Chiều 28/5, cơn mưa đầu mùa kèm theo gió lớn khiến 10 cây xanh bị ngã, ba cây nghiêng cần chống sửa, 27 nhánh cây bị gãy, làm hư hỏng bốn xe ô-tô, một xe máy và một bảng quảng cáo. Tiếp đó, chiều 30/5, một cây xanh trước số nhà 77 Pasteur (giao lộ Pasteur-Lê Thánh Tôn, phường Bến Nghé, quận 1) bất ngờ bật gốc, ngã đè lên một chiếc taxi và một xe máy, làm người đi trên xe máy bị thương. Ðây là cây xanh thứ 11 bị đổ, ngã trong các ngày qua. Theo một lãnh đạo của Công ty Công viên cây xanh, với các trường hợp bị thiệt hại do cây ngã, đổ, công ty xét thấy hợp lý đều được bồi thường. Việc bồi thường tùy thuộc vào mức độ thiệt hại, bảo hiểm phương tiện. Hiện, công ty đã thành lập ban kiểm tra để đánh giá và lên kế hoạch cũng như mức độ bồi thường cho các chủ xe. Ngoài ra, công ty cũng đã đề xuất các ban, ngành tham mưu, xây dựng quỹ dự phòng để hỗ trợ người dân khi có sự cố tai nạn do cây xanh gây ra, nhất là trong mùa mưa bão. Cụ thể, công ty có tổng đài, kênh liên hệ tiếp nhận thông tin xử lý về sự cố cây xanh. Theo đó, nhân viên văn phòng của các xí nghiệp thuộc Công ty Công viên cây xanh thường xuyên trực đường dây điện thoại để tiếp nhận thông tin về sự cố cây xanh và tổ chức xử lý theo địa bàn được phân công quản lý. Cùng với đó, công ty triển khai thực hiện công tác chăm sóc thường xuyên cây xanh, duy tu bảo dưỡng theo quy trình kỹ thuật như chống sửa cây nghiêng, lấy nhánh khô, mé gọn tán không để nhánh xệ, nhánh nặng tàn… Ngoài ra, đốn hạ và thay thế cây sâu bệnh, sảm thân, bọng gốc, nghiêng nguy hiểm; hạ thấp chiều cao đối với cây quá cao, nguy cơ gây mất an toàn; thay thế dần các loài cây tạp bằng các chủng loài có nhiều đặc tính đáp ứng tiêu chí lựa chọn cây trồng đường phố. Ðặc biệt, công ty chủ động rà soát, khảo sát các cây cổ thụ, cây nguy hiểm, cây trong danh mục cấm trồng… xem có gì bất thường để xử lý ngay.
Qua tổng kết nhiều năm, công ty đã rút ra một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng cây ngã, đổ như: Các cây có hệ thống rễ ăn ngang với đặc tính cơ lý của thân, cành, nhánh giòn, dễ gãy như bã đậu, bàng, trứng cá, keo lá tràm, bạch đàn... và cây có đặc tính tự rụng cành như sao, dầu có nguy cơ gãy đổ cao hơn cả. Ngoài ra, cây xanh ở khu vực bến sông, bến cảng, ven sông, kênh rạch, ở các khoảng không giao lộ, vòng xoay, các tòa nhà cao tầng… dễ bị gió lốc làm gãy cành và đổ cây. Tuy nhiên, cá biệt cũng có những cây xanh không nằm trong các khu vực như vậy bị gãy đổ. Cụ thể, cây cổ thụ bật gốc ở quận Bình Thạnh làm hai chiếc ô-tô hư hỏng, kiểm tra không có dấu hiệu bất thường mà do thời điểm mưa lớn kèm theo dông lốc. Công ty cũng khuyến cáo khi trời mưa có kèm theo dông, lốc thì người dân hạn chế đứng dưới gốc cây, tán cây. Một số tuyến đường và công viên có nhiều cổ thụ với nhiều cây thân rễ ngang như: đường Ba Tháng Hai (quận 10), Nguyễn Ðình Chiểu (quận 3), Công viên Lê Văn Tám, Công viên Tao Ðàn, Công viên Gia Ðịnh… là những nơi người dân cần hạn chế đi qua khi trời mưa. Vì thế, nhiều năm qua, ngành cây xanh đã trồng thay thế nhiều cây xanh rễ ngang ở các tuyến đường như: Ðào Duy Anh (quận Phú Nhuận), Quang Trung (quận Gò Vấp), Ba Tháng Hai (đoạn quận 11), Nguyễn Ðình Chiểu (quận 3), Tôn Ðức Thắng (quận 1)…
Theo lãnh đạo Công ty Công viên cây xanh, dù đã cố gắng khắc phục, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do cây xanh ngã, đổ gây ra nhưng việc lốc xoáy, mưa giông dẫn đến một số cây xanh bị bật gốc, tét cành là không lường trước được. Ðó là chưa nói đến việc do tác động của quá trình đô thị hóa, mạch nước ngầm giảm, xâm nhập mặn… dẫn đến cây xanh bị xâm hại dễ bị đổ ngã, bật gốc. Hiện Công ty Công viên cây xanh đang được UBND thành phố Hồ Chí Minh giao duy tu chăm sóc hơn 90.000 cây xanh các loại trên 1.200 tuyến đường, các khu dân cư và một số công viên. Theo Công ty Công viên cây xanh, vào đầu mùa mưa thường có giông, gió. Ðây cũng là mùa nhiều cây xanh như: Sao, dầu, lim sét… ra hoa, kết trái đeo nặng cành, nhánh cho nên cành, nhánh cũng dễ giòn, gãy hơn. Ngoài ra, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, những năm gần đây, hiện tượng gió lốc xoáy cục bộ thường xảy ra tại thành phố dẫn đến một số cây xanh bị đổ ngã. Trước tình hình trên, vào những thời điểm mưa to kèm theo lốc xoáy, người dân khi lưu thông trên đường cần chú ý, đề cao cảnh giác, không nên dừng xe hoặc trú mưa dưới gốc cây, nhất là tại các tuyến đường tập trung nhiều cây lớn như Nguyễn Thị Minh Khai, Ba Tháng Hai, Nam Kỳ Khởi Nghĩa… ■
