Bảo vệ nền tảng hòa bình

Cảnh báo rằng, luật pháp quốc tế đang bị thay thế bởi “luật rừng”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres nhắc lại lời kêu gọi các quốc gia, nhất là các nước lớn, tái cam kết tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế, vốn là nền tảng của hòa bình, công lý và hợp tác đa phương.

Biếm họa: MILKO DALLA BATTISTA
Biếm họa: MILKO DALLA BATTISTA

Phát biểu ý kiến tại cuộc tranh luận mở của Hội đồng Bảo an hôm đầu tuần, Tổng Thư ký LHQ chỉ rõ thực tế xung đột gia tăng, căng thẳng toàn cầu leo ​​thang và niềm tin vào các thể chế, quy tắc quốc tế suy yếu. Ông nhấn mạnh, thế giới đang tràn ngập xung đột, bất công và khó lường, trong khi hợp tác quốc tế suy yếu đúng thời điểm cần thiết nhất. Thực tế đó lại vào đúng thời điểm kỷ niệm 80 năm ra đời Hiến chương LHQ, văn kiện nêu ra các nguyên tắc nhằm ngăn ngừa chiến tranh và giảm bớt đau khổ.

Là “trái tim” của Hiến chương LHQ, nguyên tắc pháp quyền được xác định là nền tảng của hòa bình, an ninh toàn cầu, là chìa khóa mở cánh cửa cho các mối quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia. Với các nước nhỏ, nhất là những quốc gia từng chịu bất công của chủ nghĩa thực dân, luật pháp quốc tế còn là “phao cứu sinh” bảo đảm bình đẳng, chủ quyền, phẩm giá và công lý. Trong 8 thập kỷ qua, Hiến chương LHQ cùng các văn kiện cốt lõi, như Tuyên ngôn Nhân quyền quốc tế, Công ước Geneva…, đã giúp nhân loại tránh được một cuộc chiến tranh thế giới và hạn chế thương vong, thiệt hại trong vô số các cuộc xung đột, đồng thời thúc đẩy ngoại giao và đối thoại.

Tuy nhiên, theo ông Guterres, luật pháp quốc tế ngày càng bị phớt lờ, thậm chí bị thay thế bởi “luật rừng”, với những vi phạm trắng trợn, như sử dụng vũ lực bất hợp pháp, tấn công cơ sở hạ tầng dân sự, phát triển vũ khí hạt nhân, thay đổi chính phủ trái hiến pháp, chà đạp nhân quyền, cướp bóc tài nguyên, hay từ chối cứu trợ nhân đạo... Ông chỉ rõ: “Sự xói mòn của luật pháp quốc tế không diễn ra trong bóng tối, mà ngay trước mắt cả thế giới”.

Trước thực tế đáng lo ngại, người đứng đầu LHQ kêu gọi các quốc gia thành viên nỗ lực duy trì mục đích và nguyên tắc, cũng như thực hiện đầy đủ các cam kết theo Hiến chương LHQ, bao gồm giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, thông qua luật pháp quốc tế, bảo vệ nhân quyền, tôn trọng chủ quyền bình đẳng của các quốc gia, tăng cường hợp tác, đầu tư nhiều hơn cho phát triển và giải quyết tận gốc nguyên nhân của bất bình đẳng, cũng như thúc đẩy sử dụng các thủ tục tố tụng tư pháp công bằng, độc lập…

Hiến chương LHQ và các văn kiện cốt lõi đã tạo nên một hệ thống an ninh tập thể mạnh mẽ, cấm đe dọa hoặc sử dụng vũ lực. Tổng Thư ký LHQ nhắc lại, dù lớn hay nhỏ, tất cả các quốc gia đều bình đẳng, tuân thủ cùng một quy tắc, đề cao luật pháp quốc tế và bảo vệ nền tảng hòa bình.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: HANDREN

Phá bỏ rào cản

Xác định rõ sự tham gia không thể thiếu của phụ nữ trong lĩnh vực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, Ủy ban châu Âu (EC) vừa phát động đợt tham vấn ý kiến nhằm xây dựng kế hoạch hành động đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU).

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Niềm vui ngắn ngủi

Thỏa thuận ngừng bắn vừa được ký kết giữa chính quyền lâm thời Syria và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Niềm vui ngắn ngủi ấy bị dội gáo nước lạnh chỉ một ngày sau khi thỏa thuận được ký kết bởi giao tranh lại bùng phát dữ dội ở phía đông bắc Syria.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Cuộc chiến chưa hồi kết

Ngày 17/1, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ra thông báo cho biết, lực lượng này đã tiến hành một cuộc không kích tại Syria và tiêu diệt Bilal Hasan al-Jasim - một "thủ lĩnh khủng bố kỳ cựu".

Biếm họa: OGUZ GUREL

“Lá chắn số”

Trong báo cáo công bố ngày 13/1, Cơ quan Giám sát y tế công cộng ANSES của Pháp nhận định: Mạng xã hội gây hại cho sức khỏe tâm thần của thanh - thiếu niên.

Nguồn: TWIMG

Bước lùi đáng tiếc

Lãnh đạo các nước và tổ chức đa phương trên thế giới lên tiếng phản ứng về việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp, rút Mỹ khỏi 66 tổ chức, cơ quan và ủy ban quốc tế, trong đó có Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (UNFCCC) và Quỹ Dân số LHQ (UNFPA).

Biếm họa: HAMZEH HAJJA

Bước phát triển mới

Lễ khai trương Đại sứ quán Palestine vừa được tổ chức trang trọng tại Thủ đô London (Anh), đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ giữa Anh và Palestine.

Biếm họa: ERHAN YALVAC

Cột mốc lịch sử

Ngày đầu năm mới đánh dấu cột mốc ngoại giao quan trọng của Somalia, khi quốc gia vùng Sừng châu Phi này chính thức đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ trong tháng 1/2026.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Nghiêm túc với cam kết

Bộ trưởng Ngoại giao của 10 quốc gia, gồm Anh, Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Iceland, Nhật Bản, Na Uy, Thụy Điển và Thụy Sĩ, ngày 30/12/2025 ra tuyên bố chung nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng tại Dải Gaza đang ở mức “thảm khốc”.

Biếm họa: MAHMOUD RIFAI

Xói mòn lòng tin

Nhiều quốc gia đã lên tiếng phản đối việc Nội các an ninh Israel phê duyệt 19 khu định cư mới tại Bờ Tây bị chiếm đóng, cho rằng động thái này vi phạm luật pháp quốc tế và có nguy cơ làm gia tăng bất ổn.

Biếm họa: MILKO DALLA BATTISTA

Tham vọng không từ bỏ

Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức thông báo bổ nhiệm Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên phụ trách vấn đề Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch.

Biếm họa: SHIYU

Bảo đảm nguồn lực tái thiết

LHQ ra thông cáo cho hay, nạn đói từng được tuyên bố tại Dải Gaza hồi tháng 8 vừa qua đã chính thức kết thúc, nhờ gia tăng nguồn viện trợ nhân đạo sau lệnh ngừng bắn giữa Phong trào Hồi giáo Hamas và quân đội Israel.

Biếm họa: DALLAS NEWS

Lực lượng then chốt

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa khởi động sáng kiến quy mô lớn mang tên United States Tech Force (Lực lượng Công nghệ Mỹ), nhằm chiêu mộ nhân tài công nghệ hàng đầu, nhất là liên quan trí tuệ nhân tạo (AI).

Biếm họa: MIKAIL ÇIFTÇI

Chuyện bé xé ra to

Căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela tiếp tục leo thang sau khi Washington công bố các lệnh trừng phạt mới nhằm vào người thân của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và các công ty vận tải dầu mỏ, đồng thời thực hiện vụ thu giữ tàu chở dầu đầu tiên. Chưa hết, “ông chủ” Nhà Trắng còn đe dọa sẽ sớm mở cuộc tấn công nhằm vào Caracas.

Biếm họa: RAHMA

Giật gấu vá vai

LHQ đưa ra lời kêu gọi các mạnh thường quân viện trợ 23 tỷ USD cho các hoạt động nhân đạo trong năm 2026, mức được đánh giá là quá ít ỏi, chỉ bằng một nửa so lời kêu gọi của năm 2024. Tuy nhiên, đây là con số được tính toán thực tế, trong bối cảnh các nhà tài trợ lớn cắt giảm mạnh “bầu sữa” đóng góp cho hoạt động nhân đạo.

Biếm họa: EUCONEDIT

Kế hoạch mạo hiểm

Tập đoàn lưu ký chứng khoán Euroclear của Bỉ vừa lên tiếng cảnh báo, việc Liên minh châu Âu (EU) có kế hoạch cho Ukraine vay 140 tỷ euro (tương đương 162 tỷ USD) từ tài sản bị phong tỏa của Nga có thể sẽ bị coi là hành vi “tước đoạt” và có nguy cơ làm tăng chi phí vay nợ của các quốc gia thành viên.

Biếm họa: MEDDY

Xu hướng “bình thường mới” nguy hiểm

Một loạt quốc gia Đông Nam Á và Nam Á đang phải đối mặt hậu quả nặng nề từ lũ lụt và sạt lở đất. Đến đầu tuần này, hơn 1.000 người đã thiệt mạng, hàng trăm người còn mất tích và hàng triệu người chịu ảnh hưởng, sau khi một dải các cơn bão và mưa lớn kỷ lục trút xuống các nước trong khu vực.

Nguồn: ISTOCKPHOTO

Đối tác đặc biệt ưu tiên

Theo lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, từ ngày 4 đến 5/12 tới, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ và tham dự Hội nghị thượng đỉnh thường niên lần thứ 23 giữa hai nước.

Biếm họa: ISTOCKPHOTO

Cài đặt lại quan hệ

Liên minh châu Âu (EU) và Liên minh châu Phi (AU) vừa tiến hành hội nghị thượng đỉnh nhằm cài đặt lại quan hệ vốn bị bỏ bê thời gian qua, trong bối cảnh địa - chính trị toàn cầu phân hóa sâu sắc.

Biếm họa: RUCKE SOUZA

Tiếng nói đồng thuận

Hội nghị lần thứ 11 (COP11) các bên tham gia Công ước khung của Tổ chức Y tế thế giới về kiểm soát thuốc lá (WHO FCTC) đã bế mạc tại Geneva (Thụy Sĩ) sau gần một tuần làm việc.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Hệ lụy từ bước lùi

Viện sức khỏe toàn cầu Barcelona (ISGlobal) vừa cảnh báo rằng, các nguồn viện trợ phát triển chính thức (ODA) tiếp tục bị cắt giảm sẽ đảo ngược tiến bộ đạt được trong nhiều thập niên vừa qua trong lĩnh vực y tế và giảm nghèo toàn cầu.

Biếm họa: CHENXIA

Gieo gió, gặt bão

Hãng tin TASS mới đây dẫn một nguồn tin ngoại giao Nga cho hay, nước này coi tuyên bố của Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio sau Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G7 tại Canada là dấu hiệu khởi đầu cho thấy Washington dần hiểu ra rằng việc tịch thu tài sản “đóng băng” của Nga ở phương Tây có thể dẫn đến những hệ quả khó lường.

Biếm họa: ANDY BUNDAY

Góc nhìn sai lệch

Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa kiện đài BBC của Anh, yêu cầu khoản tiền bồi thường tổn thất “tinh thần và danh dự” lên tới 1 tỷ USD.

Biếm họa: MARIAN KAMENSKY

Chuyện bé xé ra to

Chỉ vì gặp trục trặc trong mối quan hệ với Nam Phi, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chính phủ nước này sẽ không cử quan chức tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), diễn ra tại Nam Phi từ ngày 22 đến 23/11.

Biếm họa: LARS-ERIK HÅKANSSON

Nỗ lực cuối cùng

Vòng đàm phán cấp Bộ trưởng của Liên minh châu Âu (EU), vừa khởi động hôm 4/11, được xem là “cơ hội cuối cùng” để các nước thành viên đạt được thỏa thuận về mục tiêu khí hậu mới của khối, nhằm tránh để EU “tay trắng” tham dự Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30).

Biếm họa của Alfredo Martirena.

Quan điểm nhất quán

Trong một nỗ lực khẳng định lý trí, công lý và sự thật đứng về phía nhân dân Cuba, Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) đã thông qua nghị quyết do Cuba đệ trình, có tên “Sự cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba”.

Nguồn: ISTOCKPHOTO

Xây dựng “kỷ nguyên vàng”

Tại Hội nghị thượng đỉnh Nhật Bản-Mỹ diễn ra ở Tokyo, nữ Thủ tướng nước chủ nhà Takaichi Sanae và Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng khẳng định sẽ xây dựng một “kỷ nguyên vàng” mới cho liên minh Nhật-Mỹ.

Biếm họa: YASSIN ALKHALIL

Canh bạc rủi ro

Cuối tuần trước, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào hai tập đoàn năng lượng lớn của Nga là Rosneft và Lukoil liên quan cuộc xung đột tại Ukraine.

Biếm họa: SIMON REGIS

Giữ trụ cột cho phát triển

Tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 16 Cơ quan LHQ về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) đang diễn ra tại Geneve (Thụy Sĩ), giới chức LHQ chỉ rõ: Việc thuế quan tăng, nhiều quốc gia mắc kẹt trong nợ công kỷ lục, hệ thống thương mại đa phương lung lay, cùng tình trạng mất lòng tin là những yếu tố đang cản trở sự phát triển toàn cầu.