Bảo tồn và phát huy dân ca Ví, Giặm: Những nỗ lực và thách thức

Dân ca Ví, Giặm một trong những di sản văn hóa phi vật thể nổi bật của Việt Nam, đã được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại vào năm 2014. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này đã và đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ chính quyền, cộng đồng và các nghệ nhân ở cả hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo tồn và phát huy dân ca Ví, Giặm, công tác này vẫn gặp không ít thách thức, đòi hỏi sự chung tay, góp sức của tất cả các cấp, ngành và tầng lớp xã hội.
Các thành viên CLB dân ca ví, giặm xã Xuân Giang (Nghi Xuân) biểu diễn trong không gian vườn đào tại xã Cổ Đạm
Các thành viên CLB dân ca ví, giặm xã Xuân Giang (Nghi Xuân) biểu diễn trong không gian vườn đào tại xã Cổ Đạm

Sau khi dân ca Ví, Giặm được UNESCO ghi danh, cả Nghệ An và Hà Tĩnh đã triển khai hàng loạt biện pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này. Chính quyền các địa phương đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ các nghệ nhân và các câu lạc bộ dân ca.

Tại Nghệ An, công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm được đặc biệt chú trọng. Tỉnh đã triển khai Nghị quyết 29/2021 của HĐND tỉnh, quy định các chính sách hỗ trợ nghệ nhân và các câu lạc bộ dân ca. Các chính sách này bao gồm việc hỗ trợ kinh phí hoạt động, tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng cho nghệ nhân và các câu lạc bộ, đồng thời tạo điều kiện cho việc tổ chức các buổi biểu diễn dân ca tại các sự kiện văn hóa, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị di sản.

Mới đây, trong các hoạt động văn hóa chào mừng các dịp lễ hội, các nghệ sĩ dân ca Ví, Giặm đã được mời tham gia trình diễn tại các sự kiện lớn, đưa làn điệu dân ca này đến gần hơn với công chúng.

Tại Hà Tĩnh, công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm cũng được đặc biệt quan tâm. Chính quyền tỉnh đã phát động các phong trào bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có dân ca Ví, Giặm.

Tại Hồng Lĩnh việc phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong phát triển văn hóa địa phương. Chính quyền địa phương cũng đã hỗ trợ các câu lạc bộ dân ca hoạt động, tổ chức các cuộc thi, liên hoan nhằm khơi dậy niềm tự hào, sự tham gia của cộng đồng vào việc bảo vệ và phát triển di sản văn hóa của mình.

Tại Nghệ An và Hà Tĩnh, các nghệ nhân không chỉ tham gia biểu diễn mà còn là những người truyền dạy cho thế hệ trẻ, giúp cho những làn điệu dân ca này không bị mai một.

Một trong những nghệ nhân tiêu biểu của Nghệ An là nghệ nhân Nguyễn Thị Hiền, người đã dành hơn 40 năm gắn bó với dân ca Ví, Giặm. Nghệ nhân Nguyễn Thị Hiền không chỉ là người biểu diễn xuất sắc mà còn là người truyền dạy cho lớp trẻ, giúp họ gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc. Bà đã thành lập một câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm tại quê nhà, nơi các em nhỏ được học hát, học cách thể hiện những làn điệu đặc trưng của miền Trung. Bà chia sẻ rằng: “Nếu không dạy lại cho thế hệ trẻ, chúng ta sẽ mất đi những giá trị văn hóa quý báu của dân tộc.”

Tại Hà Tĩnh, nghệ nhân Lê Quyết Diễn và Nguyễn Hồng Liên, thành viên của Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh, là những người đã có những đóng góp to lớn trong công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm. Họ không chỉ tham gia biểu diễn mà còn tổ chức các buổi sinh hoạt, truyền dạy cho thế hệ trẻ, giúp cho những làn điệu dân ca Ví, Giặm sống mãi với thời gian. Nghệ nhân Lê Quyết Diễn chia sẻ: “Chúng tôi luôn mong muốn thế hệ trẻ hiểu và yêu thích dân ca Ví, Giặm, để truyền thống này không bao giờ bị lãng quên.”

Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản này. Các câu lạc bộ dân ca không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa mà còn là nơi truyền tải những giá trị văn hóa truyền thống đến với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Tại Nghệ An, câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm huyện Thanh Chương, đã tổ chức nhiều hoạt động bảo tồn di sản dân ca, bao gồm các buổi biểu diễn, giao lưu văn hóa và truyền dạy cho lớp trẻ. Câu lạc bộ đã có hơn 20 năm hoạt động, trở thành một trong những điểm sáng trong công tác bảo tồn dân ca Ví, Giặm tại địa phương. Các thành viên trong câu lạc bộ không chỉ hát dân ca mà còn giúp nhau học hỏi, sáng tạo những cách thể hiện mới mẻ, phù hợp với xu hướng hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc của dân ca Ví, Giặm.

Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm tại xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh cũng là một điểm sáng trong việc bảo tồn và phát huy di sản này. Các thành viên trong câu lạc bộ thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, tham gia các lễ hội truyền thống và biểu diễn tại các sự kiện văn hóa lớn. Câu lạc bộ không chỉ là nơi lưu giữ những làn điệu cổ điển mà còn là nơi sáng tạo, phát triển các hình thức thể hiện mới mẻ để thu hút thế hệ trẻ tham gia.

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo tồn dân ca Ví, Giặm, nhưng công tác này vẫn gặp phải không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn là việc thiếu hụt nghệ nhân và những người thực sự hiểu và yêu thích dân ca Ví, Giặm. Thêm vào đó, không gian diễn xướng và các tư liệu về dân ca Ví, Giặm đang dần bị mai một do sự thiếu đầu tư và chú trọng. Bên cạnh đó, các câu lạc bộ và nhóm dân ca vẫn gặp khó khăn về kinh phí, cơ sở vật chất và phương thức tổ chức sinh hoạt. Việc bảo tồn dân ca Ví, Giặm đòi hỏi có những cơ chế, chính sách hỗ trợ hợp lý, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các nghệ nhân và câu lạc bộ phát huy vai trò của mình trong việc bảo vệ và phát triển di sản.

Để bảo tồn và phát huy dân ca Ví, Giặm trong bối cảnh hiện đại, việc giáo dục và truyền dạy cho thế hệ trẻ là vô cùng quan trọng. Các trường học và các cơ sở giáo dục cần tích cực đưa dân ca Ví, Giặm vào chương trình giảng dạy để học sinh, sinh viên hiểu và yêu mến di sản này từ khi còn nhỏ. Ngoài ra, các tổ chức văn hóa và các câu lạc bộ cần chú trọng đến việc sáng tạo các hình thức tổ chức sinh hoạt, biểu diễn hấp dẫn, nhằm thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này cần sự chung tay, nỗ lực của toàn xã hội, từ chính quyền, nghệ nhân, đến cộng đồng và đặc biệt là thế hệ trẻ. Chỉ khi tất cả cùng chung sức, dân ca Ví, Giặm mới có thể phát triển mạnh mẽ và bền vững, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Nổi trống khai hội du lịch biển Hải Tiến 2026.

Hải Tiến-Khát vọng vươn xa

Tối 30/4, tại Quảng trường biển, xã Hoằng Tiến và xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa tưng bừng khai mạc Lễ hội du lịch biển Hải Tiến năm 2026 có chủ đề “Hải Tiến - Khát vọng vươn xa”.

Nhân chứng lịch sử ở xã Hưng Nguyên Nam nói chuyện về ngày Đại thắng 30/4 hào hùng.

Hưng Nguyên Nam: Viết tiếp câu chuyện hòa bình trên quê hương cách mạng

Nửa thế kỷ sau Đại thắng mùa Xuân 1975, ký ức chiến tranh trên quê hương Hưng Nguyên Nam (Nghệ An) vẫn được gìn giữ như mạch nguồn bồi đắp niềm tự hào dân tộc, hun đúc lý tưởng cho thế hệ trẻ, đồng thời trở thành động lực để địa phương vững bước phát triển trong thời kỳ mới.

83 ngôi nhà sẽ được sữa chữa, xây mới theo chương trình này.

Huế hỗ trợ xóa nhà tạm cho thân nhân người nhiễm chất độc hóa học

Theo kế hoạch, 43 hộ sẽ được sửa chữa nhà ở và 40 hộ được xây mới, tổng cộng 83 hộ với kinh phí 3,69 tỷ đồng. Chương trình đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 10/7/2026, tập trung vào các gia đình có con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học đang sống trong điều kiện nhà ở xuống cấp, thiếu an toàn.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị thăm, trao quà tặng Mẹ Việt Nam Anh hùng Đặng Thị Thu.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị thăm, tặng quà gia đình chính sách, người lao động tại Quảng Ngãi

Chiều 29/4, Đoàn công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước do đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương làm Trưởng đoàn đến thăm, tặng quà gia đình chính sách, công nhân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn tại các địa phương phía tây tỉnh Quảng Ngãi.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Cờ đỏ sao vàng tung bay nơi biên giới.

Rực rỡ đường cờ Tổ quốc ở xã vùng cao, biên giới

Hướng tới kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), Công an xã Quang Chiểu, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai công trình “Đường cờ Tổ quốc” tại khu vực trung tâm xã, góp phần tạo điểm nhấn nổi bật về cảnh quan và đời sống văn hóa ở địa bàn biên giới.

Diện mạo vỉa hè trên địa bàn các tuyến phố du lịch như Hồ Nghinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp thay đổi rõ nét, không gian vỉa hè được gìn giữ, mỹ quan đô thị được bảo đảm.

[Video] Đà Nẵng: Giữ trật tự vỉa hè từ sự đồng thuận của nhân dân

Trong đợt cao điểm nghỉ lễ, áp lực giao thông và trật tự đô thị tại Đà Nẵng được dự báo sẽ tăng mạnh. Thay vì những cách làm cứng nhắc, lực lượng chức năng xác định: Lấy tuyên truyền làm "vũ khí" để tạo sự đồng thuận. Cách tiếp cận nhân văn này không chỉ bảo đảm an ninh trật tự, mà còn gìn giữ hình ảnh văn minh của thành phố.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu trên di tích cầu Hiền Lương. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ Thượng cờ "Thống nhất non sông" tại Quảng Trị

Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), sáng 29/4, tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải, dưới kỳ đài Tổ quốc, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị long trọng tổ chức Lễ Thượng cờ "Thống nhất non sông" năm 2026.