Gửi ý kiến đến trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, cử tri tỉnh Đồng Nai nêu, hiện nay, đa số người dân từ 70 tuổi trở lên thường mắc nhiều bệnh mạn tính, các cơ sở y tế địa phương không có đủ cơ sở vật chất để điều trị nên hầu hết người dân thường khám ở các cơ sở y tế tuyến trên. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế, trường hợp người có thẻ bảo hiểm y tế tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán theo mức hưởng thấp hơn so với khám, chữa bệnh đúng tuyến.
Do đó, cử tri kiến nghị có chính sách cho phép người từ 70 tuổi trở lên được phép thông tuyến khi khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế, không cần giấy chuyển viện của cơ sở y tế tại địa phương, bảo đảm thuận tiện cho người dân.
Phản hồi ý kiến này, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, việc quy định khám, chữa bệnh theo từng tuyến khác nhau (hiện nay là cấp khám, chữa bệnh) nhằm bảo đảm khám và điều trị đúng theo tình trạng bệnh (không phụ thuộc vào tuổi tác) phù hợp với cấp chuyên môn kỹ thuật, giúp giảm quá tải ở tuyến (cấp chuyên môn kỹ thuật) trên, khi tình trạng bệnh nặng thì mới phải chuyển tuyến trên điều trị cho phù hợp.
Kiến nghị của cử tri liên quan đến người dân trên 70 tuổi và mắc bệnh mãn tính đã được xem xét và quy định tại Thông tư số 01/2025 của Bộ Y tế về hướng dẫn thực hiện bảo hiểm y tế, trong đó, quy định một số bệnh nặng, mạn tính mà người dân nếu mắc có thể lên thẳng cấp chuyên môn kỹ thuật cao hơn (cơ bản, chuyên sâu) mà không cần thủ tục chuyển viện, được hưởng 100% quyền lợi bảo hiểm y tế.
Cụ thể, Bộ Y tế đã quy định 62 bệnh, nhóm bệnh được khám chữa bệnh tại cơ sở cấp chuyên sâu; 167 bệnh, nhóm bệnh được khám chữa bệnh tại cơ sở cấp cơ bản; 141 bệnh, nhóm bệnh được chuyển cơ sở khám chữa bệnh trong thời hạn 1 năm kể từ ngày ký phiếu chuyển (thay cho việc giấy chuyển tuyến hết giá trị sử dụng khi kết thúc năm dương lịch).
Đề xuất giảm độ tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 tuổi
Cũng liên quan đến chăm sóc người cao tuổi, cử tri tỉnh Lạng Sơn, Đồng Nai kiến nghị xem xét quy định hạ độ tuổi đối với người được hưởng trợ cấp người cao tuổi từ 75 tuổi xuống 70 tuổi.
Theo cử tri, quy định hiện hành cho phép người từ 75 tuổi trở lên được nhận trợ cấp xã hội là chưa phù hợp với thực tế đời sống của người cao tuổi, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Nhiều người từ 70 tuổi đã bắt đầu suy giảm sức khỏe, không có thu nhập, cuộc sống chủ yếu phụ thuộc vào con cháu. Do đó, cử tri kiến nghị cần hạ độ tuổi hưởng trợ cấp từ 75 xuống 70 tuổi, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng, không chỉ giới hạn cho nhóm thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo. Điều này, theo các cử tri, sẽ bảo đảm tính nhân văn và hỗ trợ kịp thời hơn cho người già yếu.
Trả lời ý kiến của cử tri, Bộ trưởng Y tế cho biết, theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025), người cao tuổi từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo đã được đưa vào diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Đây được xem là bước tiến so với quy định hiện hành, vốn chỉ áp dụng với người từ 75 tuổi trở lên.
Tuy vậy, với đề xuất mở rộng chính sách cho tất cả người từ 70 tuổi trở lên, không phân biệt điều kiện kinh tế, Bộ Y tế đánh giá cần được xem xét thận trọng. Việc này đòi hỏi đánh giá toàn diện tác động kinh tế-xã hội, khả năng cân đối ngân sách, cũng như sự phù hợp với hệ thống chính sách bảo vệ người cao tuổi đang triển khai.
Việc mở rộng hỗ trợ cần bảo đảm tính khả thi và bền vững của hệ thống trợ cấp xã hội trong thời gian tới.
Bộ trưởng Y tế cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng theo dõi, nghiên cứu và đề xuất điều chỉnh phù hợp trong quá trình sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến chính sách bảo hiểm xã hội.
Tại Điều 21, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã quy định về đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội gồm: Công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi có đủ các điều kiện: Thứ nhất, là từ đủ 75 tuổi trở lên và không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ. Thứ hai, là từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Như vậy, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã giảm số tuổi hưởng nhận trợ cấp của người cao tuổi xuống còn từ đủ 75 tuổi thay vì từ đủ 80 tuổi như trước đó.
