Đảng viên người Pa Kô số hóa văn hóa dân tộc

Lìa là xã biên giới vùng cao của tỉnh Quảng Trị, nơi đồng bào Pa Kô, Vân Kiều sinh sống. Tác động của mạng xã hội khiến một bộ phận giới trẻ ngày càng xa rời văn hóa truyền thống, làm cấp ủy, chính quyền địa phương không khỏi trăn trở.

Học sinh điểm trường A Môr, Trường Mầm non A Xing hào hứng xem video hoạt hình lồng tiếng Pa Kô do anh Ngởi sản xuất bằng công nghệ AI.
Học sinh điểm trường A Môr, Trường Mầm non A Xing hào hứng xem video hoạt hình lồng tiếng Pa Kô do anh Ngởi sản xuất bằng công nghệ AI.

Thấu hiểu điều đó, anh Hồ Tu Pông Ngởi, đảng viên trẻ người Pa Kô ở thôn A Môr đã ứng dụng công nghệ AI và ngôn ngữ điện ảnh để số hóa, lưu giữ, quảng bá bản sắc dân tộc, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng.

Vượt khó làm chủ kỹ thuật số

Sinh ra, lớn lên ở vùng biên giới còn nhiều khó khăn, anh Hồ Tu Pông Ngởi sớm có niềm đam mê với đồ họa và nghệ thuật thị giác. Tuy nhiên, do hoàn cảnh gia đình nghèo, đông anh em, anh phải tạm gác ước mơ để theo học ngành sư phạm. Dù vậy, niềm yêu thích máy tính và công nghệ truyền thông vẫn luôn thôi thúc anh trong những năm tháng giảng đường.

Tốt nghiệp, anh trở về quê mở một tiệm ảnh nhỏ tại xã Lìa vừa phục vụ người dân, vừa tích góp kinh phí mua sắm thiết bị. Với chiếc máy ảnh, máy quay cá nhân, anh bắt đầu đi khắp các bản làng phía tây nam Quảng Trị, ghi lại những tư liệu chân thực về đời sống, phong tục của đồng bào Pa Kô, Vân Kiều.

Nhận thấy phương pháp tuyên truyền truyền thống khó tiếp cận giới trẻ và tạo chuyển biến về nhận thức, anh Ngởi tự mày mò học kỹ năng dựng phim. Bước ngoặt đến khi Tổ chức Y tế Hà Lan-Việt Nam (MCNV) triển khai dự án hỗ trợ đồng bào miền núi. Anh được ký hợp đồng làm cộng tác viên, tạo điều kiện mượn thiết bị và tham gia khóa đào tạo dựng phim 3D chuyên nghiệp.

Có thêm kiến thức và công cụ, anh sản xuất nhiều phim ngắn tuyên truyền về lối sống văn minh như: “Đôi dép cho em”, “Người khuyết tật với nước sạch”, “Phòng tránh giun móc ở trẻ em” và phim đồ họa 3D “Đại chiến Corona virus” trong thời gian phòng, chống dịch. Anh mang các tác phẩm đến từng thôn, bản để chiếu lưu động, góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sinh hoạt của đồng bào theo hướng tiến bộ, khoa học.

Ứng dụng ai bảo tồn ngôn ngữ dân tộc

Một trong những đóng góp nổi bật của anh Hồ Tu Pông Ngởi là bảo tồn tiếng nói dân tộc Pa Kô. Nhận thấy thế hệ trẻ ngày càng ít sử dụng tiếng mẹ đẻ, anh dành nhiều thời gian gặp các già làng, người có uy tín để sưu tầm, dịch và lưu trữ từ vựng tiếng Pa Kô cổ cùng những bài hát ru truyền thống.

Để đưa tư liệu đến gần hơn với trẻ em, anh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thiết kế các nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh và lồng ghép nội dung bài hát thiếu nhi bằng tiếng Pa Kô. Các video hướng dẫn trẻ nhận biết số đếm, màu sắc, lời chào hỏi hằng ngày với giai điệu vui tươi. Sản phẩm được đăng tải trên trang Facebook “AKAY VEL-Con của bản làng”, thu hút hàng nghìn lượt tương tác, trở thành một kênh chia sẻ, học tập văn hóa trên môi trường số.

Anh Ngởi chia sẻ: “Văn hóa cha ông là một kho báu, nhưng nếu không biết cách giới thiệu sẽ bị lãng quên. Vì vậy, tôi dùng điện ảnh và công nghệ để “số hóa” những giá trị truyền thống, làm cho những giá trị ấy trở nên sinh động, gần gũi hơn với giới trẻ”.

Cách làm sáng tạo của anh bước đầu phát huy hiệu quả trong giáo dục vùng cao. Nhiều điểm trường mầm non, tiểu học tại khu vực huyện Hướng Hóa cũ chủ động đưa các video hoạt hình bằng tiếng Pa Kô vào giờ học, sinh hoạt ngoại khóa, giúp học sinh tiếp cận ngôn ngữ dân tộc một cách tự nhiên. Cô giáo Nguyễn Thị Thúy Ngọc, giáo viên điểm trường A Môr, Trường mầm non A Xing cho biết: “Nhà trường chỉ đạo giáo viên tổ chức cho trẻ xem, nghe các video bài hát, phim hoạt hình trong giờ học và sinh hoạt, qua đó lồng ghép hỗ trợ tiếng Pa Kô, Vân Kiều. Các em rất hứng khởi khi được nghe những giai điệu thân thuộc với quê hương mình”.

Trách nhiệm tiên phong với cộng đồng

Không dừng lại ở lĩnh vực truyền thông số, anh Hồ Tu Pông Ngởi luôn phát huy vai trò tiên phong của một đảng viên, nhất là đối với việc làm theo Bác Hồ trong nỗ lực bảo tồn, phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc.

Trong lĩnh vực lưu trữ văn hóa phi vật thể, anh tích cực ghi lại quy trình đan lát, dệt thổ cẩm, cách chế tác và diễn tấu nhạc cụ truyền thống như đàn Ta-lư, khèn bè cùng những lời kể của già làng. Hệ thống tư liệu hình ảnh, âm thanh chân thực này là cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ công tác phục dựng lễ hội cổ truyền và thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương.

Về mặt xã hội, từ nguồn hỗ trợ của chương trình “Điều ước thứ 7” năm 2019, anh Ngởi đã xây dựng một thư viện nhỏ miễn phí tại gia đình, trở thành điểm đến văn hóa lành mạnh cho học sinh vùng cao. Đồng thời kết nối với các tổ chức, doanh nghiệp lắp đặt hệ thống máy lọc nước sạch cho Nhân dân trong xã và Trường Mầm non xã Lìa. Năm 2015, anh thành lập nhóm “Akay Vel” quy tụ gần 20 thanh niên gương mẫu, đi đầu trong công tác tuyên truyền chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và tham gia phát triển kinh tế-xã hội.

Ông Hồ Văn Chung, Phó Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội, Ủy ban nhân dân xã Lìa khẳng định: “Anh Hồ Tu Pông Ngởi rất tài năng, luôn tìm tòi bản sắc văn hóa của người Vân Kiều, Pa Kô và những truyền thống tốt đẹp của quê hương để lưu giữ. Chúng tôi mong muốn người dân và anh Ngởi tiếp tục phát huy những giá trị này, góp phần quảng bá, thúc đẩy du lịch cộng đồng của xã”.

Với những cống hiến toàn diện, anh Hồ Tu Pông Ngởi vinh dự nhận giải thưởng Gương mặt trẻ tiêu biểu tỉnh Quảng Trị, Bằng khen của Bộ trưởng-Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc năm 2021 và Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị năm 2023. Tấm gương của anh cho thấy hiệu quả từ gắn kết tinh thần xung kích của tuổi trẻ, vai trò tiên phong của đảng viên với việc ứng dụng công nghệ trong bảo tồn văn hóa dân tộc giữa thời đại số.

Có thể bạn quan tâm

Bất chấp nước xiết và đường sạt lở, nhiều phụ huynh ở bản Na Ngân (xã Nga My, Nghệ An) vẫn cõng con vượt quãng đường hơn 20 km để đến trường.

Chăm lo học sinh mùa mưa lũ

Mưa lớn kéo dài, nước suối dâng cao khiến nhiều tuyến đường vào các bản xa của xã Nga My, tỉnh Nghệ An xuất hiện sạt lở, nguy cơ chia cắt. Để bảo đảm an toàn, chính quyền địa phương và các nhà trường đã chủ động giữ học sinh ở lại trường, bố trí ăn ở, sinh hoạt cho các em.

Cán bộ địa bàn Đồn Biên phòng Hòa Hải giúp người dân biên giới thu hoạch nông sản.

Chung tay giữ bình yên miền biên cương

Những năm qua, lực lượng Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh tích cực hỗ trợ các địa phương trên hai tuyến biên giới xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, góp phần bảo vệ biên giới vững chắc từ sớm, từ xa.

Bí thư Chi bộ thôn Pa Hy Hồ Văn Được (ngoài cùng, bên trái) thăm hỏi, động viên người dân chuyển đổi ngành nghề phù hợp, hiệu quả.

Pa Hy học tập và làm theo Bác

Khắc ghi lời dạy của Bác Hồ về nêu gương, Chi bộ thôn Pa Hy, xã Đakrông, tỉnh Quảng Trị luôn đưa việc học tập, làm theo tư tưởng của Người vào thực tiễn. Sự tiên phong từ mỗi đảng viên đã giúp đồng bào Vân Kiều thay đổi phương thức sản xuất, thoát nghèo bền vững và xây dựng đời sống văn hóa mới.

Đảng ủy xã Quỳnh Anh gặp mặt đảng viên mới kết nạp và quần chúng ưu tú chuẩn bị kết nạp Đảng.

Điểm sáng trong công tác phát triển Đảng

Thời gian qua, tại Nghệ An, qua các phong trào phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, nhiều quần chúng ưu tú được phát hiện, giới thiệu cho các chi bộ để bồi dưỡng, kết nạp vào hàng ngũ của Đảng. Bên cạnh đó, nhiều tổ chức đảng trong doanh nghiệp được thành lập.

Nhóm Skyline trao tặng món quà đặc biệt đến Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu.

Hành trình phục dựng ký ức

Suốt 5 năm bền bỉ, đi khắp mọi miền Tổ quốc, nhóm Skyline lặng lẽ phục dựng hơn 12.000 bức chân dung các Anh hùng liệt sĩ.

Lực lượng vũ trang Thanh Hóa di chuyển, an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang quốc tế Đồng Tâm.

Bước tiến mới trên hành trình tri ân liệt sĩ

Hiện tỉnh Thanh Hóa vẫn còn hơn 37 nghìn liệt sĩ chưa có đủ thông tin để kết nối với người thân. Cùng với việc xây dựng cơ sở dữ liệu của người thân, liệt sĩ, việc ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ trong phân tích, đối chiếu, giám định ADN của các ngành chức năng đã góp phần hiện thực hóa những ước mơ “sum họp”.

Công tác lấy mẫu ADN tại các phần mộ ở Hà Tĩnh được thực hiện cẩn trọng, đúng quy trình, bảo đảm chất lượng.

Hành trình thiêng liêng, ân tình

Xác định công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc ta, tỉnh Hà Tĩnh đang khẩn trương thực hiện nhiệm vụ bằng tinh thần trách nhiệm cao nhất với quyết tâm tìm lại danh tính cho những người con hy sinh vì Tổ quốc...

Quỹ hỗ trợ cộng đồng Chua Me Đất phối hợp xã Phong Nha dạy bơi ngay trên sông Son cho trẻ em.

Trang bị kỹ năng bơi cho trẻ em

Dạy bơi cho trẻ chính là trao cho các em kỹ năng sinh tồn trong môi trường nước, để mỗi mùa hè của các em nhỏ đều trọn vẹn và bình an.

Nghệ nhân Hồ Văn Chôn (ngoài cùng bên phải) truyền dạy cách chế tác khèn bè cho thanh niên trong xã.

Người giữ “hồn” khèn bè giữa núi rừng Trường Sơn

Ở tuổi 92, nghệ nhân Hồ Văn Chôn (xã Lìa, tỉnh Quảng Trị) vẫn ngày đêm miệt mài bên những ống tre, thanh đồng để chế tác nên những chiếc khèn bè mang âm hưởng của núi rừng. Với ông, giữ tiếng khèn là giữ gìn “linh hồn” và bản sắc văn hóa của người Pa Kô, Vân Kiều cho thế hệ mai sau.

Ngôi nhà mới của gia đình chị Phạm Thị Ngọc (sinh năm 1977, thôn Mỹ Thượng, xã Hưng Nguyên, Nghệ An) sắp hoàn thành.

Những mái ấm tri ân

Tỉnh Nghệ An hiện có hơn 4.000 đối tượng bị nhiễm chất độc hóa học (chất độc da cam/dioxin); trong đó, có nhiều trường hợp hoàn cảnh khó khăn, nhà ở xuống cấp, dột nát, không có điều kiện nâng cấp, sửa chữa hoặc xây mới.

Tiến sĩ Nguyễn Thái Tự (đội mũ) nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì đã có thành tích xuất sắc trong Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Tiến sĩ xứ Nghệ đam mê nghiên cứu về cá

Trong chặng đường nghiên cứu của mình, Tiến sĩ Nguyễn Thái Tự (sinh năm 1937) phát hiện 162 loài cá nước ngọt ở Phong Nha-Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) trên tổng số hơn 500 loài của cả nước, rất nhiều loài mới của Việt Nam và cả thế giới.

Sen được thu hoạch vào lúc sáng tinh mơ để bảo đảm chất lượng (Ảnh THÀNH CƯỜNG)

Phát huy giá trị cây sen trên quê Bác

Những năm gần đây, diện tích trồng sen ở xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An được mở rộng đáng kể. Cây sen góp phần tô đẹp phong cảnh làng quê, tạo thu nhập ổn định cho người dân. Trước thực tế đó, chính quyền địa phương đã khuyến khích chuyển đổi diện tích trồng lúa, ao nuôi thủy sản kém hiệu quả sang trồng sen.

Tạo đà cho nông sản địa phương vươn xa

Tạo đà cho nông sản địa phương vươn xa

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất nông sản địa phương tìm kiếm đối tác tiềm năng, mở rộng thị trường, tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo các đơn vị liên quan tổ chức các chương trình, sự kiện xúc tiến thương mại.

Sư đoàn 968 phối hợp chính quyền xã Hiếu Giang tổ chức trang trọng lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ vào tháng 3/2026.

Bền bỉ hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

Những năm qua, bằng tinh thần trách nhiệm cao và lòng tri ân sâu sắc, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Sư đoàn 968, Quân khu 4 đã và đang nỗ lực khắc phục khó khăn, đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập, góp phần đưa hài cốt các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ.

Cô giáo Phạm Thị Hương dạy kỹ năng xử lý tình huống cho trẻ tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Khánh Hòa.

Những vòng tay thương yêu

Trong những căn phòng nhỏ ngập nắng ở Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Khánh Hòa, tiếng ê a học chữ, tiếng cười, tiếng bập bẹ phát âm của trẻ nhỏ, tạo nên bầu không khí ấm áp, tràn ngập yêu thương.

Đại úy Phạm Trần Lương Tri (ngoài cùng bên trái) cùng Chi đoàn Công an xã trao hỗ trợ hằng tháng cho các “Em nuôi của đoàn”.

Đoàn viên công an xung kích bảo đảm an ninh, trật tự cơ sở

Những năm qua, Đại úy Phạm Trần Lương Tri, Bí thư Chi đoàn Công an xã Avương (thành phố Đà Nẵng) đã cùng đoàn viên, lực lượng Công an xã thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự; đồng thời triển khai nhiều hoạt động xung kích, tình nguyện vì cộng đồng, để lại hình ảnh đẹp trong lòng nhân dân.

Mô hình nuôi sò lông đang được nhân rộng ở vịnh Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.

Sinh kế mới cho người dân vùng biển Khánh Hòa

Giữa không gian mặn mòi của biển trên vịnh Cam Ranh (Khánh Hòa), những dãy chòi nuôi sò lông nối nhau trải dài, in bóng xuống làn nước xanh thẳm. Tiếng máy thuyền rì rầm, nhịp chèo khua sóng hòa cùng nhịp sống lao động cần mẫn của ngư dân nơi đầu sóng. Một nghề mới đang âm thầm bén rễ, mở ra sinh kế bền vững cho nhiều gia đình.

Nhiều gia đình ở Lệ Thủy tạo góc học tập ngăn nắp cho con em tự học, làm bài tập ở nhà.

Nhân rộng mô hình “Tiếng loa học bài”

Từ khi mô hình “Tiếng loa học bài” trong các khu dân cư được triển khai; mỗi tối tại các thôn, xóm ở xã Lệ Thủy, tỉnh Quảng Trị trở nên yên ắng hơn. Các gia đình lại nhường không gian cho con trẻ tập trung học bài. Đây là mô hình đang phát huy tính hiệu quả trong việc lan tỏa tinh thần tự giác học tập trong cộng đồng...

Mỗi dòng thông tin, mỗi tín hiệu tiếp nhận tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an Hà Tĩnh đều được phân tích, sàng lọc, đánh giá đa chiều.

Lặng thầm canh giữ bình yên cho nhân dân

Giữa những ca trực xuyên đêm, khi phố phường đã yên giấc, ánh đèn tại đây vẫn sáng. Những tín hiệu liên lạc không ngừng vang lên. Mỗi cuộc gọi không đơn thuần là dữ liệu, mà phía sau đó là sự lo lắng, là niềm hy vọng, thậm chí là ranh giới mong manh giữa an toàn và hiểm nguy của người dân.

Ông Trần Bá Ninh bên bộ rễ cây xáo tam phân tích lũy nhiều hoạt chất, nhất là nhóm saponin hiện có giá bán từ 1,5-2,7 triệu đồng/kg.

Làm giàu từ cây xáo tam phân

Giữa triền núi Hòn Hèo quanh năm lộng gió, có một người lặng lẽ “đánh thức” cây xáo tam phân-loài dược liệu từng đứng trước nguy cơ cạn kiệt.

Thành phố Huế đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn

Trong chiến lược phát triển bền vững, thành phố Huế ưu tiên thu hút dự án đầu tư thân thiện môi trường, từng bước hình thành các mô hình sản xuất theo hướng kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn; hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Bà Dư Thị Ánh (68 tuổi) bên những tấm bằng khen, giấy chứng nhận thành tích học tập của con cháu được gìn giữ cẩn thận.

Truyền thống hiếu học ở Hữu Đức

Trải qua nhiều thế hệ, làng Hữu Đức (xã Phước Hữu) được nhắc đến như một điểm sáng về phong trào hiếu học ở tỉnh Khánh Hòa. Với người dân nơi đây, tri thức là hành trang lập thân, thoát nghèo, xây dựng quê hương.