Lần đầu tiên được tổ chức trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2025, sự kiện “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai”, diễn ra sáng 2/12, mang đến cho công chúng cơ hội tiếp cận trực tiếp những xu hướng công nghệ tiên phong.
Từ cảm hứng thiên nhiên đến tương lai robot linh hoạt và bền vững
Trong kỷ nguyên công nghệ số và tự động hóa, robot được kỳ vọng sẽ tham gia sâu hơn vào đời sống con người. Tuy nhiên, phần lớn robot hiện nay vẫn hoạt động tách biệt, thiếu khả năng phối hợp linh hoạt với con người và môi trường. Xuất phát từ hạn chế đó, phần diễn thuyết của Giáo sư Ho-Young Kim (Đại học Quốc gia Seoul, Hàn Quốc) sẽ mang đến góc nhìn hoàn toàn khác: học hỏi từ tự nhiên.
Lấy cảm hứng từ các hiện tượng trong tự nhiên, như kiến có thể bắc thành cầu, sợi nấm tạo nên cả hệ thống liên kết khổng lồ dưới lòng đất... những nghiên cứu mà Giáo sư Kim theo đuổi mở ra triển vọng về một thế hệ robot có khả năng thích ứng cao, bền bỉ và hiệu quả hơn. Theo ông, các chuyển động, cấu trúc và cơ chế phản hồi trong tự nhiên chính là nền tảng cho những thiết kế robot tương lai, giúp robot có thể vận hành mượt mà hơn trong môi trường sống của con người.
Qua phần trình bày tại sự kiện, Giáo sư Kim sẽ giúp khán giả hình dung rõ hơn cách mô phỏng tự nhiên trong việc thiết kế nhằm xây dựng tương lai bền vững và linh hoạt cho khoa học robot.
Công nghệ phục hồi chức năng cho xã hội đang già hóa
Cũng liên quan đến robot nhưng Giáo sư Raymond Kai-yu Tong (Đại học Trung Văn Hồng Kông, Trung Quốc) lại mang đến câu chuyện về những bước tiến mới trong công nghệ phục hồi chức năng, nhấn mạnh cách robot có thể trở thành công cụ giúp người bệnh lấy lại khả năng vận động một cách tự nhiên, bền vững và hiệu quả hơn.
Khi dân số toàn cầu đang có xu hướng già hóa nhanh chóng, các bệnh lý liên quan đến vận động, thần kinh và suy giảm chức năng ngày càng trở nên phổ biến. Công nghệ phục hồi chức năng vì thế trở thành lĩnh vực đóng vai trò quan trọng trong y học hiện đại. Đó cũng chính là động lực để Giáo sư Tong và cộng sự dành nhiều năm nghiên cứu và phát triển các thiết bị robot tiên tiến hỗ trợ phục hồi vận động.
Các thiết bị mà ông phát triển không chỉ giúp tăng hiệu quả phục hồi chức năng, mà còn chú trọng tới tính nhân văn, cảm giác thoải mái và sự hòa hợp với người sử dụng - những yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi hoặc bệnh nhân suy giảm vận động.
Giáo sư Tong nhận bằng Tiến sĩ Kỹ thuật Sinh học tại Đại học Strathclyde (Vương quốc Anh) và đã được vinh danh với nhiều giải thưởng quốc tế uy tín như Grand Prix tại Triển lãm Sáng chế quốc tế Geneva hay Global Ageing Influencers 2021.
Robot mềm và bước tiến mới trong y học tim mạch
Bên cạnh bệnh lý vận động, các bệnh lý tim mạch cũng đang là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng, buộc các bác sĩ phải thường xuyên đưa ra quyết định trong điều kiện rủi ro cao. Từ thực tế đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Thanh Nhỏ (Đại học New South Wales-UNSW, Australia) cùng nhóm nghiên cứu đã tập trung phát triển các công nghệ robot mềm với khả năng hoạt động linh hoạt, tương thích sinh học và chính xác trong những môi trường phức tạp của cơ thể người.
Một trong những công trình nổi bật của ông là “trái tim nhân tạo mềm có khả năng đập”. Đây là một thiết bị mô phỏng chuyển động tự nhiên của tim người, hỗ trợ hiệu quả cho nghiên cứu và phát triển các giải pháp điều trị bệnh lý tim mạch. Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật mô phỏng, Phó Giáo sư Nhỏ còn theo đuổi các giải pháp robot có khả năng thích ứng với mô mềm, giúp giảm thiểu tổn thương khi can thiệp và nâng cao độ an toàn trong các thủ thuật tim mạch vốn rất nhạy cảm.
Phó Giáo sư Nhỏ hiện là Phó giáo sư Scientia của UNSW - danh hiệu dành cho các nhà khoa học trẻ có năng lực xuất sắc. Công trình của ông từng được Thomson Reuters đưa vào danh sách Top 4 Robot của năm 2023.
Nông nghiệp tái tạo - Hành trình chống sa mạc hóa từ Việt Nam đến thế giới
Nông nghiệp tái tạo cũng là một chủ đề giàu giá trị ứng dụng được chia sẻ tại “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai”.
Thực tế, suy thoái đất và sa mạc hóa đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đe dọa an ninh lương thực và môi trường toàn cầu. Với mong muốn đóng góp vào lời giải cho bài toán này, ông Nguyễn Đỗ Dũng, Đồng sáng lập và Giám đốc Điều hành Enfarm, đã phát triển các giải pháp nông nghiệp tái tạo, hướng đến một mô hình sản xuất bền vững và tôn trọng tự nhiên.
Khởi đầu từ những cánh đồng Việt Nam, giải pháp của ông Dũng và cộng sự không chỉ giúp cải thiện sức khỏe đất mà còn mở rộng mô hình sang nhiều khu vực có điều kiện canh tác khắc nghiệt, đặc biệt là ở châu Phi - nơi các cộng đồng địa phương đang phải đối mặt với tình trạng sa mạc hóa nghiêm trọng. Các sáng kiến này đã được ghi nhận bởi cộng đồng khoa học quốc tế, với nhiều giải thưởng danh giá, trong đó có việc được vinh danh trong các bảng xếp hạng đổi mới sáng tạo.
Thông qua 4 phần trình bày diễn thuyết từ 4 nhà khoa học và chuyên gia tiên phong, “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai” sẽ mang đến 4 góc nhìn - từ robot mô phỏng tự nhiên, công nghệ phục hồi vận động, giải pháp y học tim mạch đến nông nghiệp tái tạo sẽ mở ra một bức tranh sống động về tương lai công nghệ. Chúng không chỉ đem lại giải pháp cho những thách thức toàn cầu, mà còn truyền cảm hứng để mỗi người tin rằng khoa học có thể và sẽ thay đổi thế giới theo cách tốt đẹp hơn.
Sự kiện “Diễn thuyết Truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai” sẽ mở màn chuỗi hoạt động trong Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2025.
Thời gian: 9 giờ-11 giờ 30 phút ngày 2/12/2025
Địa điểm: Trung tâm Hội nghị quốc tế Almaz, Hà Nội, Việt Nam
Lần đầu tiên được tổ chức, sự kiện quy tụ các nhà khoa học tiên phong, đang trực tiếp định hình tương lai của robot học, trí tuệ nhân tạo và công nghệ vì con người, gồm:
• Giáo sư Raymond Kai-yu Tong từ Đại học Trung Văn Hồng Kông, Trung Quốc. Nhờ những phát minh đột phá trong lĩnh vực y học phục hồi, ông đã nhận nhiều giải thưởng quốc tế danh giá như Grand Prix Geneva và Global Ageing Influencers 2021;
• Giáo sư Ho-Young Kim từ Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc), chuyên gia hàng đầu thế giới về cơ học chất lỏng và vật liệu mềm, Thành viên của Hiệp hội Vật lý Hoa Kỳ (American Physical Society);
• Phó Giáo sư Đỗ Thanh Nhỏ, Đại học New South Wales (Úc), Giám đốc Phòng thí nghiệm Robot Y tế UNSW. Ông nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực robot mềm và cơ quan nhân tạo, chủ nhân Giải thưởng Young Tall Poppy 2024, Giải thưởng Nghiên cứu của Google;
• Ông Nguyễn Đỗ Dũng, Giám đốc Điều hành Enfarm với giải pháp tích hợp cảm biến đất, dữ liệu thời gian thực và trợ lý số ứng dụng AI nằm trong Top 50 dự án AI tiêu biểu tại Diễn đàn Hòa bình Paris 2025.
