Trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông làm gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao, nhiều nước và hãng hàng không trên thế giới đang tích cực triển khai các biện pháp ứng phó.
Chính phủ Indonesia đã công bố loạt chính sách về vận tải và nhiên liệu nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát chi phí trong nước.
Tại cuộc họp báo ở Jakarta ngày 6/4 với sự tham dự của ba bộ trưởng liên quan, Chính phủ Indonesia cam kết không tăng giá nhiên liệu trợ cấp đến hết năm 2026, ngay cả trong kịch bản giá dầu trung bình ở mức 100 USD/thùng.
Theo Bộ trưởng Purbaya, với dư địa ngân sách hiện tại và kỷ luật tài khóa được duy trì, thâm hụt ngân sách sẽ tiếp tục được giữ dưới 3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Quyết định “neo” giá nhiên liệu trợ cấp được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm áp lực lạm phát và bảo vệ sức mua của người dân.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Airlangga Hartarto cho biết lĩnh vực hàng không chịu tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu bay tăng nên buộc phải có điều chỉnh. Cụ thể, giá vé máy bay nội địa sẽ tăng khoảng 9-13%, nhưng nhà nước sẽ hỗ trợ thuế giá trị gia tăng (VAT) 11% cho vé hạng phổ thông, với quy mô hỗ trợ ước tính 1.300 tỷ rupiah/ tháng (81,25 triệu USD). Chính sách này sẽ được rà soát và điều chỉnh sau 2 tháng tùy theo diễn biến địa chính trị tại Trung Đông.
Ngoài ra, thuế nhập khẩu phụ tùng máy bay được giảm về 0% nhằm hạ chi phí vận hành cho các hãng hàng không. Chính phủ ước tính biện pháp này có thể thúc đẩy hoạt động kinh tế khoảng 700 triệu USD mỗi năm, đóng góp thêm 1,49 tỷ USD vào GDP và tạo khoảng 1.000 việc làm trực tiếp.
Trong khi đó, tại họp báo, Bộ trưởng Giao thông vận tải Dudy Purwagandi cho biết trần phụ phí nhiên liệu cũng được nâng lên 38% cho cả máy bay phản lực và cánh quạt, thay cho mức 10% và 25% trước đây. Tuy nhiên, nhờ các ưu đãi thuế, giá vé vẫn được kiểm soát trong biên độ cho phép.
Cùng ngày, AirAsia X - hãng hàng không giá rẻ lớn nhất Đông Nam Á - cũng xác nhận tăng giá vé và giảm một số chặng bay nhằm giảm tác động tiêu cực do xung đột giữa Israel, Mỹ và Iran. Hãng hàng không có trụ sở tại Malaysia này cho biết từ khi xung đột bùng phát đến nay, hãng đã giảm khoảng 10% tổng số chuyến bay.
Tại châu Âu, trước áp lực chi phí, nhiều hãng hàng không cũng buộc phải tăng giá vé.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, một số chuyến bay đường dài đã tăng khoảng 100 euro cho vé khứ hồi, trong khi các chặng ngắn và trung bình cũng ghi nhận mức tăng nhẹ hơn. Tuy nhiên, theo quy định, các hãng không thể điều chỉnh giá đối với những vé đã được bán, khiến biên lợi nhuận tiếp tục bị thu hẹp.
Đáng lo ngại hơn, giá nhiên liệu tăng cao đang khiến một số chuyến bay không còn khả năng sinh lời. Một số hãng hàng không châu Âu đã phải hủy chuyến, trong khi các doanh nghiệp khác cân nhắc cắt giảm tần suất khai thác để hạn chế rủi ro.
Tại châu Âu, đặc biệt là Pháp, tác động càng rõ rệt do khu vực này phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu từ các quốc gia vùng Vịnh. Hệ quả là tỷ trọng chi phí nhiên liệu trong hoạt động của các hãng bay đã tăng mạnh, từ 25% lên tới 45% chỉ trong thời gian ngắn.
Theo Liên đoàn Hàng không quốc gia Pháp (Fnam), ngành hàng không đang đối mặt với “một cú sốc dầu mỏ thực sự.” Giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong vòng 1 tháng - mức tăng chưa từng có, vượt xa đà tăng của giá dầu thô.
Nguyên nhân chính đến từ việc gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển quan trọng chiếm khoảng 25% lượng xuất khẩu kerosene toàn cầu - cùng với chi phí lọc dầu và vận chuyển gia tăng.
Giới chuyên gia cảnh báo nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay sẽ ngày càng hiện hữu khi lượng dự trữ dần cạn kiệt.
Chính phủ Pháp đang theo dõi sát sao tình hình và không loại trừ khả năng phải triển khai các biện pháp ứng phó trong những tuần tới.
Trong bối cảnh đó, ngành hàng không Pháp đứng trước một mùa Hè đầy bất định, khi áp lực chi phí, nguy cơ gián đoạn nguồn cung và nhu cầu đi lại tăng cao cùng lúc đặt ra những thách thức chưa từng có.
