Với 2.215 trường hợp phải di dời, dự án này được xem là dự án cải tạo kênh rạch, chỉnh trang đô thị có quy mô đền bù giải tỏa rất lớn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Chiếm 1/8 số vốn đầu tư công của thành phố
So với quận Gò Vấp, quận Bình Thạnh có số trường hợp phải giải tỏa, di dời giao đất thực hiện dự án chiếm hơn 90% với 2.077 trường hợp, quận Gò Vấp là 138 trường hợp. Theo Ủy ban nhân dân quận Bình Thạnh, quy mô thu hồi đất để thực hiện dự án là 537.000 m2, thuộc 7 phường: 2, 11, 12, 13, 15, 24, 26. Số trường hợp bị ảnh hưởng là 2.077; trong đó, giải tỏa một phần là 824 trường hợp, giải tỏa toàn phần chiếm 60% với 1.253 trường hợp.
Đại diện Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận Bình Thạnh cho biết, do vận dụng quy định và chính sách bồi thường mới của Luật Đất đai 2024 cho nên kinh phí để bồi thường, tái định cư cho các trường hợp bị ảnh hưởng vừa được quận phê duyệt là 13.200 tỷ đồng. Hiện, quận đang lập kế hoạch tổ chức chi trả đền bù cho các hộ dân và tổ chức thuộc 7 phường nằm trong dự án.
Bí thư Quận ủy quận Bình Thạnh Vũ Ngọc Tuất cho biết: Tinh thần chỉ đạo của Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận là tổ chức chi trả đền bù ngay cho các hộ dân và tổ chức vì kinh phí đã được thành phố chuyển về. Việc chi trả thực hiện trên tinh thần khoa học, nhanh chóng, giảm thủ tục để tất cả các trường hợp bị ảnh hưởng sớm hưởng các chế độ, chính sách bồi thường, tái định cư theo quy định.
Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận Gò Vấp cho biết: Trong tổng số 138 trường hợp phải giao đất thực hiện dự án, quận đã chi trả bồi thường đợt 1 là 39 trường hợp (thời điểm tháng 12/2023) theo quy định của Luật đất đai 2013. 99 trường hợp còn lại, quận sẽ chi trả bồi thường theo phương án đền bù mới ban hành được vận dụng Luật Đất đai 2024, đồng thời chi trả bổ sung phần chênh lệch tăng thêm cho 39 trường hợp đã nhận đợt 1.
Trong tuần cuối cùng của tháng 12/2024, Gò Vấp cố gắng triển khai kế hoạch chi trả đền bù cho các trường hợp ảnh hưởng bởi dự án. Theo phương án được phê duyệt, tổng số kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Gò Vấp là 536 tỷ đồng.
Đại diện Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh (chủ đầu tư) tính toán: Tổng số kinh phí đền bù thực hiện dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm sẽ giải ngân trong năm 2024 chiếm 1/8 vốn đầu tư công toàn thành phố. Đây cũng là dự án có quy mô thu hồi đất, các trường hợp phải giải tỏa, bồi thường lớn nhất cho đến thời điểm này, giúp cải tạo cơ bản và chỉnh trang bộ mặt đô thị cho 2 quận liền kề.
Nhiều phương án bố trí tái định cư
Cùng với chính sách bồi thường, quận Bình Thạnh đã phê duyệt phương án tái định cư, tạm cư, quy định nhận tiền tự lo nơi ở mới cũng như các chính sách khác, như ổn định đời sống sản xuất, học nghề cho các trường hợp bị thu hồi đất… Trong đó, theo tính toán, số hộ gia đình, cá nhân được bố trí tái định cư là 1.326 trường hợp. Các khu tái định cư bằng nền hoặc căn hộ được quận lựa chọn nhằm bố trí cho các hộ dân sinh sống thuộc dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm cũng đa dạng, giúp người dân dễ lựa chọn theo điều kiện và nhu cầu.
Quận sẽ thực hiện 1 trong 4 hình thức bố trí tái định cư như sau: 46 nền đất ở phục vụ tái định cư trên địa bàn quận Bình Thạnh và thành phố Thủ Đức; Căn hộ chung cư phục vụ tái định cư có sẵn trên địa bàn quận Bình Thạnh, thành phố Thủ Đức, Quận 10 và Quận 12; Căn hộ Nhà ở xã hội tại số 4 Phan Chu Trinh, Phường 12, quận Bình Thạnh; Căn hộ tại chung cư Nguyễn Kim (Khu B) Phường 7, Quận 10 phục vụ tái định cư (theo hình thức đặt hàng mua nhà ở với Công ty Địa ốc Sài Gòn TNHH MTV).
Các địa phương cũng quy định chế độ khen thưởng đối với người có đất thu hồi bàn giao mặt bằng trước thời hạn quy định. Theo đó, đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi toàn bộ nhà ở, đất ở là 15 triệu đồng/lần; đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp mức hỗ trợ là 7,5 triệu đồng/lần; đối với đơn vị, tổ chức mức thưởng là 10.000 đồng/m2 đất có xây dựng nhà xưởng, nhà làm việc bị thu hồi, nhưng tối đa không quá 200 triệu đồng/tổ chức và tối thiểu không thấp hơn 15 triệu đồng/tổ chức.
Ngày 9/12/2022, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm. Dự án sử dụng ngân sách thành phố, có tổng mức đầu tư ban đầu là 9.664 tỷ đồng; sau đó, mức đầu tư điều chỉnh mới là 17.229 tỷ đồng. Trong đó, phần chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật là 13.937 tỷ đồng (riêng quận Bình Thạnh là 13.222 tỷ đồng).
Do áp dụng quy định mới của Luật Đất đai 2024 nên chi phí đền bù thay đổi so với kinh phí đầu tư phê duyệt trước đó. Công trình Dự án Nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng ven rạch Xuyên Tâm (từ kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè đến sông Vàm Thuật), đi qua 2 quận Bình Thạnh và Gò Vấp là công trình trọng điểm của thành phố. Toàn dự án có chiều dài 9 km, mục đích nhằm giải quyết tiêu thoát nước, chống ngập, giải quyết ô nhiễm và chỉnh trang bộ mặt đô thị.
