Mỹ cũng khẳng định ủng hộ liên minh.
Anh, Pháp sẵn sàng triển khai quân
Hội nghị “Liên minh tự nguyện” tại Paris do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì và quy tụ các lãnh đạo, đại diện cấp cao Mỹ và gần 30 quốc gia phương Tây, cùng các nước Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Australia và New Zealand. Trong khuôn khổ Hội nghị, Tổng thống Emmanuel Macron cùng Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ký Tuyên bố ba bên về ý định thành lập lực lượng quân sự đa quốc gia nhằm giám sát và bảo đảm an ninh tại Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn được thiết lập, mở đường cho việc triển khai binh sĩ Anh và Pháp trên lãnh thổ Ukraine.
Tuyên bố nêu rõ, London và Paris cam kết thiết lập các trung tâm quân sự trên khắp Ukraine, đồng thời xây dựng các cơ sở kiên cố để lưu trữ vũ khí và thiết bị quân sự nhằm đáp ứng nhu cầu phòng thủ của nước này. Tuyên bố cũng cam kết thành lập một “lực lượng đa quốc gia vì Ukraine” do châu Âu dẫn đầu, để hỗ trợ việc tái thiết lực lượng vũ trang Ukraine và tăng cường khả năng răn đe, với sự hỗ trợ của Mỹ. Việc triển khai quân chỉ được thực hiện sau khi có một lệnh ngừng bắn thật sự và được sự đồng ý của các bên liên quan.
Thủ tướng Starmer nhấn mạnh, sau khi có lệnh ngừng bắn, Anh và Pháp sẽ thiết lập các trung tâm quân sự trên khắp Ukraine, đồng thời xây dựng các cơ sở kiên cố cho vũ khí và thiết bị quân sự nhằm hỗ trợ nhu cầu phòng thủ của Ukraine. Thỏa thuận này mở đường cho khuôn khổ pháp lý giúp lực lượng Anh, Pháp và các đối tác có thể hoạt động trên lãnh thổ Ukraine, bảo đảm an ninh trên không và biển của Ukraine, đồng thời tái thiết lực lượng vũ trang Ukraine cho tương lai.
Tổng thống Macron cho biết, lực lượng đa quốc gia sẽ được triển khai ở “cách xa đường tiếp giáp”, cả trên không, trên biển và trên đất liền, để cung cấp sự bảo vệ cần thiết. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tham gia chiến dịch này bằng việc hỗ trợ trên biển, cùng các quốc gia ven Biển Đen đảm nhiệm nhiệm vụ rà phá thủy lôi và bảo đảm an toàn cho các tuyến hàng hải then chốt. Tuy nhiên, lực lượng mặt đất sẽ không trực tiếp giao chiến trong trường hợp tấn công tái diễn. Mục tiêu của lực lượng này là “trấn an và ổn định tình hình sau ngừng bắn”.
Mỹ cam kết hậu thuẫn liên minh
Dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham dự hội nghị của “liên minh tự nguyện” là đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner - hai nhà đàm phán chính được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm. Điểm đáng chú ý là sự chuyển đổi lập trường của Mỹ, khi chính thức khẳng định ủng hộ liên minh các đồng minh của Ukraine trong việc cung cấp bảo đảm an ninh và cam kết hỗ trợ Ukraine nếu bị tấn công một lần nữa.
Tại hội nghị, Mỹ tuyên bố đóng vai trò “hậu thuẫn” cho lực lượng châu Âu trong trường hợp xảy ra xung đột mới tại Ukraine, đồng thời dẫn đầu việc xây dựng một hệ thống giám sát ngừng bắn liên tục và đáng tin cậy, sử dụng các công nghệ hiện đại như vệ tinh, máy bay không người lái và cảm biến. Ông Witkoff khẳng định, bảo đảm an ninh của Mỹ nhằm “răn đe mọi hành động tấn công tiếp theo”. Các đồng minh sẽ tham gia cơ chế giám sát và xác minh lệnh ngừng bắn, do Mỹ dẫn đầu và Mỹ sẽ sát cánh cùng Ukraine để hướng tới một thỏa thuận hòa bình cuối cùng.
Các bảo đảm an ninh được xây dựng dựa trên năm trụ cột chính, gồm cơ chế xác minh do Mỹ dẫn đầu, hỗ trợ quân sự cho quân đội Ukraine, lực lượng đa quốc gia do Pháp và Anh dẫn đầu, nghĩa vụ hỗ trợ ràng buộc pháp lý trong trường hợp có cuộc tấn công mới và hợp tác quốc phòng dài hạn với Ukraine. Tuy nhiên, các cam kết này sẽ cần được Quốc hội các nước phê chuẩn - một bước đi có thể gặp nhiều khó khăn tại những quốc gia mà sự ủng hộ dành cho Ukraine đang có dấu hiệu rạn nứt.
Trong bài đăng trên Telegram sau hội nghị ở Paris, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh, thỏa thuận mới đạt được cho thấy châu Âu và liên minh các nước ủng hộ Ukraine hợp tác hướng tới nền hòa bình, an ninh thật sự. Tổng thống Ukraine cảm ơn Mỹ về sự hỗ trợ bảo đảm an ninh, giám sát lệnh ngừng bắn và tái thiết.
Phía Nga chưa đưa ra bình luận chính thức liên quan thỏa thuận đạt được tại Hội nghị “Liên minh tự nguyện” tại Paris. Tuy nhiên, trong những tuyên bố trước đây, Nga phản đối sự hiện diện của bất kỳ lực lượng quân sự phương Tây nào trên lãnh thổ Ukraine, kể cả trong khuôn khổ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay các cơ chế thay thế. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov từng tuyên bố, Moscow sẽ không chấp thuận việc triển khai quân đội phương Tây tại Ukraine dưới bất kỳ hình thức nào.
