Cách người trẻ giữ gìn văn hóa dân tộc

Bằng tình yêu và đam mê với những di sản văn hóa quý giá của Việt Nam, những người trẻ đang kể những câu chuyện về văn hóa, lịch sử của dân tộc một cách mới mẻ và hấp dẫn.
Người dân và du khách thích thú trải nghiệm in tranh Cửu đỉnh tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám
Người dân và du khách thích thú trải nghiệm in tranh Cửu đỉnh tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám

Những dự án đưa văn hóa truyền thống vào cuộc sống đương đại thường bắt nguồn từ những người trẻ rất yêu những nét văn hóa đặc trưng của đất nước. Có thể kể đến là dự án “Màu dân tộc” được khởi xướng bởi chị Nguyễn Thị Hữu.

Là một người yêu tranh dân gian, chị Hữu đã phối hợp cùng các sinh viên đến từ các trường đại học trên địa bàn Hà Nội, khéo léo và giàu cách điệu để đưa ba dòng tranh dân gian tiêu biểu của Việt Nam là tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống và tranh Kim Hoàng lên các sản phẩm như: đèn lồng, đèn bàn, túi, cốc, bình giữ nhiệt, các thiết bị học tập,... để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của khách hàng .

“Dự án của tôi tuyển chọn những bạn trẻ yêu thích mỹ thuật và văn hóa dân gian để kết hợp ý tưởng mới; trên cơ sở tư vấn từ các nghệ nhân làng nghề để tạo ra sản phẩm vừa mang giá trị truyền thống vừa có hơi thở cuộc sống hiện đại. Đối tượng khách hàng chủ yếu của chúng tôi là các nhà hàng, các khu nghỉ dưỡng và các không gian văn hóa”, chị Nguyễn Thị Hữu chia sẻ.

Tranh dân gian Đông Hồ được ứng dụng vào sản xuất sản phẩm đèn bàn. (Ảnh Dự án "Màu dân tộc".
Tranh dân gian Đông Hồ được ứng dụng vào sản xuất sản phẩm đèn bàn. (Ảnh Dự án "Màu dân tộc".

Tired City (Hà Nội) là đơn vị chuyên sản xuất và phân phối các dòng sản phẩm quà tặng, quà lưu niệm, trang phục, văn phòng phẩm… được sáng lập bởi Nguyễn Việt Nam (sinh năm 1993).

Là người luôn trăn trở với việc lan tỏa văn hóa truyền thống trong cuộc sống hiện đại, Nguyễn Việt Nam đã hiện thực hóa ước mơ của mình bằng cách hợp tác với gần 200 nghệ sĩ trẻ để cho ra đời hàng nghìn sản phẩm sáng tạo mang tính ứng dụng, đậm dấu ấn văn hóa Việt.

Thí dụ như trong “Âm sắc truyền thống", với phong cách vẽ chibi đáng yêu kết hợp cùng ngôn ngữ tối giản của đồ hoạ, bộ sưu tập này đưa hình ảnh sáu loại hình nghệ thuật truyền thống đặc trưng của Việt Nam như ca trù, chèo, tuồng… lên trang phục và túi xách.

Các sản phẩm của Tired City được các bạn trẻ yêu thích. (Ảnh Tired City)

Các sản phẩm của Tired City được các bạn trẻ yêu thích. (Ảnh Tired City)

Bên cạnh tạo ra các sản phẩm, Nguyễn Việt Nam cũng đã tổ chức nhiều sự kiện văn hóa sáng tạo khác cho cộng đồng, nhằm lan tỏa rộng rãi văn hóa truyền thống đến với công chúng trong nước và du khách nước ngoài.

Dự án “Âm vọng - từ Cửu đỉnh Triều Nguyễn đến sáng tạo đương đại” là một dự án đầy tâm huyết do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trang Thanh Hiền cùng các họa sĩ trẻ và các sinh viên Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam nghiên cứu, xây dựng.

Cửu đỉnh là một di sản đặc biệt của triều Nguyễn (được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2012), đó là chín chiếc đỉnh đồng được vua Minh Mạng cho đúc năm 1835. Tất cả các bức chạm khắc đúc đồng trên Cửu đỉnh dường như đã khái quát thành “bách khoa toàn thư” về một quốc gia Đại Nam giàu có và cường thịnh dưới thời vua Minh Mạng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trang Thanh Hiền, Chủ nhiệm dự án chia sẻ: Chúng tôi kết hợp những kỹ thuật hiện đại với những giá trị lịch sử, để thực hiện bộ tranh khắc gỗ lấy cảm hứng từ hình mẫu 162 bức đúc đồng trên Cửu đỉnh.

Bên cạnh đó, với sự tham gia của các nghệ nhân gốm sứ Bát Tràng, lần đầu những họa tiết tinh xảo trên Cửu đỉnh cũng được tái hiện một cách sinh động trên những bộ ấm chén, bát đĩa, tạo nên một sự kết hợp độc đáo giữa truyền thống và hiện đại.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Lý, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam: Các dự án khai thác những giá trị di sản văn hóa, lịch sử truyền thống để sáng tạo nên các giá trị mới - những sản phẩm phái sinh, chính là những sản phẩm của công nghiệp văn hóa.

Đây chính là việc làm rất đúng với tinh thần của Luật Di sản văn hóa, đúng với tinh thần nghị quyết của Đảng về chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của đất nước. Tín hiệu đáng mừng là ngày càng có nhiều bạn trẻ tham gia vào công cuộc này.

Với sự thích ứng linh hoạt, cùng với tài năng, sự sáng tạo và khả năng tiếp cận nhanh chóng với công nghệ hiện đại, những người trẻ đã và đang đóng góp tích cực vào công cuộc bảo tồn văn hóa truyền thống bằng những cách làm riêng, giúp cho những giá trị xưa cũ được sống động, làm mới và thu hút công chúng hơn.

Các tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ Cửu đỉnh triều Nguyễn; những sản phẩm lưu niệm từ tranh dân gian; hay những bộ áo dài lấy cảm hứng từ các bảo vật quốc gia… không chỉ được khách hàng trong nước đón nhận, mà thời gian qua đã theo chân các du khách đi tới nhiều quốc gia trên thế giới, góp phần vào công cuộc quảng bá văn hóa và du lịch đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.