Theo hồ sơ gửi Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.
Bộ Tài chính cho biết, tình hình thế giới thời gian qua diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột tại khu vực Trung Đông khiến giá năng lượng, nhất là dầu mỏ và khí đốt, biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu toàn cầu có dấu hiệu gián đoạn, kéo theo giá dầu thô tăng cao, qua đó tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước.
Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh xăng dầu toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Đáng chú ý, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ khu vực Trung Đông không thể vận chuyển tới các nhà máy lọc dầu, đặc biệt tại khu vực châu Á.
Hệ quả là nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực phải cắt giảm công suất, sử dụng nguồn dự trữ dầu thô và hạn chế xuất khẩu các sản phẩm xăng dầu, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá nhiên liệu lên cao.
Hiện nay, phần lớn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam có xuất xứ từ ASEAN và Hàn Quốc với mức thuế nhập khẩu chủ yếu ở mức 0% theo các cam kết FTA. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung thế giới bị gián đoạn, việc tiếp cận nguồn xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng có thể gặp khó khăn.
Theo Bộ Tài chính, nếu tiếp tục duy trì mức thuế MFN hiện hành, việc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu xăng dầu từ các thị trường khác sẽ gặp nhiều hạn chế, qua đó có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo đảm nguồn cung và bình ổn giá xăng dầu trong nước.
Trên cơ sở đó, Bộ Công thương đã đề xuất điều chỉnh thuế nhập khẩu MFN đối với một số mặt hàng xăng dầu về mức 0%, gửi Bộ Tài chính tổng hợp và hoàn thiện dự thảo Nghị định. Thời gian áp dụng dự kiến đến ngày 30/4/2026.
Cụ thể, dự thảo đề xuất giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì (các mã HS 2710.12.21; 2710.12.22; 2710.12.24; 2710.12.25) và các nguyên liệu pha chế xăng như naphtha, reformate (mã HS 2710.12.80).
Thuế nhập khẩu MFN cũng được đề xuất giảm từ 7% xuống 0% đối với các mặt hàng nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosine.
Ngoài ra, một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, p-xylen được đề xuất giảm thuế từ 3% xuống 0%, còn hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, nếu áp dụng mức thuế mới theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.
Dự kiến, Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4/2026. Trường hợp cần kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ đề xuất để Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét quyết định.
Bộ Tài chính cho biết, mục tiêu của việc điều chỉnh thuế nhập khẩu lần này là bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung, cân đối nhu cầu sử dụng năng lượng trước mắt với dự trữ năng lượng dài hạn, đồng thời góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số.
Dự thảo Nghị định được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Trước đó, trong kỳ điều hành ngày 7/3, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã tăng mạnh. Theo đó, xăng E5RON92 không cao hơn 25.226 đồng/lít, tăng 3.777 đồng/lít; xăng RON95-III không cao hơn 27.047 đồng/lít, tăng 4.707 đồng/lít so với kỳ trước.
Các mặt hàng dầu cũng tăng mạnh: dầu diesel 0.05S lên 30.239 đồng/lít, dầu hỏa 35.091 đồng/lít, còn dầu mazut 180CST 3.5S ở mức 21.327 đồng/kg.
