Tính từ đầu năm đến tuần 45, số ca sởi trên địa bàn thành phố là 1.635 ca, gồm hơn 1.240 ca điều trị nội trú và 394 ca điều trị ngoại trú, và đã có ba trường hợp tử vong. Ngoài ra, số ca bệnh từ các tỉnh khác đến khám và điều trị tại ba bệnh viện là: Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới trong tuần 45 cũng gia tăng 44% (có 366 ca) so với trung bình bốn tuần trước liền kề, trong đó có 229 ca điều trị nội trú. Từ đầu năm đến nay, số ca sởi tích lũy từ các tỉnh khác là 2.565 ca. Trong số này, có hơn 1.930 ca nội trú và đã ghi nhận một trường hợp tử vong.
Trước diễn biến gia tăng số ca mắc sởi mới, Sở Y tế đã chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) tiến hành khảo sát trên 51 trẻ từ 1-10 tuổi mắc bệnh sởi trong tuần 44 và ghi nhận có đến 32 trẻ (chiếm tỷ lệ 62,74%) chưa được tiêm vắc-xin sởi.
Có nhiều lý do khiến trẻ chưa được tiêm chủng như cha mẹ đi làm xa, trẻ sống với ông bà; gia đình trẻ thường xuyên thay đổi chỗ ở; trẻ thường bị bệnh… nhưng đáng lưu ý là có đến 14 trẻ (chiếm 27% tổng số trẻ bệnh được khảo sát) chưa được cha mẹ, người thân cho tiêm chủng dù đã được thông báo nhiều lần và trẻ cũng hoàn toàn không có chống chỉ định. Những trẻ này có thể sẽ không bị bệnh sởi nếu được cha mẹ, người thân đưa trẻ đến tiêm chủng trong chiến dịch tiêm vắc-xin của thành phố.
Trong quá trình khảo sát lần này, HCDC cũng tiến hành đánh giá công tác tổ chức tiêm vắc-xin phòng bệnh sởi tại các trường mà trẻ mắc bệnh sởi đang theo học. Qua đó ghi nhận, có tình trạng các trường học bỏ sót trẻ cần tiêm chủng trong chiến dịch tiêm vắc-xin của thành phố.
Cụ thể, có hai trường chưa tổ chức tiêm vắc-xin tại trường, 15 trường báo cáo đã hoàn thành chiến dịch tiêm vắc-xin trước đó nhưng vẫn phát hiện trẻ bị mắc bệnh và các trẻ này hoàn toàn chưa được tiêm chủng. Điều này cho thấy công tác rà soát tiền sử tiêm chủng và lập danh sách trẻ cần tiêm chưa được thực hiện tốt ở một số trường học. Do đó, dù chiến dịch đã triển khai hơn hai tháng, với tỷ lệ tiêm chủng được báo cáo rất cao nhưng thực tế hàng tuần vẫn có ca bệnh sởi mới trong độ tuổi chiến dịch tiêm vắc-xin.
Đáng chú ý, qua khảo sát, HCDC ghi nhận có đến 17% số trẻ bị bệnh sởi từ 1-5 tuổi (6/35 trẻ) có địa chỉ khai báo trên Hệ thống thông tin tiêm chủng thuộc các tỉnh khác, và 23% số trẻ (8/35 trẻ) không có tên trên hệ thống. Thực trạng địa chỉ khai báo trên hệ thống không trùng với địa chỉ thực tế hoặc không có tên trên hệ thống dẫn đến hậu quả trẻ không được trạm y tế phường, xã quản lý và mời tiêm chủng.
Đây là một thách thức lớn của công tác quản lý đối tượng tiêm chủng tại thành phố. Giải pháp căn cơ cho thách thức này là mỗi địa phương từ xã, phường, quận, huyện… cần tiếp tục thực hiện nghiêm túc hoạt động "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" và chấp hành nghiêm túc quy chế sử dụng hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia.
Từ thực trạng trên, để kiểm soát và ngăn chặn bệnh sởi, các quận, huyện, thành phố Thủ Đức cần tăng cường chỉ đạo các trung tâm y tế phối hợp phòng giáo dục của các địa phương rà soát lại tiến độ tiêm vắc-xin sởi tại trường học.
Đồng thời, cần tiếp tục duy trì việc cập nhật tiến độ trẻ tiêm vắc-xin sởi tại mỗi địa phương, phát huy vai trò của các ban, ngành, đoàn thể và các cộng tác viên y tế cộng đồng rà soát, kiểm tra để không bỏ sót trẻ chưa được tiêm vắc-xin sởi. Đồng thời, người dân cần chủ động tiêm vắc-xin phòng bệnh sởi cho trẻ, bởi đây được xem là phương án hiệu quả để bảo vệ trẻ trước tình hình bệnh sởi đang diễn biến khá phức tạp.
