Sau hai năm khởi công, đến nay, Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore tại Cần Thơ (VSIP Cần Thơ) đang tập trung hoàn thiện hạ tầng để bàn giao cho nhà đầu tư đăng ký thuê đất. VSIP Cần Thơ có tổng diện tích 900 ha, giai đoạn 1 có diện tích hơn 293 ha với vốn đầu tư 160 triệu USD.
Hiện có 10 nhà đầu tư đăng ký đầu tư vào khu công nghiệp này với diện tích thuê đất hơn 100 ha. Cuối tháng 4/2025, Công ty TNHH Công nghệ Thể thao Bestway (Trung Quốc) khởi động xây dựng một nhà máy quy mô lớn tại VSIP Cần Thơ, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026.
Dự án có tổng vốn đầu tư 300 triệu USD, mục tiêu phát triển cơ sở sản xuất hiện đại, tích hợp nghiên cứu và phát triển, sản xuất thông minh và logistics xanh phục vụ cả thị trường xuất khẩu và nội địa. Đây là dự án thứ cấp đầu tiên, đánh dấu sự khởi đầu chính thức của Khu công nghiệp VSIP đầu tiên ở Đồng bằng sông Cửu Long quy mô lớn, thông minh và bền vững, được kỳ vọng trở thành “nam châm” hút đầu tư nước ngoài cho cả khu vực.
Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ, 9 tháng năm 2025, Cần Thơ thu hút một dự án đầu tư mới với vốn 308 triệu USD, một số dự án tăng vốn đầu tư hàng chục triệu USD. Tính chung, Cần Thơ sau sáp nhập hiện có 134 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực, với vốn đăng ký 3,4 tỷ USD. Trong đó, Nhà máy nhiệt điện Ô Môn 2 (Trung tâm điện lực Ô Môn) do Nhật Bản đầu tư có số vốn 1,3 tỷ USD, góp phần phát triển kinh tế-xã hội thành phố, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động.
Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng cao gần đây là nhờ Cần Thơ sở hữu vị trí chiến lược là cửa ngõ giao thương và trung tâm logistics của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Bên cạnh đó, lãnh đạo thành phố thường xuyên đối thoại, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Hạ tầng các khu công nghiệp được đầu tư đồng bộ “dọn sẵn” chỗ cho nhà đầu tư vào sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Cần Thơ chưa tương xứng với tiềm năng, vị trí của thành phố do hạn chế về hạ tầng và logistics. Đây được xem là điểm nghẽn mấu chốt lớn nhất tại Cần Thơ nói riêng và Đồng bằng sông Cửu Long nói chung. Dù đã có nhiều cải thiện, việc kết nối hạ tầng giao thông (đường bộ, cảng biển/ICD, logistics) giữa Cần Thơ với vùng kinh tế trọng điểm phía nam (như miền Đông Nam Bộ, Thành phố Hồ Chí Minh) và các tỉnh lân cận còn nhiều hạn chế, làm tăng thời gian và chi phí vận chuyển logistics.
Cần Thơ thiếu các nguồn cung đầu vào sản xuất (nguyên vật liệu cơ bản, hóa chất, vật liệu xây dựng...) khiến doanh nghiệp phải nhập khẩu hoặc vận chuyển nguyên vật liệu từ xa, làm giảm tính cạnh tranh. Việc điều hành chính quyền và sự phức tạp của thủ tục hành chính trong quá trình cấp phép và triển khai dự án gây khó khăn cho nhà đầu tư. Nguồn nhân lực vẫn còn nhiều hạn chế.
Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, chi nhánh Cần Thơ Nguyễn Phương Lam nhấn mạnh: Thành phố Cần Thơ cần tập trung thu hút đầu tư vào một hoặc hai thế mạnh để có chính sách cụ thể, đủ mạnh vào lĩnh vực ưu tiên; phát triển một số doanh nghiệp lớn để hỗ trợ, dẫn dắt. Ngoài ra, Cần Thơ có thể kiến nghị Chính phủ cho phép xây dựng Khu kinh tế chuyên biệt, kết hợp với việc thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù mới có thể tạo ra đột phá trong việc thu hút nguồn vốn đầu tư lớn.
Ở góc độ nhà đầu tư, ông Leaw Wee Ming, Tổng Giám đốc VSIP Cần Thơ kiến nghị: “Thành phố cần có giải pháp cung cấp đủ nguồn vật liệu cát để san lấp, xây dựng hoàn thiện hạ tầng Khu công nghiệp VSIP, bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư đã đăng ký thuê đất. Nếu chậm trễ, kéo dài, doanh nghiệp sẽ rời đi, cơ hội sẽ mất cho cả hai phía. Trong quá trình đầu tư, doanh nghiệp vướng mắc về thủ tục hành chính, lãnh đạo thành phố cần tập trung chỉ đạo các cấp, ngành sớm tháo gỡ, rõ thời gian hoàn thành, không phải chờ đợi lâu”.
Để tạo môi trường thông thoáng thu hút đầu tư, thành phố Cần Thơ cần tập trung thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 45 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù ưu đãi về thuế, đất đai. Theo đó, cần ban hành các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp như miễn thuế hai năm và giảm 50% trong bốn năm tiếp theo đối với các dự án đầu tư tại địa bàn có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn; áp dụng các cơ chế đặc thù về đất đai để tạo quỹ đất sạch cho nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, tập trung đầu tư xây dựng các dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là các tuyến cao tốc (như Châu Đốc- Cần Thơ-Sóc Trăng, Cần Thơ- Cà Mau), nhằm giảm chi phí logistics và thời gian vận chuyển hàng hóa, tăng tính liên kết vùng; xây dựng và phát triển các trung tâm logistics, cảng biển và cảng cạn (ICD) hiệu quả để tối ưu hóa việc trung chuyển, tập kết, phân phối hàng hóa từ các khu vực sản xuất tại Đồng bằng sông Cửu Long đi các vùng khác và xuất khẩu; tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các khu công nghiệp, khu chế xuất, chuẩn bị sẵn sàng mặt bằng “sạch” để đón các dự án đầu tư nước ngoài quy mô lớn và công nghệ cao.
