Cần giải pháp "hạ nhiệt" mặt bằng giá bất động sản đang "leo thang" bất hợp lý

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, chiều 20/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026.

Khắc phục các điểm nghẽn, biến nguồn lực thành tăng trưởng thực

Phát biểu ý kiến tại phiên họp, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) đánh giá các nhóm giải pháp được Chính phủ đưa ra khá toàn diện, thể hiện rõ quyết tâm của Chính phủ trong việc thực hiện các mục tiêu đặt ra.

Liên quan giải pháp thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, đại biểu Sơn đề nghị Chính phủ làm rõ thêm hai điểm.

Một là cần xác định rõ thứ tự ưu tiên chính sách trong trường hợp có xung đột giữa mục tiêu tăng trưởng cao với yêu cầu giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát làm phát, an toàn nợ công và an toàn hệ thống tài chính.

Hai là cần làm rõ nguồn lực cho tăng trưởng, đâu là nguồn vốn có thể huy động ngay trong năm 2026, đâu là nguồn còn phụ thuộc vào thị trường, thủ tục hoặc mức độ hấp thụ của nền kinh tế.

Theo đại biểu Sơn, thực tế nhiều năm cho thấy điểm nghẽn không chỉ nằm ở thiếu vốn mà còn nằm ở giải ngân chậm, chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục kéo dài, phân bổ dàn trải, dự án thiếu tính lan tỏa, năng lực thực hiện ở địa phương không đồng đều. Chính phủ cần đánh giá, chỉ rõ hơn cơ chế khắc phục tình trạng này để biến nguồn lực thành tăng trưởng thực, hiệu quả thực và kết quả phải đo đếm được.

Đối với các giải pháp liên quan đến bất động sản, đại biểu đoàn Hải Phòng nhận định khó khăn lớn của thị trường vẫn nằm ở thể chế, quy hoạch, thủ tục đầu tư, xác định giá đất, bồi thường tái định cư và thời gian phê duyệt dự án. Khi nguồn cung hợp pháp vẫn tắc trong khi đầu cơ, tin đồn quy hoạch và đấu giá đất nền tiếp tục tạo hiệu ứng giá ảo thì rất khó ổn định thị trường.

Từ thực tế nêu trên, đại biểu đề nghị làm rõ hơn giải pháp hạ nhiệt mặt bằng giá đang leo thang bất hợp lý, nhất là cách thức xử lý hài hòa giữa mục tiêu ổn định thị trường với thực tế nhiều địa phương còn có xu hướng trông vào nguồn thu từ đất, từ đấu giá quyền sử dụng đất.

Đồng thời, cần đánh giá kỹ lưỡng và có giải pháp xử lý cụ thể đối với các dự án bất động sản vướng mắc trong các vụ án đã được các cơ quan thanh tra, kiểm tra có kết luận, tòa án có bản án và được cấp có thẩm quyền quyết định, các dự án chậm triển khai để hoang hóa, lãng phí trong nhiều năm.

"Cần công khai thông tin và sớm có cơ chế rà soát toàn bộ, phân loại từng dự án; dự án nào đủ điều kiện thì tiếp tục cho triển khai với thời hạn rõ ràng, dự án nào không còn năng lực thực hiện hoặc cố tình chây ì thì kiên quyết thu hồi, tổ chức đấu giá, đấu thầu lại hoặc chuyển mục đích sử dụng cho phù hợp", đại biểu Sơn kiến nghị.

Lượng hóa lộ trình tháo gỡ các nút thắt của hạ tầng năng lượng

Đồng tình với nhóm giải pháp về phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại trên cơ sở thể chế hóa cơ bản đầy đủ các yêu cầu của Trung ương, song đại biểu Sơn đề nghị Chính phủ làm rõ tiêu chí xác định dự án ưu tiên để mở không gian phát triển mới, tháo điểm nghẽn liên kết vùng, giảm chi phí logistic, tăng năng suất sản xuất và có thể phát huy hiệu quả ngay trong giai đoạn 2026-2027.

Cùng với đó, siết chặt, giám sát chất lượng, tiến độ hiệu quả đầu tư và năng lực phối hợp thực hiện liên ngành, liên vùng bởi thực tế cho thấy rủi ro hạ tầng không chỉ là chậm tiến độ mà còn là phân tán nguồn lực, giải phóng mặt bằng không đồng đều giữa các địa phương, di dời hạ tầng kỹ thuật chậm, thiếu kết nối giữa các loại hình hạ tầng và nguy cơ đội vốn khi kéo dài thời gian thực hiện.

Đặc biệt, đại biểu đề nghị cần lượng hóa lộ trình tháo gỡ các nút thắt của hạ tầng năng lượng để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cao. “Đây là khâu then chốt bởi nếu không bảo đảm đủ điện, không bảo đảm hạ tầng truyền tải và không có nguồn điện nền ổn định thì toàn bộ mục tiêu phát triển sẽ đối mặt với rủi ro rất lớn”, đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn tiến độ và giải pháp tháo gỡ các vướng mắt trong thu hút đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo, các dự án LNG và các dự án điện gió ngoài khơi. Đối với các dự án LNG, cần làm rõ phương án xử lý các điểm nghẽn về chuỗi hạ tầng nhập khẩu, kho cảng, cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện dài hạn và tiến độ đồng bộ giữa nhà máy điện và lưới truyền tải. Đối với điện gió ngoài khơi cần làm rõ giải pháp tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến khảo sát biển, trồng lấn quy hoạch không gian biển, yêu cầu về bảo vệ môi trường, cơ chế mua bán điện và cơ chế chia sẻ rủi ro.

Theo đại biểu Sơn, từ mục tiêu quy hoạch đến việc hình thành công suất thực và đưa điện lên lưới vẫn còn một khoảng cách rất lớn, phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, phát triển lưới truyền tải, hoàn thiện cơ chế giá và năng lực triển khai dự án.

Do vậy, Chính phủ cần làm rõ hơn tính khả thi và tiến độ thực hiện các giải pháp đã nêu, xác định rõ dự án nào có khả năng bổ sung công suất trong giai đoạn 2026-2027, dự án nào vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Đồng thời, cần có đánh giá đầy đủ và có phương án dự phòng cụ thể về nguồn điện nền, về năng lực truyền tải và điều độ hệ thống trong trường hợp các dự án LNG, các dự án điện gió ngoài khơi hoặc năng lượng tái tạo tiếp tục bị chậm tiến độ.

Tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm hành vi vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm

Quan tâm đến vấn đề bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu) cho biết, trong thời gian qua, tình trạng vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm tiếp tục diễn biến phức tạp, nhiều vụ việc nghiêm trọng xảy ra trên phạm vi cả nước. Đáng lo ngại là các vi phạm không còn mang tính nhỏ lẻ mà đã chuyển sang quy mô lớn, có tổ chức, liên quan đến cả các cơ sở doanh nghiệp có tên tuổi.

Nhiều lô hàng từ vài chục đến hàng trăm tấn thực phẩm không rõ xuất xứ, không rõ hạn sử dụng, không kiểm định đã bị phát hiện. Đặc biệt, vụ việc sử dụng hàng trăm tấn thịt lợn nhiễm dịch để chế biến thực phẩm đã gióng lên hồi chuông cảnh báo rất nghiêm khắc.

Theo đại biểu, nguyên nhân trực tiếp và mang tính chi phối là động cơ lợi nhuận. Một bộ phận tổ chức, cá nhân đã bất chấp pháp luật, coi nhẹ đạo đức kinh doanh, sẵn sàng đánh đổi sức khỏe của cộng đồng để thu lợi. Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật hiện hành dù đã tương đối đầy đủ nhưng còn một số quy định bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp thực tiễn, nhất là trong bối cảnh kinh doanh trên môi trường mạng và chuỗi cung ứng phức tạp.

Từ thực trạng trên, đại biểu đề nghị Chính phủ khẩn trương rà soát, tổng kết việc thi hành Luật An toàn thực phẩm và sớm trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung ngay trong năm. Trong thời gian chờ sửa luật cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, nhất là việc kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để bảo đảm tính răn đe.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giám sát, truy xuất nguồn gốc thực phẩm, tăng cường tuyên truyền để hình thành văn hóa sản xuất kinh doanh có trách nhiệm và tiêu dùng thông minh. Người dân cần được trang bị kiến thức và phát huy vai trò giám sát, tố giác vi phạm.

"Việc bảo đảm an toàn thực phẩm là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của nhân dân. Vì vậy cần có những giải pháp manh mẽ, đồng bộ và quyết liệt hơn nữa để kiểm soát hiệu quả, bền vững tình trạng này", đại biểu nhấn mạnh.

Đánh giá, xem xét rút ngắn thời gian thí điểm các chính sách đặc thù được thực tế chứng minh hiệu quả

Về công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Khánh cho biết, hiện nay cả nước có 10/34 địa phương đang được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo các nghị quyết của Quốc hội. Các cơ chế, chính sách này tập trung vào bốn trụ cột chính là tài chính, ngân sách, đầu tư đất đai, phân cấp quản lý và phát triển các ngành, lĩnh vực đặc thù.

Đáng chú ý, phạm vi thụ hưởng của các chính sách này rất lớn với gần 50 triệu người dân, chiếm khoảng một nửa dân số cả nước. Đồng thời, các địa phương được áp dụng cơ chế đặc thù ước tính đóng góp trên 60% GDP quốc gia.

Thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy việc thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù đã đạt được những kết quả tích cực, phạm vi áp dụng ngày càng được mở rộng, quá trình tổ chức thực hiện tương đối ổn định, đặc biệt là trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không phát sinh những vướng mắc lớn. Điều đó đã khẳng định các cơ chế, chính sách đặc thù là phù hợp với yêu cầu phát triển, góp phần giải phóng nguồn lực, tăng tính chủ động, sáng tạo của địa phương và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế-xã hội.

Trong bối cảnh Trung ương đang chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Khánh đề nghị Quốc hội và Chính phủ trong dịp này cần đánh giá, tổng kết các nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù. Trên cơ sở đó cần xem xét rút ngắn thời gian thí điểm so với quy định hiện hành đối với những nội dung đã rõ, hiệu quả đã được thực tiễn kiểm chứng để kịp thời luật hóa và triển khai áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.

Theo đại biểu, việc làm này không chỉ bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch của hệ thống pháp luật mà còn góp phần tránh tình trạng phân mảnh chính sách giữa các địa phương, đồng thời tạo động lực phát triển chung cho nền kinh tế.