Sau khi dân ca Ví, Giặm được UNESCO ghi danh, cả Nghệ An và Hà Tĩnh đã triển khai hàng loạt biện pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này. Chính quyền các địa phương đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ các nghệ nhân và các câu lạc bộ dân ca.
Tại Nghệ An, công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm được đặc biệt chú trọng. Tỉnh đã triển khai Nghị quyết 29/2021 của HĐND tỉnh, quy định các chính sách hỗ trợ nghệ nhân và các câu lạc bộ dân ca. Các chính sách này bao gồm việc hỗ trợ kinh phí hoạt động, tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng cho nghệ nhân và các câu lạc bộ, đồng thời tạo điều kiện cho việc tổ chức các buổi biểu diễn dân ca tại các sự kiện văn hóa, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị di sản.
Mới đây, trong các hoạt động văn hóa chào mừng các dịp lễ hội, các nghệ sĩ dân ca Ví, Giặm đã được mời tham gia trình diễn tại các sự kiện lớn, đưa làn điệu dân ca này đến gần hơn với công chúng.
Tại Hà Tĩnh, công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm cũng được đặc biệt quan tâm. Chính quyền tỉnh đã phát động các phong trào bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có dân ca Ví, Giặm.
Tại Hồng Lĩnh việc phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong phát triển văn hóa địa phương. Chính quyền địa phương cũng đã hỗ trợ các câu lạc bộ dân ca hoạt động, tổ chức các cuộc thi, liên hoan nhằm khơi dậy niềm tự hào, sự tham gia của cộng đồng vào việc bảo vệ và phát triển di sản văn hóa của mình.
Tại Nghệ An và Hà Tĩnh, các nghệ nhân không chỉ tham gia biểu diễn mà còn là những người truyền dạy cho thế hệ trẻ, giúp cho những làn điệu dân ca này không bị mai một.
Một trong những nghệ nhân tiêu biểu của Nghệ An là nghệ nhân Nguyễn Thị Hiền, người đã dành hơn 40 năm gắn bó với dân ca Ví, Giặm. Nghệ nhân Nguyễn Thị Hiền không chỉ là người biểu diễn xuất sắc mà còn là người truyền dạy cho lớp trẻ, giúp họ gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc. Bà đã thành lập một câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm tại quê nhà, nơi các em nhỏ được học hát, học cách thể hiện những làn điệu đặc trưng của miền Trung. Bà chia sẻ rằng: “Nếu không dạy lại cho thế hệ trẻ, chúng ta sẽ mất đi những giá trị văn hóa quý báu của dân tộc.”
Tại Hà Tĩnh, nghệ nhân Lê Quyết Diễn và Nguyễn Hồng Liên, thành viên của Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh, là những người đã có những đóng góp to lớn trong công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm. Họ không chỉ tham gia biểu diễn mà còn tổ chức các buổi sinh hoạt, truyền dạy cho thế hệ trẻ, giúp cho những làn điệu dân ca Ví, Giặm sống mãi với thời gian. Nghệ nhân Lê Quyết Diễn chia sẻ: “Chúng tôi luôn mong muốn thế hệ trẻ hiểu và yêu thích dân ca Ví, Giặm, để truyền thống này không bao giờ bị lãng quên.”
Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản này. Các câu lạc bộ dân ca không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa mà còn là nơi truyền tải những giá trị văn hóa truyền thống đến với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Tại Nghệ An, câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm huyện Thanh Chương, đã tổ chức nhiều hoạt động bảo tồn di sản dân ca, bao gồm các buổi biểu diễn, giao lưu văn hóa và truyền dạy cho lớp trẻ. Câu lạc bộ đã có hơn 20 năm hoạt động, trở thành một trong những điểm sáng trong công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm tại địa phương. Các thành viên trong câu lạc bộ không chỉ hát dân ca mà còn giúp nhau học hỏi, sáng tạo những cách thể hiện mới mẻ, phù hợp với xu hướng hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc của dân ca Ví, Giặm.
Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm tại xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh cũng là một điểm sáng trong việc bảo tồn và phát huy di sản này. Các thành viên trong câu lạc bộ thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, tham gia các lễ hội truyền thống và biểu diễn tại các sự kiện văn hóa lớn. Câu lạc bộ không chỉ là nơi lưu giữ những làn điệu cổ điển mà còn là nơi sáng tạo, phát triển các hình thức thể hiện mới mẻ để thu hút thế hệ trẻ tham gia.
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo tồn dân ca Ví, Giặm, nhưng công tác này vẫn gặp phải không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn là việc thiếu hụt nghệ nhân và những người thực sự hiểu và yêu thích dân ca Ví, Giặm. Thêm vào đó, không gian diễn xướng và các tư liệu về dân ca Ví, Giặm đang dần bị mai một do sự thiếu đầu tư và chú trọng. Bên cạnh đó, các câu lạc bộ và nhóm dân ca vẫn gặp khó khăn về kinh phí, cơ sở vật chất và phương thức tổ chức sinh hoạt. Việc bảo tồn dân ca Ví, Giặm đòi hỏi có những cơ chế, chính sách hỗ trợ hợp lý, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các nghệ nhân và câu lạc bộ phát huy vai trò của mình trong việc bảo vệ và phát triển di sản.
Để bảo tồn và phát huy dân ca Ví, Giặm trong bối cảnh hiện đại, việc giáo dục và truyền dạy cho thế hệ trẻ là vô cùng quan trọng. Các trường học và các cơ sở giáo dục cần tích cực đưa dân ca Ví, Giặm vào chương trình giảng dạy để học sinh, sinh viên hiểu và yêu mến di sản này từ khi còn nhỏ. Ngoài ra, các tổ chức văn hóa và các câu lạc bộ cần chú trọng đến việc sáng tạo các hình thức tổ chức sinh hoạt, biểu diễn hấp dẫn, nhằm thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này cần sự chung tay, nỗ lực của toàn xã hội, từ chính quyền, nghệ nhân, đến cộng đồng và đặc biệt là thế hệ trẻ. Chỉ khi tất cả cùng chung sức, dân ca Ví, Giặm mới có thể phát triển mạnh mẽ và bền vững, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
