Bình minh trên dòng Ganga huyền thoại

Ít có nơi nào trên trái đất này khiến người ta cảm nhận rõ nhất sự ngắn ngủi của nhân sinh, huyền bí của vòng sinh tử như dòng Ganga huyền thoại. Đối với các tín đồ đạo Hindu trên khắp thế giới, hoặc giả chỉ với người dân của đất nước Ấn Độ, sông Ganga là nơi khởi nguồn và cũng là nơi kết thúc; nơi chấm hết của kiếp này lại là điểm khởi sinh của một hành trình bí ẩn khác.
Các con thuyền gỗ nằm im lặng bên bến sông Ganga.
Các con thuyền gỗ nằm im lặng bên bến sông Ganga.

Sông Ganga theo phiên âm Hán-Việt là sông Hằng. Người Ấn Độ thường đọc thêm âm “i” vào cuối thành Ganga-i. Cách đọc này thể hiện sự kính trọng, tôn thờ. Đây là con sông quan trọng nhất của tiểu lục địa Ấn Độ, bắt nguồn từ dãy Himalaya, chảy theo hướng Đông Nam qua Bangladesh và vào vịnh Bengal. Tên của sông được đặt theo tên vị nữ thần Hindu Ganga. Lưu vực rộng 907.000 km² là một vùng rộng lớn phì nhiêu và có mật độ dân số cao nhất thế giới với nền văn minh nổi tiếng và lâu đời.

Nghi lễ ngày mới và lời mời uống ngụm nước sông

Theo lịch trình cố định, chúng tôi sẽ đến sông Hằng vào buổi chiều. Trong tưởng tượng của tôi, dòng sông này lúc chiều tà sẽ kỳ bí, lấp lánh và đầy ma mị. Duyên cớ run rủi lịch trình thay đổi phút cuối bởi ý kiến của những người đi trước: “Hãy đến sông Hằng khi bình minh. Mặt trời lên - bóng tối chấm dứt là giây phút cảm nhận rõ nhất sự khởi đầu và những vòng lặp lại của nhân sinh”.

Năm giờ sáng đoàn chúng tôi đã có mặt ở bãi xe để xuống một trong những bến sông thuộc thành phố Varanasi. Dọc theo sông Hằng có nhiều các bến sông như vậy. Du khách có thể dễ dàng tìm được điểm để xuống bến tham quan. Là cô gái nhỏ bé nhất, tôi cẩn trọng đi cùng những người trong đoàn, không rời nửa bước vì những hồi hộp và lo lắng không dám nói ra. Bước xuống xe cảm nhận rõ nhất là hơi lạnh theo gió sông vào. Thời tiết không nóng mà cũng không lạnh, nhưng vẫn có cái oi nồng và một không khí khá nặng nề.

Trời vẫn còn nhá nhem chưa nhìn rõ mặt người, nhưng dọc con đường xuống bến đã tấp nập. Trong những con hẻm nhỏ, mùi hương trầm len lỏi, hòa lẫn cùng mùi khói bếp tỏa ra từ các quầy hàng bán trà masala, bánh chapati. Ai cũng tranh thủ chuẩn bị hết mọi thứ để chờ nắng lên. Các tín đồ hành hương thì chuẩn bị lễ vật, y phục nhưng trong miệng không ngừng lầm rầm cầu nguyện bằng tiếng Hindi. Không khí yên tĩnh kỳ lạ khiến những du khách lần đầu ghé thăm không tránh khỏi cảm giác rờn rợn.

Trời hửng sáng, cũng là lúc người dân địa phương bắt đầu ngày mới bằng nghi lễ tắm sông, nhúng mình trong làn nước lạnh, tay chắp lại thành kính cầu nguyện.

Trời chưa sáng hẳn nhưng người dân đã có mặt để thực hiện nghi thức tắm sông Hằng.

Trời chưa sáng hẳn nhưng người dân đã có mặt để thực hiện nghi thức tắm sông Hằng.

Ở Ấn Độ, người theo đạo Hindu chiếm đa số. Với họ, sông Hằng không chỉ có vai trò quan trọng trong đời sống vật chất mà còn có ý nghĩa sâu sắc về tinh thần, tâm linh.

Một cụ bà tóc bạc trắng, run rẩy dội nước lên người, miệng lẩm bẩm những câu cầu nguyện. Bên cạnh là mấy cậu bé tinh nghịch nhảy ùm xuống sông, nô đùa giữa những con sóng nhỏ lăn tăn. Trước khi đến thăm sông Hằng, tôi đã đọc được những số liệu cho thấy mức độ ô nhiễm khủng khiếp của con sông này.

Theo nghiên của Bộ Môi trường, Lâm nghiệp và Biến đổi khí hậu Ấn Độ, mỗi ngày có khoảng 1,3 tỷ lít nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý được xả trực tiếp vào sông Hằng. Mức độ ô nhiễm cũng tăng cao bởi các hoạt động tín ngưỡng khác, trong đó có nghi thức hỏa thiêu và rải tro cốt xuống sông. Do vậy màu nước vàng vàng, đục ngầu cũng là điều dễ hiểu. Xa xa, những đám hỏa thiêu, lửa vẫn đang bừng bừng cháy đỏ.

Người dân Ấn Độ vui vẻ tắm sông.

Người dân Ấn Độ vui vẻ tắm sông.

Kundan Kumar - cậu hướng dẫn đoàn nhanh chân chạy xuống mép nước, quỳ hai gối, với tay vục nước sông táp lên mặt ba lần rồi nhắm mắt, chắp tay cầu nguyện. Hành động của người thanh niên trẻ ấy khiến chúng tôi ngỡ ngàng. Quay trở lại, Kundan tươi tắn giải thích về hành động vừa rồi: “Những tín đồ theo đạo Hindu xem sông Hằng là một dòng sông thiêng. Đối với họ tắm trên sông Hằng sẽ gột rửa mọi tội lỗi. Được uống nước sông Hằng trước khi chết là một điềm lành, giúp linh hồn sớm đạt được giải thoát. Nên ở đây, dù trời lạnh hay nóng, hàng ngày người dân vẫn thực hiện nghi thức này với lòng thành kính”.

Kundan cười quay sang hỏi tôi: “Chị có muốn thử uống một ngụm nước sông Ganga không, biết đâu bao tội lỗi sẽ được gột rửa?”...

Ghats - con đường xuống sông và cầu thang lên trời

Dọc theo bờ sông, lối bậc đá (còn gọi là ghats) dẫn lên các khu phố cổ kính. Những ngôi nhà truyền thống với tường gạch cũ kỹ, mái vòm cong và cửa gỗ chạm trổ vẫn còn nguyên vẹn. Kiến trúc nhà cửa nơi đây mang đậm phong cách Mughal và Rajput. Nhiều căn nhà đã được tu sửa thành nhà trọ hoặc quán trà cho khách hành hương ở lại. Có những gia đình ở xa có cha mẹ hoặc người thân hấp hối thường đến thuê trọ ở đây, uống nước sông, chờ ngày thanh thản kết thúc.

Khách du lịch lên thuyền. Con thuyền sẽ đi dọc bến sông để du khách cảm nhận không khí sông thiêng và quan sát những hoạt động đời thường hay các nghi lễ tín ngưỡng của người dân ở ven sông.

Du khách thực hiện vài nghi lễ theo đạo Phật ở trên thuyền.

Du khách thực hiện vài nghi lễ theo đạo Phật ở trên thuyền.

Phóng tầm mắt ra xa, tôi nhìn thấy có vài ghats hỏa táng. Ở đó, khói bốc lên nghi ngút từ những đám cháy không bao giờ tắt. Người Ấn Độ tin rằng được hỏa táng bên sông Hằng là con đường giải thoát linh hồn, không còn vướng bận vòng luân hồi sinh tử. Những thi thể được quấn vải vàng cam, trang trí bằng hoa cúc vạn thọ, đặt trên những đống củi được xếp chắc chắn. Nghi thức hỏa táng diễn ra dưới sự chủ trì của chủ lễ. Tiếng kinh kệ ngân vang hòa lẫn cùng tiếng nứt vỡ của gỗ cháy.

Một trong những điểm hỏa táng ở dọc bờ sông Hằng.

Một trong những điểm hỏa táng ở dọc bờ sông Hằng.

Giữa không gian vừa bình yên, vừa huyền bí ấy, những đàn chim bay rợp trời. Tôi nheo mắt nhìn mãi mà không rõ là chim gì, chúng sà xuống rồi chao liệng vụt bay lên khi có chiếc thuyền chèo ngang qua. Tiếng chim gọi nhau vang vọng trong không gian tĩnh lặng, như những thanh âm của cuộc sống tiếp nối giữa cái chết và sự tái sinh.

Bình minh lên, một ngày mới lại bắt đầu.
Bình minh lên, một ngày mới lại bắt đầu.

Mặt trời nhô hẳn lên khỏi đường chân trời. Ánh nắng vàng rực phản chiếu trên mặt sông, nhuộm một màu óng ánh. Những con thuyền bắt đầu tấp nập, rộn ràng. Một ngày mới đã bắt đầu trên sông Hằng - sông Ganga - con sông thiêng liêng, vĩnh cửu, như dòng chảy bất tận của nó qua bao thế hệ con người nơi đây.

Có thể bạn quan tâm

Vẻ đẹp của Đại Nội Huế, một phần trong Quần thể di tích Cố đô Huế, mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử, kiến trúc của triều đại nhà Nguyễn. Nơi đây được tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào năm 1993. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Sức hút của du lịch di sản: Đi để khám phá câu chuyện đằng sau mỗi điểm đến

Ngày nay, cách du khách lên kế hoạch cho các chuyến đi khám phá văn hóa tại Việt Nam đã có sự thay đổi không nhỏ. Du khách không chỉ tìm kiếm những điểm đến di sản, mà còn quan tâm tới cách thức để trải nghiệm thông qua các tour có hướng dẫn, chương trình biểu diễn văn hóa, cảnh quan địa phương và các di tích lịch sử.

Khách du lịch đến Thủ đô Hà Nội vào dịp Tết. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Du lịch Việt nỗ lực giữ vững quy mô, tốc độ tăng trưởng top đầu Đông Nam Á

Thực hiện Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Việt Nam đặt mục tiêu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa vào năm 2030. Tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD, đóng góp trực tiếp 10-12% GDP cho đất nước. 

Công viên đá Núi Chúa kỳ thú dưới nắng chiều.

[Ảnh] Công viên đá Núi Chúa: "Bảo tàng địa mạo" triệu năm bên bờ biển Khánh Hòa

Nằm tĩnh lặng trong ranh giới Vườn Quốc gia Núi Chúa, Công viên đá Núi Chúa là một trong những điểm đến hoang sơ và kỳ vĩ bậc nhất Ninh Thuận (cũ). Trải qua hàng triệu năm kiến tạo địa chất, hàng vạn khối đá đã bị phong hóa, bào mòn thành những hình thù độc đáo, xếp chồng lên nhau vươn dài ra sát mép sóng.

Khách hàng trải nghiệm thanh toán QR xuyên biên giới. (Ảnh: HOÀNG TRANG)

Kết nối thanh toán, nâng trải nghiệm du lịch

Sự thay đổi trong cách lựa chọn điểm đến và sử dụng dịch vụ của du khách Trung Quốc đang đặt ra yêu cầu mới đối với du lịch Việt Nam. Bên cạnh sức hấp dẫn của cảnh quan, ẩm thực và văn hóa bản địa, khả năng thanh toán thuận tiện trở thành một mắt xích góp phần hoàn thiện trải nghiệm, mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Nâng cao hiệu quả chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trong đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk

Chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã tạo được những kết quả bước đầu, hình thành một số mô hình, cải thiện điều kiện phục vụ khách du lịch, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc.

Hình ảnh nghệ nhân điêu khắc tác phẩm từ rễ tre trên phố cổ Hội An, thu hút nhiều du khách đến chiêm ngưỡng, tìm hiểu. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Khơi thông nguồn lực, đưa du lịch Việt Nam bứt tốc

Để khơi thông mọi nguồn lực phát triển, du lịch Việt cần đổi mới tư duy, cách tiếp cận và cách làm nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phương thức quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng. Qua đó, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Du lịch và Công nghiệp văn hóa có mối quan hệ mật thiết. (Ảnh: VEC)

Nghị quyết số 26-NQ/TW: Khi hai trụ cột du lịch và công nghiệp văn hóa song hành

Nghị quyết số 26-NQ/TW đã định hướng phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, với mục tiêu đến năm 2030 đóng góp trực tiếp từ 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế; đến năm 2045, tỷ lệ này đạt 14-15%, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.

Bãi đá cuội 7 màu ở biển Cổ Thạch, Lâm Đồng được xem kiệt tác địa chất hiếm có, thu hút khách du lịch khám phá. (Ảnh: TÙNG LÂM)

Mở hướng phát triển mới cho du lịch Lâm Đồng

Bằng việc tái cấu trúc không gian thành mô hình liên kết mới và khai thác vào chiều sâu di sản bản địa, ngành du lịch Lâm Đồng đang hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững, từng bước định vị thương hiệu điểm đến chất lượng cao với chuỗi trải nghiệm riêng biệt, thú vị cho du khách.

Trận bán kết lượt đi giữa hai đội Thẩm Dương và Trường Xuân, diễn ra ngày 11/9, tại sân vận động Thiết Tây, thành phố Thẩm Dương. (Ảnh: LẬP ĐÀ)

Một giải bóng đá bình dân hâm nóng ngành du lịch Trung Quốc

Mùa hè năm nay, có một giải đấu đã trở thành hiện tượng nóng bỏng trong giới thể thao Trung Quốc, không chỉ bởi sự quan tâm của những người yêu bóng đá và công chúng, mà còn bởi khả năng kích cầu tiêu dùng, hâm nóng ngành du lịch các tỉnh Đông Bắc, vốn chỉ nổi tiếng bởi các loại hình du lịch băng tuyết vào mùa đông.

[Video] Khám phá Đồi Cổ Thạch: Bí ẩn ngủ yên giữa lòng "xứ Nẫu"

[Video] Khám phá Đồi Cổ Thạch: Bí ẩn ngủ yên giữa lòng "xứ Nẫu"

Nằm giữa cụm danh thắng nhộn nhịp của vùng phía Bắc Phú Yên (cũ), Đồi Cổ Thạch là một "toạ độ" mang vẻ đẹp và sự bí ẩn với hệ thống đường và tường được cấu thành từ hàng chục ngàn viên đá đều tăm tắp. Du khách đến nơi đây bị cuốn hút bởi sự thanh bình, kỳ bí và cảm giác như đang bước vào một "bảo tàng" thiên nhiên.

Phố cổ Hội An luôn là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. (Ảnh: PHAN HẢI TÙNG LÂM)

Việt Nam nằm trong top 3 điểm đến châu Á có tỷ lệ du khách quay lại cao nhất

Từ nhịp sống sôi động của Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đến những bãi biển đẹp như tranh vẽ tại Đà Nẵng hay cảnh quan núi rừng hùng vĩ của Sa Pa, mỗi điểm đến đều cho du khách lý do mới để trở lại Việt Nam. Và năm nay, đất nước hình chữ S tiếp tục nằm trong top 3 điểm đến châu Á có tỷ lệ du khách quay lại cao nhất.

Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định văn hóa, bản sắc và chất lượng trải nghiệm là nền tảng, lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam. (Ảnh Lăng Tự Đức: Dawnhwang)

Nghị quyết số 26-NQ/TW: Phát huy giá trị di sản, tạo động lực phát triển du lịch

Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Một trong những quan điểm xuyên suốt của Nghị quyết là xác định văn hóa, bản sắc và chất lượng trải nghiệm là nền tảng, lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Điểm dừng chân đầu tiên trải nghiệm, như “món khai vị” trước khi du khách ghé thăm Cồn Sơn là bè cá của ông Lý Văn Bon (Bảy Bon), để chiêm ngưỡng vẻ đẹp và sự đa dạng của các loài thủy sản trên sông Mê Kông.

[Ảnh] Cồn Sơn - nơi mộc mạc níu chân du khách

Cồn Sơn nằm giữa dòng sông Hậu thuộc phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Chỉ cần 10 phút qua thuyền máy từ bờ Bình Thủy, bạn sẽ có một ngày tham gia tour du lịch sinh thái cộng đồng, thưởng thức những món đặc sản nhà vườn khó quên.

Khách quốc tế thích thú khi được tham gia trò chơi dân gian Việt Nam. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Định vị thương hiệu du lịch Việt từ những trải nghiệm giàu bản sắc

Quá trình định vị, xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam gắn với phát triển xanh và bền vững đòi hỏi một chiến lược quản trị dài hạn, đồng bộ. Xuyên suốt quá trình ấy, mỗi cam kết về chất lượng dịch vụ lữ hành được đong đếm bằng chính trải nghiệm thực tế và sự hài lòng của du khách thập phương.

Du khách tham quan Tràng An, Ninh Bình. (Ảnh: HOÀNG TRƯỜNG)

Tạo không gian tăng trưởng mới cho du lịch Việt

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu có nhiều biến động, du lịch Việt Nam buộc phải ứng phó linh hoạt và tiếp cận với chiến lược toàn diện, bền vững hơn, nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị từ số lượng sang chất lượng.

Du khách trải nghiệm trình diễn cá lóc “bay” ở nhà vườn Thành Tâm, Cồn Sơn. (Ảnh: MỸ HÀ)

Về Cồn Sơn xem cá lóc “bay”

Hành trình 11 năm biến cù lao nghèo khó thành điểm đến du lịch cộng đồng nổi tiếng ở miền Tây đã cho thấy ý chí vươn lên của những người nông dân ở Cồn Sơn (phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ). Giờ đây, cuộc sống sông nước, miệt vườn đã đổi thay tích cực, tình làng nghĩa xóm thêm khăng khít nhờ du lịch.