Dự án “Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM" tại khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội) ban đầu có tổng mức đầu tư ban đầu gần 489 tỷ đồng, sau nhiều lần điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng rồi 2.743 tỷ đồng.
Quá trình triển khai dự án đã bộc lộ hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong quản lý, sử dụng tài sản nhà nước và trong hoạt động đấu thầu, gây thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn.
Cụ thể, từ năm 2006-2011, mặc dù đã có các tài liệu thể hiện giá thuê văn phòng và dịch vụ phụ trợ trên thị trường ở mức thấp, song Dư Ngọc Long, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án VICEM vẫn tham mưu áp dụng mức giá cho thuê và giá dịch vụ cao bất thường để tính toán hiệu quả kinh tế, qua đó làm cơ sở đề xuất triển khai dự án.
Trên cơ sở các số liệu không đúng thực tế này, Nguyễn Ngọc Anh, cựu Tổng Giám đốc VICEM đã ký văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng vốn dự kiến 1.482 tỷ đồng.
Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án dù hồ sơ dự án của đơn vị tư vấn chưa hoàn chỉnh, song Lê Văn Chung, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM và Nguyễn Ngọc Anh vẫn chỉ đạo triển khai, dẫn tới việc tổng mức đầu tư liên tục được điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng và 2.743 tỷ đồng.
Ngoài ra, vụ án còn xác định hành vi vi phạm nghiêm trọng trong đấu thầu tại Gói thầu số 19 “Thi công tường vây và cọc khoan nhồi”, trị giá hơn 149 tỷ đồng. Đầu năm 2011, Đỗ Đình Thu, Tổng Giám đốc Công ty ECON đã thỏa thuận với Dư Ngọc Long việc tạo điều kiện cho ECON trúng thầu để đổi lại khoản “lại quả” 5% giá trị thanh toán. Chủ trương này được Nguyễn Ngọc Anh đồng ý.
Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh bị cáo buộc hai tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" và "Vi phạm quy định về sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí". Bị cáo phải ngồi xe lăn và được luật sư trợ giúp thuật lại câu hỏi của Chủ tọa phiên tòa.
Bị cáo Ngọc Anh khai, dự án Trung tâm điều hành VICEM là niềm mong mỏi của hàng chục nghìn cán bộ nhân viên Tổng Công ty vì cần trụ sở làm việc mới. Do đó, trong quá trình để dự án được triển khai kịp thời dù biết sẽ hiệu quả không cao nhưng vẫn quyết tâm làm. Tuy nhiên không ngờ lại dẫn đến hậu quả lớn như bây giờ.
Về tội danh "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng", cựu Tổng giám đốc cho rằng bản thân không vi phạm vì bản thân không chỉ đạo tạo điều kiện cho doanh nghiệp trúng thầu. Số tiền doanh nghiệp gửi lại chỉ là được họ trích từ phần trăm lợi nhuận sau khi trúng thầu để cảm ơn.
Bị cáo cho hay, do thời gian quá lâu không nhớ, nhưng theo cơ quan điều tra thì tổng số tiền Dư Ngọc Long đưa là 800 triệu, mỗi lần 100 đến 200 triệu đồng vào nhiều dịp trong năm. Bị cáo Ngọc Anh khai, bị cáo Long khi đưa chỉ nói là "biếu anh nhân dịp gì đó" cũng không nói đó là tiền gì, của ai.
Hội đồng xét xử truy hỏi, vậy thời điểm trước khi có gói thầu, ông Long có đưa nhiều tiền vậy không? Số tiền mỗi lần đưa tới 100 đến 200 triệu từ hơn 10 năm trước là rất lớn, việc tự đưa số tiền này mà không nói lý do là bất thường.
Trước câu hỏi trên, Nguyễn Ngọc Anh khai, bản thân ông cũng không thắc mắc vì thời điểm đó thu nhập của cán bộ công nhân viên VICEM rất cao (80 đến 100 triệu đồng/tháng). Ông khai thêm về số tiền 5% gói thầu, thời điểm đó, khi bị cáo Long đưa Đỗ Đình Thu, Tổng Giám đốc Công ty ECON lên gặp, ông đã trao quyền tự quyết cho Long, bản thân không có chỉ đạo ngầm gì để doanh nghiệp trúng thầu. “Anh em đồn là tôi đồng ý, chứ thực tế không có chỉ đạo gì”, bị cáo Ngọc Anh khai.
Bị cáo này khai, triển khai Nghị quyết 11 của Thủ tướng Chính phủ, Chỉ thị 01 của Bộ Xây dựng, 14/15 dự án của VICEM đã bị "gạt" chỉ để lại dự án “Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM" để di dời trụ sở vì đây là dự án có tính cấp thiết ở giai đoạn đó.
"Tôi thấy trách nhiệm của mình rất nặng nề, rất ân hận. Tôi làm vì mục đích tốt đẹp nhưng lại gây thiệt hại cho Nhà nước, tôi thấy rất khổ tâm nên sẽ cố gắng chuộc lỗi", bị cáo Ngọc Anh nói.
Tại phiên tòa chiều nay, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM Lê Văn Chung khai có nhận tiền bị cáo Long đưa xong nghĩ đơn giản "chắc gần nghỉ anh em cho quà" và cũng không mở ra xem. Số tiền 200 triệu đồng được bị cáo Long đưa làm hai lần đã được ông Chung nộp để khắc phục hậu quả vụ án. Bị cáo này cũng khai không chỉ đạo Long cho Công ty ECON trúng gói thầu số 19, không biết gì về khoản tiền 5% "lại quả" từ ECON.
Bị cáo Chung thừa nhận mình thiếu kiên quyết không để dự án xây trụ sở dừng lại vì đây là mong mỏi bao thế hệ cán bộ, người lao động VICEM và chỉ nhận biết hành vi của mình gây thiệt hại lớn như vậy cho Nhà nước khi làm việc với cơ quan điều tra.
Cựu Chủ tịch thành viên của VICEM cũng trình bày băn khoăn trước tòa, có thể do cách tính toán khác nhau nên con số thất thoát, thiệt hại cho Nhà nước lớn như vậy do đó đề nghị Hội đồng xét xử cân nhắc kỹ.
Bị cáo này cũng xin Hội đồng xét xử "giơ cao, đánh khẽ", chỗ nào thấy hợp tình, hợp lý thì giảm cho anh em, anh minh xem xét".
Dự kiến, ngày mai phiên tòa tiếp tục xét hỏi.
