Chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động

Báo cáo năng suất lao động của Việt Nam giai đoạn 2011-2020 vừa công bố mới đây cho thấy, chất lượng nguồn nhân lực nước ta đã có nhiều cải thiện cả về giá trị và tốc độ. Lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật có bằng cấp, chứng chỉ của Việt Nam tăng mạnh trong 10 năm qua.
Chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động

Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo tăng từ 15,6% vào năm 2011 lên 20,9% vào năm 2016 và đạt 24,1% vào năm 2020, vẫn chưa đạt mục tiêu 25% do Quốc hội đề ra trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2016-2020.

Bên cạnh đó, mức năng suất lao động của Việt Nam hiện rất thấp so với các nước trong khu vực, đáng chú ý là mức chênh lệch tuyệt đối vẫn tiếp tục gia tăng. Khu vực FDI có năng suất lao động cao thứ hai trong ba khu vực kinh tế nhưng tốc độ tăng năng suất lao động khu vực này luôn thấp nhất trong các loại hình kinh tế.

Cũng theo báo cáo, khoảng 46% số lao động trong các doanh nghiệp FDI đang làm các công việc kỹ năng giản đơn; tỷ lệ này đặc biệt cao trong các ngành lắp ráp ô-tô, xe máy, may mặc và điện tử. Khoảng 1/3 lao động đang làm các công việc có kỹ năng trung bình và thấp. Chỉ 5% số người lao động có đủ trình độ tiếng Anh phục vụ công việc và chỉ có 11,67% số người lao động có tay nghề kỹ năng, chuyên môn cao.

Điều này đặt ra thách thức lớn cho những cố gắng nhằm nâng cao chất lượng nguồn lực, tăng năng suất lao động và tạo động lực phát triển kinh tế.

Các chuyên gia về lao động, công đoàn nhận định, thời gian qua, nhiều doanh nghiệp thâm dụng lao động cắt giảm lao động không phải liên quan vấn đề tay nghề của người lao động mà do thiếu đơn hàng. Tuy nhiên, khi buộc phải cắt giảm lao động, doanh nghiệp sẽ thay thế lao động chân tay, trình độ thấp. Lao động có trình độ cao được ưu tiên giữ lại, bởi họ có thể đảm nhận nhiều vị trí công việc hơn.

Trong hơn 8.000 công nhân Công ty PouYuen (Thành phố Hồ Chí Minh) bị chấm dứt hợp đồng lao động trong ba đợt cắt giảm tính từ đầu năm 2023, hơn 80% số người bị cắt giảm lao động là nữ, hơn 50% số công nhân này hơn 40 tuổi, chủ yếu là lao động phổ thông.

Thực tế đó cho thấy, không chỉ bản thân người lao động cần nâng cao tay nghề, đáp ứng yêu cầu công việc mà cả cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị đào tạo, người sử dụng lao động cần có trách nhiệm trong đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, nguồn lực mới cho tăng trưởng là năng suất và chất lượng lao động, năng lực sáng tạo và tiềm lực khoa học-công nghệ.

Giải bài toán về tăng năng suất lao động cần có chiến lược, giải pháp tổng thể để tạo chuyển biến đột phá.

Vì vậy, giải bài toán về tăng năng suất lao động cần có chiến lược, giải pháp tổng thể để tạo chuyển biến đột phá. Trong đó, cần có giải pháp về cơ chế, chính sách của Nhà nước hướng đến tạo môi trường thông thoáng, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp; chính sách phát triển khoa học-công nghệ, tăng cường hệ thống đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp; tháo gỡ rào cản tài chính đối với doanh nghiệp; xây dựng, ban hành hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh, chức vụ lãnh đạo.

Để quan tâm hơn nữa người lao động trong các doanh nghiệp, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách về tiền lương tối thiểu vùng theo tháng, theo giờ nhằm nâng cao độ bao phủ của tiền lương tối thiểu, đáp ứng tính linh hoạt của thị trường lao động; bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.

Nâng cao chất lượng đào tạo, tránh tình trạng đào tạo chạy theo số lượng, ít quan tâm đến chất lượng cũng cần được chú ý hơn. Kế hoạch đào tạo cũng cần gắn với yêu cầu sử dụng người lao động của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp cần xác định rõ mô hình sản xuất phù hợp, hoàn thiện quản trị sản xuất; đổi mới máy móc thiết bị và quy trình công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bằng cách tổ chức đào tạo ngắn hạn cho người lao động. Mặt khác, việc tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp là cách thức nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đầu vào của đơn vị về lâu dài ...

Có thể bạn quan tâm

Đối diện với "giặc lửa" người lính phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ vẫn luôn bất khuất kiên cường. (Ảnh: Công an Hà Nội)

65 năm giữ trọn lời thề giữ bình yên cho Thủ đô

Kể từ ngày 4/10/1961, Ngày truyền thống Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, một hành trình đã được viết tiếp suốt 65 năm qua bằng tất cả lòng trung thành, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần trách nhiệm và cả những hy sinh thầm lặng của nhiều thế hệ Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an Thủ đô.

Chị Lê Thị Diện, gương mặt “Tỏa sáng nghị lực Việt” năm 2026 trong một chương trình thời trang dành cho người khuyết tật. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Đồng hành thanh niên khuyết tật

Gắn với các phong trào tuổi trẻ, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam luôn xác định, đồng hành hỗ trợ thanh niên khuyết tật là nhiệm vụ quan trọng. Trong đó, “Tỏa sáng nghị lực Việt” là một chương trình giàu giá trị nhân văn, lan tỏa mạnh mẽ nghị lực, truyền cảm hứng sống đẹp cho các bạn trẻ.

[Video] Thành phố Hồ Chí Minh khuyến cáo không cố vượt vùng ngập, bảo đảm an toàn giao thông

[Video] Thành phố Hồ Chí Minh khuyến cáo không cố vượt vùng ngập, bảo đảm an toàn giao thông

Ngày 3/10, trước diễn biến mưa dông, mưa lớn tiếp diễn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, Phòng Cảnh sát giao thông (PC08), Công an Thành phố khuyến cáo người dân chủ động lựa chọn lộ trình, giảm tốc độ, giữ khoảng cách an toàn và đặc biệt không cố vượt qua những khu vực ngập sâu, không nhìn rõ mặt đường.

Hướng dẫn các tính năng số cho người dân tại địa bàn thôn Ngọc Rào, xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: HNV)

Chín tháng năm 2026, ổn định đời sống dân cư, cải thiện an sinh xã hội

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 9 tháng năm 2026, tình hình đời sống dân cư duy trì ổn định, an sinh xã hội được cải thiện. Chính phủ và địa phương triển khai đồng bộ, kịp thời, hiệu quả các chính sách hỗ trợ đối với người có công, hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội và các nhóm dân cư gặp khó khăn.

Tin nổi bật ngày 3/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội toàn quốc Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam lần thứ II; Tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt 9,01%

Tin nổi bật ngày 3/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội toàn quốc Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam lần thứ II; Tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt 9,01%

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam lần thứ II; Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương; Tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt 9,01%… là một số tin tức nổi bật ngày 3/10/2026.

Chín tháng năm 2026, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 53,8 triệu người, cao hơn 697 nghìn người so cùng kỳ năm 2025. (Ảnh: HNV)

Thị trường lao động 9 tháng năm 2026 khả quan

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 9 tháng qua, quy mô lực lượng lao động, số người có việc làm và thu nhập bình quân của người lao động đều tăng so cùng kỳ năm 2025. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 2,22%; tỷ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi lao động là 1,53%, thấp hơn so cùng kỳ năm 2025.

Quang cảnh hội nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của các doanh nghiệp, nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi yêu cầu chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương dự họp

Chiều 3/10, Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Quốc Việt cho biết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành, đơn vị và lãnh đạo xã, phường, đặc khu thực hiện nghiêm việc đăng ký thành phần tham dự các phiên họp do lãnh đạo tỉnh chủ trì theo đúng thời hạn, đúng thành phần yêu cầu.

Hiện trạng nhà của gia đình bà Nguyễn Thị Tố Nga bị bong gạch, sụt lún gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của gia đình. (Ảnh: CTV)

Dân kêu cứu vì đường thoát nước gây ngập, sụt lún nền nhà nghiêm trọng

Dưới sàn nhà của người dân xuất hiện đường thoát nước, khi mưa lớn gây xói lở, ngập dãy phòng trọ, sụt lún nền nhà, bong gạch gây ảnh hưởng nghiêm trọng sinh hoạt, thậm chí có nguy cơ sập nhà. Sự việc đã được phản ánh với chính quyền địa phương nhiều lần nhưng vẫn chưa được hỗ trợ giải quyết một cách triệt để.

Đoàn công tác giao lưu với Đội xung kích phòng, chống thiên tai phường Linh Sơn, Thái Nguyên. (Ảnh: Đại sứ quán Australia tại Việt Nam)

Australia và UNDP chung tay hỗ trợ tỉnh Thái Nguyên khắc phục hậu quả bão lũ

Đoàn công tác gồm đại diện Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Cục quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai (VDDMA), Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa đến Thái Nguyên để đánh giá tiến độ, kết quả của hoạt động phục hồi sau thiên tai do Australia và UNDP phối hợp triển khai.

Người dân dũng cảm dùng búa phá mái nhà cứu người thoát nạn trong vụ cháy tại phường Hoàng Mai (Hà Nội). (Ảnh: HÀ NHUNG)

Huy động sức mạnh toàn dân tham gia phòng cháy, chữa cháy

Huy động sức mạnh của người dân trong phòng cháy, chữa cháy luôn là nội dung được truyền tải trong mỗi dịp hưởng ứng Ngày Toàn dân phòng cháy, chữa cháy 4/10. Từ ý thức, sự phối hợp của mỗi cá nhân sẽ tạo nên một thế trận từ nhân dân, của nhân dân, trở thành tấm khiên giáp kiên cố đối mặt với hỏa hoạn khi không may xảy ra.