Từ đất liền lên chuyến phà vượt sông, nhìn từ xa Cồn Tàu phủ một màu xanh của vườn cây ăn quả, chung quanh là sông nước mênh mông. Đến đất Cồn Tàu, mọi người như lạc vào thế giới bình yên, rất ít xe cộ chạy ồn ào như trong đất liền.
Lão nông Nguyễn Văn Chấn, 80 tuổi lý giải: “Ngày xưa người dân quen gọi xã Tam Hiệp (cũ) là Cồn Tàu vì nhìn nhìn từ xa giống chiếc tàu nằm giữa sông, mũi tàu hướng ra biển Đông. Muốn đến vùng đất cồn này chỉ có phương tiện duy nhất là đường thủy. Sau giải phóng, người dân chèo ghe qua cồn lập nghiệp rồi gửi con trong đất liền cho đi học vì nơi đây không có trường, đi lại khó khăn. Từ trồng lúa dân chuyển sang cây mía, cam, quýt rồi đến nhãn xuồng, dừa như hiện nay để phát triển kinh tế”.
Năm 1979, khu vực Cồn Tàu được thành lập đơn vị hành chính cấp xã đặt tên là xã Tam Hiệp, với kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, gồm: cây nhãn xuồng, dừa xiêm xanh, bưởi.
Đến năm 2021, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định công nhận xã Tam Hiệp là một trong hai xã đảo của tỉnh Bến Tre (cũ) và tháng 7/2025, xã đảo Tam Hiệp nhập vào xã Phú Thuận (tỉnh Vĩnh Long) cho đến nay.
Hiện tại, khu vực Cồn Tàu có bốn ấp với diện tích khoảng 1.300 ha, dân số hơn 1.000 hộ, sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng nhãn, dừa, bưởi da xanh… Gia đình ông Nguyễn Ngọc Lân, 65 tuổi đến Cồn Tàu lập nghiệp gần 50 qua. Gia đình trồng 2 ha nhãn xuồng sát bờ sông, cuộc sống gần đây đã khấm khá hơn trước rất nhiều.
Ông Lân kể lại: “Vùng đất này trước đây khó khăn lắm, về sau khi thành lập xã mới có đường, trường học, cơ sở mua bán cho nên kinh tế người dân dần ổn định. Người xứ Cồn Tàu sống rất nghĩa tình, chan hòa với bà con lối xóm. Khi nhà nước chưa làm kè bê-tông, nhà nào cũng làm đê bằng đất ngăn triều cường cho nên thường xuyên giúp nhau bảo vệ vườn cây ăn quả”.
Năm nay, nhãn vụ nghịch của gia đình ông Lân trúng mùa, trúng giá, lợi nhuận hơn 500 triệu đồng. Theo ông Lân, kinh tế gia đình khấm khá nhờ đất phù sa ở Cồn Tàu màu mỡ, cây trái xanh tốt. Tuy vậy, người dân xứ cồn vẫn còn giữ nét bình dị, sống gần gũi với thiên nhiên như xưa. Cuộc sống ở cồn trôi qua bình yên vì gần như tách biệt với đất liền.Trước đây tỷ lệ hộ nghèo tại Cồn Tàu là hơn 25%, hiện nay chỉ còn dưới 5% và đang tiếp tục kéo giảm.
Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp 4 (xã Phú Thuận) Đặng Văn Thuật cho biết: “Cuộc sống của người dân Cồn Tàu giờ đã thay đổi rất nhiều nhờ cây nhãn, cây dừa xiêm xanh mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đặc biệt, mấy năm nay bà con không còn sợ cảnh triều cường gây ngập, vỡ bờ bao như trước nhờ Nhà nước đầu tư xây dựng bờ kè quanh cồn. Có bờ kè kết hợp đường giao thông nông thôn cho nên vườn cây ăn quả của dân được bảo vệ trước hạn mặn, triều cường và việc vận chuyển hàng nông sản cũng dễ dàng hơn”.
Trước kia, người dân trên Cồn Tàu sống chủ yếu bằng nghề trồng nhãn là cây đặc sản nổi tiếng của địa phương. Mấy năm nay chuyển đổi một phần qua trồng dừa xiêm xanh xuất khẩu, cây sương sâm và các loại cây ăn quả khác.
Hiện tại, toàn bộ diện tích đất nông nghiệp trên Cồn Tàu khoảng 700 ha, trong đó 50% là cây nhãn, còn lại là dừa xiêm xanh và một số loại như bưởi da xanh, mít... Hợp tác xã nông nghiệp Tam Hiệp được thành lập với 107 thành viên chuyên trồng nhãn, dừa xiêm xanh theo chuẩn hữu cơ, phục vụ xuất khẩu.
Giám đốc hợp tác xã Lê Quốc Dũng cho biết: Hiện hợp tác xã đang sản xuất sản phẩm “Nhãn xí muội” được cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP hạng 3 sao. Thời gian tới, sẽ nâng cấp sản phẩm “Nhãn xí muội” và phát triển thêm một sản phẩm mới là “ Tắc xí muội”. Đồng thời, hợp tác xã đang phối hợp các đơn vị làm hồ sơ mã số vùng trồng dừa với diện tích 65,34 ha, có 101 hộ dân tham gia. Từ đó, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị, tăng thu nhập cho bà con nông dân tại địa phương.
Phó Giám đốc Ban quản lý dự án nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long Lê Minh Truyền thông tin: Dự án kè chống sạt lở kết hợp đê ngăn triều cường xã đảo Tam Hiệp (cũ) có tổng vốn đầu tư hơn 325,6 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương đã hoàn thành vào năm 2024; quy mô gồm xây dựng tuyến đê bao quanh với tổng chiều dài 20,7 km, trong đó có 7,33 km gia cố mái phía sông và 67 cống trên tuyến.
Dự án nhằm mục tiêu chống sạt lở bờ sông, bảo vệ mái và chân đê nhằm ngăn triều cường, ngăn mặn, trữ ngọt, điều tiết nước tạo thuận lợi cho sản xuất với khu vực gần 700 ha. Đồng thời, bảo vệ cơ sở hạ tầng, nhà cửa, an toàn tính mạng và tài sản, cải thiện môi trường và góp phần ổn định đời sống cho hơn 3.270 người dân khu vực trong đê tại Cồn Tàu.
Gần đây, cuộc sống bình yên ở Cồn Tàu được khai thác để phát triển du lịch sinh thái nhằm tăng thu nhập cho bà con. Hiện tại, Homestay Út Trinh Bến Tre có 12 phòng chuyên phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, nghỉ dưỡng.
Đến đây, du khách sẽ được trải nghiệm không khí trong lành với vườn cây xanh mát, được sử dụng các dịch vụ, như: Đò chèo, tham quan làng thủ công mỹ nghệ, trại mật ong, dệt thảm, vườn sương sâm… của người dân xứ Cồn Tàu thân thiện, mến khách.
