Bóc gỡ đường dây chạy kết luận giám định pháp y tâm thần với thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt

Căn cứ tài liệu thu thập được, Công an thành phố Hà Nội đánh giá các đối tượng hoạt động phạm tội có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, thủ đoạn tinh vi, phức tạp, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội chỉ đạo Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra và các đơn vị liên quan tập trung điều tra, xác minh, để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Triệu tập 90 đối tượng liên quan

Qua công tác theo dõi quá trình chữa bệnh tâm thần bắt buộc của 2 bị can, vốn là 2 vợ chồng: Nguyễn Thị Mai Anh (sinh năm 1979) trú tại Thanh Xuân Trung, Thanh Xuân, Hà Nội) và Lê Văn Đông (sinh năm 1978 có 5 tiền án, tiền sự tại Viện pháp y tâm thần Trung ương và công tác thẩm định quyết định Trưng cầu giám định tâm thần, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội phát hiện một số đối tượng đang chữa bệnh tâm thần bắt buộc tại Viện pháp y tâm thần Trung ương thường xuyên ra khỏi viện để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Có dấu hiệu các đối tượng thông qua Mai Anh móc nối, cấu kết với lãnh đạo, nhân viên Viện pháp y tâm thần Trung ương để “chạy” kết luận giám định pháp ý tâm thần theo hướng có lợi (không tâm thần nhưng vẫn kết luận bị tâm thần) để được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự.

Căn cứ tài liệu điều tra thu thập, hồi 23 giờ 45 phút ngày 7/6/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố phối hợp các lực lượng thuộc Công an tỉnh Thanh Hóa tiến hành bắt giữ Lê Văn Đông, Nguyễn Thị Mai Anh cùng 5 đối tượng, trong đó có cả nhân viên và bệnh nhân của Viện pháp y tâm thần Trung ương) khi các đối tượng đang có hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại bãi biển thuộc khu du lịch Sầm Sơn, Thanh Hóa.

Đồng thời ngay trong đêm 7/6, rạng sáng 8/6, Cơ quan chức năng đã triệu tập 14 cán bộ, nhân viên thuộc Khoa điều trị bắt buộc nam, Viện pháp y tâm thần Trung ương đang nghỉ dưỡng tại khách sạn Long Thành.

Tiếp đó, từ ngày 7 đến ngày 9/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đồng loạt khám xét khẩn cấp tại nhiều địa điểm là chỗ ở, nơi làm việc của các đối tượng thực hiện hành vi Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại tỉnh Thanh Hóa và Hà Nội, mở rộng khám xét khẩn cấp tại 48 địa điểm là nơi ở, nơi làm việc của đối tượng liên quan về hành vi đưa, nhận hối lộ.

Qua khám xét, đã thu giữ, tạm giữ nhiều tài liệu, tang vật vụ án trị giá hàng chục tỷ đồng có liên quan đến hành vi phạm tội của các đối tượng.

Tại thời điểm bắt giữ, cơ quan chức năng xác định có 22 đối tượng có quyết định chữa bệnh bắt buộc nhưng không có mặt tại Viện (kiểm danh ngày 8/6/2025). Đối với 22 hồ sơ của các đối tượng nêu trên, sơ bộ nhận định có 15 đối tượng có dấu hiệu “can thiệp trái pháp luật” để có Kết luận giám định tâm thần không đúng quy định đã được áp dụng bắt buộc chữa bệnh, nhằm mục đích trốn tránh việc xử lý hình sự theo pháp luật.

Đại tá Trần Thanh Tùng, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hà Nội cho biết: Đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã triệu tập 90 đối tượng, người liên quan. Trong đó có 76 đối tượng là lãnh đạo, cán bộ Viện pháp y tâm thần Trung ương và 4 đối tượng chữa bệnh bắt buộc tại Viện pháp y tâm thần Trung ương.

Ngày 18/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Đồng thời ra Quyết định khởi tố và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với 40 đối tượng (trong đó có 36 bị can là lãnh đạo, cán bộ Viện pháp y tâm thần Trung ương; 2 bị can là bệnh nhân đang chữa bệnh tâm thần bắt buộc).

Căn cứ điều tra, Công an Hà Nội xác định: Năm 2016 sau khi phạm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Mai Anh bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện pháp y tâm thần Trung ương. Tại đây, Mai Anh đã cấu kết với các cán bộ, giám định viên của Viện để được ra ngoài.

Năm 2020, Mai Anh tiếp tục phạm tội Làm giả con dấu, sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan tổ chức và tiếp tục bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Năm 2023, Mai Anh lại tiếp tục phạm tội Gây rối trật tự công cộng (cùng chồng là Lê Văn Đông). Sau đó, cả 2 vợ chồng Mai Anh đều bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện pháp y tâm thần Trung ương.

Thao túng cả Viện giám định theo vòng tròn khép kín

Trong thời gian này, Mai Anh đã hối lộ các lãnh đạo, nhân viên của Viện để mỗi người được bố trí 1 phòng riêng, có điều hòa và các thiết bị âm thanh để tổ chức ăn chơi, thậm chí là sử dụng ma túy tại Viện và được ra ngoài. Vợ chồng Mai Anh thường xuyên đi ra ngoài, thậm chí đi du lịch, nghỉ mát và mời cả Khoa ở Viện pháp y đi cùng.

Mai Anh đã dắt mối, đặt vấn đề với Lãnh đạo viện pháp y để lo “chạy” kết luận giám định tâm thần cho các bị can khác. Một số trường hợp Mai Anh nhận hàng tỷ đồng, sau đó chuyển cho Trần Văn Trường, nguyên Viện trưởng vài trăm triệu. Trường nhận và chia cho các thành viên hội đồng giám định.

Sau khi nhận tiền, các giám định viên viết thêm vào hồ sơ bệnh án các biểu hiện của bệnh tâm thần hoặc viết không đúng về tình trạng bệnh để có kết luận phù hợp so với hồ sơ bệnh. Mai Anh đã chuyển rất nhiều tiền và nhiều trường hợp cho Trần Văn Trường để lo “chạy” kết luận giám định. Ngoài ra Mai Anh còn móc nối với nhân viên khoa giám định, phòng Kế hoạch tổng hợp để nắm thông tin gia đình các bị can đến giám định để đặt vấn đề “chạy” kết luận giám định, hưởng lợi hàng tỷ đồng từ việc làm trên.

Tại Hội nghị thông tin báo chí về kết quả điều tra, xác minh các vụ án, vụ việc của Công an Thành phố, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội khẳng định: Đây là vụ án lớn nhất từ trước đến nay liên quan lĩnh vực nhạy cảm đó là bắt giữ toàn bộ lãnh đạo từ giám đốc cho đến nhân viên, bảo vệ của Viện pháp y tâm thần Trung ương , do đối tượng đang bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện pháp y tâm thần Trung ương cầm đầu.

Giám đốc Công an thành phố Hà Nội khẳng định, thời gian tới, Công an thành phố tiếp tục đấu tranh quyết liệt đấu tranh bắt giữ, khởi tố các đối tượng liên quan.

Theo các cơ quan chức năng, việc điều tra xử lý các đối tượng trong vụ án đã kịp thời ngăn chặn được rất nhiều các đối tượng phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng lợi dụng việc bắt buộc chữa bệnh để trốn tránh trách nhiệm hình sự để tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội.

Công an thành phố Hà Nội xác định ý nghĩa lớn nhất trong việc này đó là đưa các đối tượng có hành vi phạm tội đã được kết luận giám định pháp y tâm thần không đúng thực trạng bệnh, không khách quan phải chịu trách nhiệm và xử lý nghiêm theo đúng quy định pháp luật đối với các hành vi phạm tội do mình gây ra.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội Đào Thịnh Cường cho biết: Vì lợi nhuận, các đối tượng là y, bác sĩ của Viện đã cấu kết thông đồng với các đối tượng phạm tội làm sai tất cả các quy định kể cả trong quá trình khám chữa bệnh, gây bức xúc dư luận, ảnh hưởng uy tín các cơ sở y tế và gây hiểu lầm đối với cơ quan pháp luật. Đây là hành vi tội ác cần được xử lý nghiêm minh nhằm răn đe, bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật.

Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hà Nội đề nghị các cơ quan truyền thông, báo chí tuyên truyền đến tất cả các cơ quan tư pháp trong toàn quốc để đề nghị các đơn vị tự tổ chức rà soát lại các vụ án, vụ việc có đối tượng được đưa đi giám định pháp y tâm thần tại Viện pháp y tâm thần Trung ương từ năm 2020 đến nay.

Đặc biệt rà soát các đối tượng có hành vi phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng (có nhiều tiền án, tiền sự; có điều kiện kinh tế; phạm tội về ma túy, giết người, đánh bạc hoặc các tội phạm về kinh tế, chức vụ...) nhưng trước khi phạm tội không có hồ sơ, bệnh án tâm thần hoặc sau khi được cơ quan tư pháp áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú thì đến các bệnh viện để khám, điều trị tâm thần.

Kết quả rà soát xác định có trường hợp nghi vấn thì kịp thời trao đổi, phối hợp với Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hà Nội để điều tra làm rõ theo quy định.