Chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động

Báo cáo năng suất lao động của Việt Nam giai đoạn 2011-2020 vừa công bố mới đây cho thấy, chất lượng nguồn nhân lực nước ta đã có nhiều cải thiện cả về giá trị và tốc độ. Lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật có bằng cấp, chứng chỉ của Việt Nam tăng mạnh trong 10 năm qua.
Chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động

Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo tăng từ 15,6% vào năm 2011 lên 20,9% vào năm 2016 và đạt 24,1% vào năm 2020, vẫn chưa đạt mục tiêu 25% do Quốc hội đề ra trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2016-2020.

Bên cạnh đó, mức năng suất lao động của Việt Nam hiện rất thấp so với các nước trong khu vực, đáng chú ý là mức chênh lệch tuyệt đối vẫn tiếp tục gia tăng. Khu vực FDI có năng suất lao động cao thứ hai trong ba khu vực kinh tế nhưng tốc độ tăng năng suất lao động khu vực này luôn thấp nhất trong các loại hình kinh tế.

Cũng theo báo cáo, khoảng 46% số lao động trong các doanh nghiệp FDI đang làm các công việc kỹ năng giản đơn; tỷ lệ này đặc biệt cao trong các ngành lắp ráp ô-tô, xe máy, may mặc và điện tử. Khoảng 1/3 lao động đang làm các công việc có kỹ năng trung bình và thấp. Chỉ 5% số người lao động có đủ trình độ tiếng Anh phục vụ công việc và chỉ có 11,67% số người lao động có tay nghề kỹ năng, chuyên môn cao.

Điều này đặt ra thách thức lớn cho những cố gắng nhằm nâng cao chất lượng nguồn lực, tăng năng suất lao động và tạo động lực phát triển kinh tế.

Các chuyên gia về lao động, công đoàn nhận định, thời gian qua, nhiều doanh nghiệp thâm dụng lao động cắt giảm lao động không phải liên quan vấn đề tay nghề của người lao động mà do thiếu đơn hàng. Tuy nhiên, khi buộc phải cắt giảm lao động, doanh nghiệp sẽ thay thế lao động chân tay, trình độ thấp. Lao động có trình độ cao được ưu tiên giữ lại, bởi họ có thể đảm nhận nhiều vị trí công việc hơn.

Trong hơn 8.000 công nhân Công ty PouYuen (Thành phố Hồ Chí Minh) bị chấm dứt hợp đồng lao động trong ba đợt cắt giảm tính từ đầu năm 2023, hơn 80% số người bị cắt giảm lao động là nữ, hơn 50% số công nhân này hơn 40 tuổi, chủ yếu là lao động phổ thông.

Thực tế đó cho thấy, không chỉ bản thân người lao động cần nâng cao tay nghề, đáp ứng yêu cầu công việc mà cả cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị đào tạo, người sử dụng lao động cần có trách nhiệm trong đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, nguồn lực mới cho tăng trưởng là năng suất và chất lượng lao động, năng lực sáng tạo và tiềm lực khoa học-công nghệ.

Giải bài toán về tăng năng suất lao động cần có chiến lược, giải pháp tổng thể để tạo chuyển biến đột phá.

Vì vậy, giải bài toán về tăng năng suất lao động cần có chiến lược, giải pháp tổng thể để tạo chuyển biến đột phá. Trong đó, cần có giải pháp về cơ chế, chính sách của Nhà nước hướng đến tạo môi trường thông thoáng, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp; chính sách phát triển khoa học-công nghệ, tăng cường hệ thống đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp; tháo gỡ rào cản tài chính đối với doanh nghiệp; xây dựng, ban hành hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh, chức vụ lãnh đạo.

Để quan tâm hơn nữa người lao động trong các doanh nghiệp, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách về tiền lương tối thiểu vùng theo tháng, theo giờ nhằm nâng cao độ bao phủ của tiền lương tối thiểu, đáp ứng tính linh hoạt của thị trường lao động; bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.

Nâng cao chất lượng đào tạo, tránh tình trạng đào tạo chạy theo số lượng, ít quan tâm đến chất lượng cũng cần được chú ý hơn. Kế hoạch đào tạo cũng cần gắn với yêu cầu sử dụng người lao động của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp cần xác định rõ mô hình sản xuất phù hợp, hoàn thiện quản trị sản xuất; đổi mới máy móc thiết bị và quy trình công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bằng cách tổ chức đào tạo ngắn hạn cho người lao động. Mặt khác, việc tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp là cách thức nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đầu vào của đơn vị về lâu dài ...

Có thể bạn quan tâm

Trong những ngày qua, tình trạng ùn tắc giao thông trên Quốc lộ 26 đoạn từ Buôn Ma Thuột về xã Krông Pắc thường xuyên xảy ra. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Lực lượng Cảnh sát giao thông Đắk Lắk nỗ lực bảo đảm an toàn giao thông dịp Lễ hội Sầu riêng 2026

Mặc dù tối mai (15/8), Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026 mới chính thức khai mạc nhưng từ đầu tháng 8 đến nay, trên tuyến Quốc lộ 26 đoạn từ Km119 đến Km148 tỉnh Đắk Lắk thường xuyên xảy ra tình trạng ùn tắc giao thông cục bộ do lượng phương tiện phục vụ vận chuyển sầu riêng tăng đột biến, có thời điểm tăng khoảng 300-400%.

Thành viên Ban Chỉ đạo tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ tỉnh Điện Biên tổ chức bàn giao 876 mẫu hài cốt liệt sĩ được thu nhận từ Nghĩa trang liệt sĩ Độc Lập. (Ảnh: Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên)

Điện Biên bàn giao 876 mẫu hài cốt liệt sĩ được thu nhận từ Nghĩa trang liệt sĩ Độc Lập để phục vụ giám định ADN

Sau thời gian tích cực khai quật, lấy mẫu, sáng 14/8, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ tỉnh Điện Biên tổ chức bàn giao 876 mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin cho Viện Pháp y quân đội (Bộ Quốc phòng) để thực hiện giám định ADN, phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.

Người dân đăng ký khám, chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế tại bệnh viện. (Ảnh: ĐT)

Cử tri đề xuất tăng mức hưởng bảo hiểm y tế cho người thu nhập thấp

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan vừa trả lời kiến nghị cử tri Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị tăng mức hỗ trợ bảo hiểm y tế với người có thu nhập thấp mắc bệnh nan y, bệnh hiểm nghèo nhưng không thuộc hộ nghèo, cận nghèo; có cơ chế hỗ trợ từ 50%-70% chi phí thuốc đặc trị nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.

Khu nhà ở công nhân tại xã Kim Chung, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. (Ảnh: MINH VÂN)

Thêm lựa chọn an cư cho người dân

Theo kế hoạch, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất và xem xét thông qua tại kỳ họp thứ hai. Một trong những định hướng đáng chú ý trong dự luật là ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, từng bước hình thành thị trường cho thuê ổn định, lâu dài.

58 năm hành trình đi tìm cha của người con gái chiến sĩ Biệt động Sài Gòn

58 năm hành trình đi tìm cha của người con gái chiến sĩ Biệt động Sài Gòn

Gần 60 năm sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn tiếp tục. Dưới lòng đất từng là nghĩa địa Chí Hòa, những bộ hài cốt đang dần được đưa lên, nhưng phía sau mỗi cuộc tìm kiếm là một cuộc chờ đợi kéo dài gần trọn đời người.

[Video] Hà Nội hoàn thành dữ liệu cho gần 1,8 triệu thửa đất

[Video] Hà Nội hoàn thành dữ liệu cho gần 1,8 triệu thửa đất

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa có báo cáo về công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo đó, Sở này cho biết: Tổng số thửa đất đã có trong bản đồ theo chính quyền địa phương hai cấp của thành phố là hơn 4,9 triệu thửa.

[Video] Triển khai hỗ trợ Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ từ 1/9

[Video] Triển khai hỗ trợ Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ từ 1/9

Từ ngày 1/9, Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ sẽ triển khai hỗ trợ nạn nhân bị thương, gia đình có người tử vong gặp khó khăn về kinh tế, các tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia cứu chữa, đưa người bị tai nạn đi cấp cứu và các hoạt động tuyên truyền làm giảm thiểu thiệt hại do tai nạn giao thông.

Lực lượng tìm kiếm khoanh vùng, xác định tọa độ nghi có mộ liệt sĩ theo thông tin. (Ảnh: DQT)

Huế hoàn thành lấy mẫu ADN tại 42 nghĩa trang

Từ ngày 26/5 đến nay, các lực lượng chức năng thành phố Huế đã hoàn thành việc lấy mẫu tại 7.282 phần mộ liệt sĩ thuộc 42 nghĩa trang, đạt 100% số mộ theo kế hoạch. Trong đó, hơn 3.900 phần mộ đã lấy được mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN, đạt 53,4%.

Tin nổi bật ngày 13/8: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand; Bảo đảm hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, minh bạch, hiệu quả, vận hành theo nguyên tắc thị trường; Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Cuba Fidel Castro

Tin nổi bật ngày 13/8: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand; Bảo đảm hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, minh bạch, hiệu quả, vận hành theo nguyên tắc thị trường; Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Cuba Fidel Castro

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand; Bảo đảm hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, minh bạch, hiệu quả, vận hành theo nguyên tắc thị trường; Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Cuba Fidel Castro;... là một số tin tức nổi bật trong ngày 13/8/2026.

Tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng là một trục giao thông chiến lược, kết nối các tỉnh ven biển phía bắc với trục cao tốc bắc-nam. (Ảnh: NGỌC BIỂN)

Tìm hướng khơi thông vốn tín dụng cho các dự án PPP giao thông

Thời gian qua, nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông có xu hướng tăng nhanh, song khi quy mô dự án ngày càng lớn, thời gian hoàn vốn kéo dài và rủi ro doanh thu được nhìn nhận thận trọng hơn, nguồn vốn tín dụng đang trở thành một trong những “cửa ải” quyết định tính khả thi của dự án hạ tầng theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Toàn bộ đoạn tuyến dự án đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh giai đoạn IIb dài gần 6km đi qua địa bàn 2 xã Mỏ Cày và Lân Phong sẽ hoàn thành vào cuối tháng 8 này.

Quảng Ngãi: Nỗ lực hoàn thành dự án đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh giai đoạn IIb

Mặc dù giá nguyên vật liệu neo ở mức cao, nhưng với trách nhiệm cao nhất cùng sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi, tiến độ thi công dự án đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh giai đoạn IIb diễn ra rất khẩn trương, quyết tâm hoàn thành vào cuối tháng 8 này.

Đồng chí Bùi Quang Huy phát biểu ý kiến tại hội nghị. (Ảnh: LINH PHAN)

Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn: Không chấp nhận "nghi thức Đội" theo lề lối kỳ quặc, phản cảm

Tại Hội nghị lần thứ nhất Hội đồng Đội Trung ương khóa X, diễn ra chiều 13/8 tại Hà Nội, đồng chí Bùi Quang Huy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn đã gợi mở một số hướng đi nhằm phát triển đúng đắn những giá trị cốt lõi của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.