Các chuyên gia hiến kế để đầu tư PPP hiệu quả

Ngày 11-11, trao đổi với báo chí, TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định, thực tiễn trong quá trình triển khai các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) vẫn còn phát sinh nhiều vấn đề hạn chế, khiếm khuyết cần giải quyết. Để các nhà đầu tư yên tâm trở thành đối tác thì cơ quan Nhà nước cần bảo đảm nguyên tắc bình đẳng và hài hòa lợi ích các bên. 

TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.
TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

Lâu nay, khi triển khai các dự án, thông thường, chỉ cơ quan nhà nước mới được quyền yêu cầu nhà đầu tư thực hiện đúng các cam kết về tiến độ, chất lượng,… Nếu nhà đầu tư không thực hiện đúng, sẽ bị xử lý vì vi phạm hợp đồng, nhưng ngược lại, khi cơ quan nhà nước không thực hiện đúng cam kết, ảnh hưởng đến dự án, gây thiệt hại cho nhà đầu tư, ngân hàng thì lại chưa có chế tài xử lý.

Tại phiên chất vấn Quốc hội sáng 10-11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định, hiện nay, việc phát triển hạ tầng giao thông còn thiếu và chưa đồng bộ. Chính phủ đang tập trung nguồn lực cho hạ tầng quốc gia, phấn đấu đến năm 2025 hoàn thành đường cao tốc Bắc - Nam phía đông và cao tốc Cần Thơ - Cà Mau; năm 2030 có 5.000 km đường cao tốc. 

Trong năm năm tới, Bộ Giao thông vận tải sẽ tập trung một số dự án đường cao tốc trọng điểm như hình thành tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Lạng Sơn đến Cà Mau, khi hoàn thành sẽ liên kết được với nhiều cảng biển. Bên cạnh đó, ở khu vực phía bắc, sẽ nghiên cứu lại hệ thống đường cao tốc kết nối giữa Hà Nội và Hải Phòng để tạo hệ thống cao tốc thông suốt với cảng Lạch Huyện.

Tuy nhiên, trong vòng năm năm trở lại đây, đã không có dự án PPP giao thông mới nào dưới dạng hợp đồng BOT hoặc BT được triển khai. Đây là khoảng thời gian đủ dài để đưa ra những cảnh báo đáng lo ngại về tình trạng đóng băng thị trường PPP giao thông.

Tại cuộc trao đổi thông tin về các dự án giao thông đường bộ Việt Nam đầu tư theo hình thức PPP do VCCI phối hợp Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) mới đây, TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI nêu ba vấn đề cần phải tháo gỡ: Bảo đảm sự bình đẳng giữa cơ quan Nhà nước và nhà đầu tư; thay đổi cơ chế, chính sách ảnh hưởng tới phương án tài chính của dự án; cơ chế chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư chưa sòng phẳng.

Theo PGS, TS Trần Chủng, Chủ tịch VARSI, với nhu cầu phát triển kết cấu hạ tầng đang ngày càng gia tăng trong bối cảnh nguồn ngân sách Nhà nước không đáp ứng đủ nhu cầu, đầu tư theo phương thức PPP đã thể hiện được vai trò quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng, tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Có trường hợp, phần vốn tham gia của Nhà nước chưa thực hiện theo cam kết, mức phí sử dụng đường bộ tại các dự án BOT cũng không được điều chỉnh theo lộ trình cam kết làm ảnh hưởng lớn đến phương án tài chính của dự án. Việc chưa điều chỉnh mức phí theo lộ trình, chưa bố trí đủ vốn hỗ trợ của Nhà nước thuộc trách nhiệm của phía cơ quan Nhà nước đối với những cam kết trong hợp đồng đã ký.

TS Vũ Tiến Lộc kiến nghị: Nhà nước cần sớm giải quyết các cam kết, hạn chế cũ của các dự án đã triển khai, đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp lý bình đẳng, phù hợp thực tiễn. Đó là việc phải xử lý dứt điểm khiếm khuyết của các dự án PPP đã triển khai, trong đó tập trung thực hiện đúng các cam kết của cơ quan Nhà nước, bảo đảm các quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư nhằm tránh các hệ lụy và tạo niềm tin cho các nhà đầu tư, các tổ chức tín dụng tham gia các dự án mới. Xây dựng Nghị định, Thông tư hướng dẫn Luật PPP, trong đó làm rõ quy định về việc chia sẻ rủi ro cho dự án đã/đang thực hiện để xử lý các vướng mắc cho dự án đang bị ảnh hưởng do việc thay đổi chính sách pháp luật hoặc cơ quan Nhà nước không thực hiện đúng cam kết của hợp đồng.

Không những vậy, những năm gần đây, các chính sách, quy định pháp luật của Việt Nam thường xuyên thay đổi như quy định về thuế; về giá/phí hay quy định về quản lý, sử dụng tài sản công gây rủi ro cao trong quá trình đầu tư, ảnh hưởng xấu đến việc thúc đẩy đầu tư dài hạn. Luật PPP chỉ quy định cơ chế chia sẻ rủi ro đối với các dự án mới (quy định ở bước phê duyệt chủ trương đầu tư) mà chưa làm rõ phạm vi cơ chế, cũng như hướng dẫn áp dụng đối với các dự án đã và đang triển khai nhằm chia sẻ và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho các dự án, kể cả các dự án cao tốc bắc - nam sẽ triển khai khi Luật PPP bắt đầu có hiệu lực vào năm 2021.

Dựa trên phân tích các yếu tố thực tiễn với nhiều khó khăn vướng mắc, cho thấy cơ hội để các nhà đầu tư tiếp cận được các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía đông là rất thấp. Chỉ khi nào, cơ chế của phương thức đối tác PPP là các bên cùng có lợi, cùng phát triển, tạo dựng được niềm tin, thì mới kêu gọi được thêm vốn trong dân, vốn từ nhà đầu tư nước ngoài cùng làm PPP. Đây cũng là điều mà cộng đồng các nhà đầu tư rất mong đợi khi những điều khoản trong Luật PPP vốn được thiết kế để tạo ra bước đột phá trong thu hút nguồn lực cho phát triển kết cấu hạ tầng những năm tới.

Tham gia ý kiến về vấn đề này, PGS, TS Trần Đình Thiên, thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, nguyên Viện trưởng Kinh tế Việt Nam cho rằng: Chúng ta không bàn đến lợi ích kinh tế Nhà nước với doanh nghiệp hay ngân hàng với doanh nghiệp, phải đứng trên tinh thần vì lợi ích chung để xử lý. Nếu ứng xử với nhà đầu tư PPP như hiện nay thì rất khó khơi thông ách tắc, giải quyết triệt để các vấn đề. Ông cho rằng đây không chỉ đơn thuần tháo gỡ bất cập mà còn là câu chuyện thay đổi cách tiếp cận để xử lý vướng mắc về cơ chế.

Ông cũng rất mừng khi dự án đầu tư đường cao tốc Bắc - Nam phía đông, Nhà nước đã quyết định để cho doanh nghiệp Việt Nam thực hiện. Điều đó tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mạnh lên bằng những dự án có quy mô lớn. Nhưng tạo cơ hội mà không tạo điều kiện thì khả năng rất cao doanh nghiệp Việt Nam cũng không làm được, đã tạo cơ hội thì phải tạo điều kiện, khuyến khích doanh nghiệp mới được.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: FXEmpire)

Ngày 15/8, giá bạc quay đầu tăng nhẹ

Sáng 15/8, giá bạc quay đầu tăng nhẹ sau nhiều phiên giảm. Tại thị trường thế giới, giá bạc tăng 0,36%, giao dịch quanh mức 64,58 USD/ounce. Giới phân tích cho rằng, bạc vẫn còn dư địa tăng nếu vượt thành công vùng kháng cự 65-66 USD/ounce.

Dự án nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau đang được đẩy nhanh tiến độ để kịp hoàn thành theo kế hoạch trong năm 2026.

Cà Mau: Khơi thông dòng vốn đầu tư công

Trước yêu cầu tăng tốc phát triển để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, cấp ủy, chính quyền tỉnh Cà Mau đang tập trung chỉ đạo quyết liệt giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và đơn thư khiếu nại, tố cáo.

Dự án Trung tâm hội nghị và triển lãm APEC tại Phú Quốc, tỉnh An Giang đang được đẩy nhanh tiến độ. (Ảnh: NGUYỄN THƯƠNG)

Chủ động kịch bản ứng phó biến động kinh tế

Trước những biến số đầu vào thay đổi, các bộ, ngành, địa phương đang rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng những tháng cuối năm với các giải pháp điều hành chủ động, linh hoạt thích ứng với tình hình mới, quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Đánh bắt cá trên sông Vàm Nao. (Ảnh: THANH DŨNG)

Kỳ lạ loài cá ngựa sông

Tháng 8, mùa nước nổi tràn về vùng châu thổ, các ngư dân vùng đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu, tỉnh An Giang lại nhớ về loài cá ngựa sông. Khi trước, nước nổi vào đồng là cá ngựa theo bờ kênh, rạch, bờ sông phóng vào đồng sinh sản.

Chế biến trứng gà ăn liền tại Dabaco Group.

Bài 2: Mở rộng mô hình sản xuất theo chuỗi khép kín

Với hơn 48.000 trang trại và gần 7 triệu hộ chăn nuôi, ngành chăn nuôi gia cầm ở nước ta vẫn cơ bản phân tán. Các mô hình chăn nuôi theo chuỗi giá trị, từ con giống đến chế biến chủ yếu mới có ở các tập đoàn lớn. Để ngành chăn nuôi gia cầm phát triển bền vững, cần nhân rộng mô hình theo chuỗi, xây dựng vùng nuôi tập trung…

Phần đầu tiên của CEO Bootcamp chính thức diễn ra ngày 10-11/8 (Ảnh: VPbank)

VPBank SME CEO Bootcamp: Từ chiến lược hay đến tăng trưởng thực chất

Trong hai ngày của học phần đầu tiên CEO Bootcamp do VPBank SME tổ chức, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp liên tục đặt chiến lược của mình dưới ba phép thử: Có tạo ra lợi thế đủ khác biệt, có khiến khách hàng sẵn sàng trả tiền và tổ chức có đủ năng lực biến lời hứa đó thành kết quả hay không.

Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: Lãnh sự quán Việt Nam tại Busan cung cấp)

Thúc đẩy hợp tác đầu tư và chuyển giao công nghệ giữa Việt Nam với các doanh nghiệp Busan (Hàn Quốc)

Dựa trên những định hướng chiến lược mới của kinh tế Việt Nam, các doanh nghiệp Busan (Hàn Quốc) quan tâm đến việc thúc đẩy, hợp tác đầu tư với Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển giao công nghệ khi Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 của Việt Nam lần đầu tiên thừa nhận công nghệ là tài sản có thể góp vốn.

Anh Nguyễn Văn Huy trong trại gà của mình tại xóm Liên Hòa, xã Liên Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Phát triển bền vững ngành chăn nuôi gia cầm: Bài 1 - Tăng trưởng trong thử thách

Khoảng đầu các năm 2025, 2026, giá gia cầm và trứng sụt giảm mạnh, khiến nhiều hộ chăn nuôi lao đao. Trong thử thách đó, ngành chăn nuôi gia cầm đã thể hiện năng lực nội tại để phục hồi mạnh mẽ trong cuối năm 2025. Tuy nhiên, dịch bệnh, chi phí chăn nuôi tăng cao khiến những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ tiếp tục gặp khó khăn.

Sản phẩm tảo xoắn Nghệ An của Công ty Vastcom đạt top 10 thương hiệu uy tín hàng đầu Việt Nam năm 2024. (Nguồn: VASTCOM)

Toàn tỉnh Nghệ An đang có 588 sản phẩm OCOP

Từ những sản phẩm ít ỏi ban đầu, đến nay tỉnh Nghệ An đã có hàng trăm sản phẩm OCOP (mỗi xã một sản phẩm). Việc phát triển, hoàn thiện và tập trung nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP trở thành giải pháp được Ủy ban nhân dân tỉnh ưu tiên trong phát triển kinh tế nông thôn.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Quyết tâm gỡ “thẻ vàng”, xây dựng nghề cá Việt Nam minh bạch, bền vững

Ngày 14/8, tại Gia Lai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị triển khai Quyết định số 1516/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

(Ảnh minh họa: Viện Bạc)

Ngày 14/8, giá bạc đồng loạt giảm nhẹ

Ngày 14/8, giá bạc thế giới và trong nước đồng loạt giảm, chịu áp lực điều chỉnh sau động lực tăng ngắn hạn có dấu hiệu suy yếu khi giá bạc giao dịch dưới đường EMA 50, trong khi vùng hỗ trợ 64,16 USD/ounce đang trở thành ngưỡng quan trọng đối với diễn biến giá.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương.

Hà Nội: Đặt chuyến liên thông kết nối metro với xe công nghệ

Ngày 14/8, Hà Nội Metro phối hợp Be Group tổ chức lễ ra mắt Giải pháp giao thông liên hoàn trên ứng dụng Hà Nội Metro, góp phần giải quyết bài toán kết nối “chặng đầu-chặng cuối”, nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải hành khách công cộng và từng bước hiện thực hóa mô hình Mobility as a Service (MaaS) tại Thủ đô.