanh thu hằng năm.

Trong khi đó, Australia cũng đưa ra luật nhằm kiểm soát hành vi trốn thuế của các công ty đa quốc gia, bảo đảm an toàn trực tuyến và có biện pháp yêu cầu các Big Tech trả tiền cho các công ty truyền thông để hỗ trợ ngành báo chí. Những tháng gần đây, Australia đã chuyển sang mở rộng giám sát pháp lý đối với thanh toán kỹ thuật số và thực thi các biện pháp hiện có. Bộ trưởng Dịch vụ Tài chính Australia Stephen Jones cho biết, trong năm nay, quốc gia này dự định đưa ra luật áp đặt các nghĩa vụ bắt buộc đối với các mạng xã hội, ngân hàng và công ty viễn thông để giải quyết tình trạng lừa đảo. Dự luật mới đề xuất các công ty truyền thông xã hội xác minh các doanh nghiệp quảng cáo trên nền tảng của họ.

Hàn Quốc mới đây cũng thông báo sẽ cho ra đời các quy định sâu rộng nhằm quản lý các nền tảng trực tuyến, với trọng tâm là các nền tảng thương mại điện tử, dịch vụ phát trực tuyến và nhà cung cấp mạng xã hội.

CNN cho biết, việc các quốc gia siết chặt quản lý các công ty công nghệ là xu hướng tất yếu trong bối cảnh nền kinh tế kỹ thuật số phát triển mạnh mẽ. Chủ tịch FTC, Lina Khan đã tuyên thệ sẽ đấu tranh với các vi phạm của Big Tech, đặc biệt trong vấn đề chống độc quyền.

Về phía Big Tech, nhằm tránh những rắc rối pháp lý, đồng thời với mong muốn tạo niềm tin ở người sử dụng về tinh thần trách nhiệm trong xây dựng không gian mạng an toàn, giới phân tích cho rằng, các doanh nghiệp này cần chủ động thích nghi, tuân thủ các quy định và luật pháp sở tại.

Có thể bạn quan tâm

Một cửa hàng bán vàng tại Thâm Quyến. Ảnh: GETTYIMAGES

“Cơn sốt” vàng ở đất nước tỷ dân

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt những biến động sâu rộng sau hàng loạt cú sốc địa - chính trị và tài chính kéo dài, vàng đang trở lại vị trí trung tâm của hệ thống tích trữ tài sản toàn cầu. Biến động toàn cầu đang tạo nên một chu kỳ tăng giá mới của vàng thế giới. Trong làn sóng đó, Trung Quốc nổi lên không chỉ với vai trò là một trong những quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất toàn cầu, mà còn là thị trường chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của ngành tái chế vàng - lĩnh vực từng được xem là “phần chìm” của ngành công nghiệp kim hoàn.

Sri Lanka trục xuất nhiều người nước ngoài bị nghi ngờ liên quan tội phạm mạng. Ảnh: AFP

Xu hướng dịch chuyển của tội phạm số

Nhiều năm qua, khi nhắc đến những “điểm nóng” của tội phạm mạng và các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia tại châu Á, giới chuyên gia thường tập trung vào khu vực Tam giác vàng, các đặc khu biên giới Myanmar, Campuchia, Philippines. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bản đồ an ninh mạng khu vực đang xuất hiện một diễn biến đáng lo ngại: Sri Lanka nổi lên như một điểm đến mới của các tổ chức tội phạm công nghệ cao quốc tế.

Anh hào hội tụ ở VCK World Cup 2026.

World Cup: Guồng quay "tỷ đô" (Kỳ 1)

Khi Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) Gianni Infantino mô tả World Cup 2026 là “sự kiện vĩ đại nhất lịch sử nhân loại”, đó có thể là một cách nói phóng đại. Song, nếu xét riêng các tiêu chí quy mô tổ chức và doanh thu, ngày hội bóng đá tại Bắc Mỹ thật sự mang tầm vóc chưa từng có. Phía sau câu chuyện giải trí, thưởng thức với mặt cỏ xanh mượt, những bàn thắng và vũ điệu trên khán đài, World Cup thực chất là một “dòng thác” kinh tế với những vòng xoáy tài chính khốc liệt. Hãy tạm gác các vấn đề chuyên môn sang một bên, để cùng tìm hiểu guồng quay “tỷ đô” của sự kiện thể thao được mong đợi nhất năm.

Một nhóm Samurai Nhật Bản vào khoảng năm 1890. Ảnh: GETTYIMAGES

Di sản của các samurai Nhật Bản

Hơn 150 năm sau cuộc cải cách toàn diện Duy Tân Minh Trị, hơn 80 năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai, samurai không còn là giai cấp thống trị xã hội Nhật Bản. Tuy nhiên, những hậu duệ của họ vẫn sống và đóng vai trò mới trong đời sống xã hội ngày nay tại Nhật Bản. Văn hóa, tư tưởng và di sản của họ vẫn đang được gìn giữ, được ngưỡng mộ và ảnh hưởng sâu sắc tới nước Nhật hiện tại.

Xe phun sương làm mát không khí ở New Delhi. Ảnh: THE INDIAN EXPRESS

Thời tiết cực đoan ở Ấn Độ và Pakistan

Ấn Độ và Pakistan không hề xa lạ với nắng nóng. Tuy nhiên, đợt nắng nóng năm nay là điều hoàn toàn khác. Thời tiết cực đoan đã bắt đầu và kéo dài suốt từ giữa tháng 4. Nhiệt độ ban ngày vượt 46 độ C ở nhiều nơi, hàng chục người đã chết, nhu cầu điện năng cao chưa từng thấy, hạn hán trầm trọng cùng vô số vấn đề dân sinh khác đang đe dọa Ấn Độ và Pakistan.

Mẫu xe điện EA1 Xdream của hãng BYD. Ảnh: AFP

Bí quyết thành công của BYD

Trong chưa đầy ba thập kỷ, một doanh nghiệp khởi nguồn từ lĩnh vực pin tại Trung Quốc đã vươn mình trở thành công ty dẫn dắt ngành công nghiệp xe điện toàn cầu. Câu chuyện của BYD không đơn thuần là thành công của một hãng xe, mà là minh chứng sống động cho sức mạnh của tầm nhìn dài hạn, năng lực làm chủ công nghệ và cách tiếp cận chiến lược khác biệt.

Hoa nhài trở thành biểu tượng của thôn Thạch Tỉnh.

Đánh thức giá trị từ một loài hoa

Từ những cánh đồng hoa nhài, Hoành Châu đã tạo dựng nên ngành kinh tế trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ, mở ra cách làm nông nghiệp hiện đại gắn kết du lịch sinh thái và xây dựng nông thôn mới.

Xuồng vũ trang của Iran hoạt động gần một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: AP

Chiến lược “ngoại giao pháo hạm” tại Hormuz

Eo biển Hormuz - tuyến đường biển hẹp nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, từ lâu đã là “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu, với khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới đi qua trong thời bình.

Các chiến sĩ Hồng quân Liên Xô vui mừng sau chiến thắng phát-xít Đức. Ảnh: WIKIPEDIA

Biểu tượng bất hủ của tinh thần quật khởi

Ngày Chiến thắng (9/5/1945) là ngày lễ trọng đại đối với nhân dân các nước thuộc Liên Xô (trước đây), đối với người dân ở các nước trong liên minh chiến đấu chống phát-xít, đối với tất cả những người luôn tưởng nhớ và tôn vinh ký ức về những anh hùng đã chiến đấu để tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít.

Ảnh ghép do FBI thực hiện về một vụ nhìn thấy UFO. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải mật hồ sơ về UFO

Tháng 5 này, Lầu Năm Góc lần đầu công bố các tài liệu tối mật liên quan những hiện tượng dị thường không xác định, trước đây được biết đến rộng rãi hơn dưới cái tên UFO (vật thể bay không xác định).

Người dân Phần Lan đề cao lối sống cởi mở và hòa đồng xã hội. Ảnh: GETTYIMAGES

Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

Theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, năm 2026 chứng kiến lần thứ chín liên tiếp Phần Lan được bầu chọn là “Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”, một thành tựu đặc biệt ấn tượng trong thế giới đầy biến động hiện nay.

Một khu dân cư Hồ Đồng tại Bắc Kinh. Ảnh: GETTYIMAGES

Xu hướng du lịch dựa vào cộng đồng

Với hơn 5.000 năm lịch sử, nhiều du khách đến Trung Quốc thường không tìm ngay đến các công trình hiện đại, mà họ muốn tìm hiểu văn hóa, di sản, chiêm ngưỡng những công trình lịch sử, trải nghiệm những con ngõ nhỏ, những đô thị cổ - nơi lưu giữ nhịp sống bản địa.

D’Artagnan được dựng tượng ở nhiều nơi trên nước Pháp. Ảnh: GETTY

Huyền thoại ngự lâm quân

Thi hài của D’Artagnan, người lính ngự lâm quả cảm trong bộ ba tiểu thuyết kinh điển của nhà văn lừng danh Alexandre Dumas, có lẽ đã được tìm thấy tại một nhà thờ cổ ở Hà Lan.

Ông John Ternus (bên trái) và Tim Cook tại trụ sở của Apple. Ảnh: CNN

Cuộc cải tổ của Apple

Ngày 20/4/2026, Tập đoàn công nghệ Apple (Mỹ) chính thức thông báo một thay đổi lãnh đạo quan trọng: Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ rời vị trí này vào ngày 1/9, chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành của Hội đồng quản trị.

Thành phố Osaka là một trong những đặc trưng của vùng Kansai. Ảnh: TENKUIJAPAN

Đặc trưng văn hóa Kansai

Vùng Kansai của Nhật Bản nổi bật với sự giao thoa đặc sắc giữa truyền thống cổ kính (Kyoto, Nara) và hiện đại sôi động (Osaka, Kobe). Văn hóa nơi đây đặc trưng bởi tính cách người dân cởi mở, thẳng thắn, hài hước; phương ngữ Kansai-ben độc đáo, ẩm thực đường phố phong phú và là cái nôi của các nghề thủ công truyền thống.

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.