Bảo tồn, phát huy các loại hình nghệ thuật của đồng bào Khmer

Nghệ thuật truyền thống của đồng bào Khmer hội tụ tri thức sáng tạo, bản sắc và các giá trị văn hóa, xã hội, thẩm mỹ của cộng đồng. Đây là nét đẹp văn hóa, là món ăn tinh thần trong đời sống hằng ngày của đồng bào Khmer Nam Bộ, nhất là vào các dịp lễ hội, ngày Tết truyền thống…
Đồng bào dân tộc Khmer sử dụng nhạc cụ truyền thống tại Ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch dân tộc Khmer của tỉnh Kiên Giang.
Đồng bào dân tộc Khmer sử dụng nhạc cụ truyền thống tại Ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch dân tộc Khmer của tỉnh Kiên Giang.

Đam mê văn hóa dân tộc, ông Danh Bê (68 tuổi) ở ấp Hòa Thiện, xã Định Hòa, huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang đã tập hợp hơn 20 người là anh em, con cháu có năng khiếu và yêu thích múa, hát nhạc Khmer thành lập đội văn nghệ của ấp. Ông tận tình truyền dạy cho con cháu nghệ thuật hát dù kê, hướng dẫn cho các cô gái từng động tác của những điệu múa truyền thống như Sa-ri-ka-keo, Sa-vông… Ông Danh Bê thường chọn những vở kịch, những tích truyện dù kê có giá trị nghệ thuật như: Tấm Cám, Tam Tạng thỉnh kinh, Thạch Sanh chém chằn,… để phân vai cho người diễn.

Hàng chục năm qua, Đội văn nghệ Khmer ấp Hòa Thiện là nòng cốt cho phong trào văn hóa văn nghệ của xã, nhất là những dịp Tết Chôl-Chnăm-Thmây, Lễ hội Ok-om-bok, Ngày hội Văn hóa, thể thao, du lịch dân tộc Khmer. Hiện nay, Nghệ nhân Ưu tú Danh Bê còn nghiên cứu, học hỏi tự làm các loại nhạc cụ, các loại mặt nạ trong sân khấu rô-băm, sáng tác kịch bản các bài múa dân gian truyền thống như: Múa rô-băm, múa áp-sa-ra, múa gáo…

Toàn tỉnh Kiên Giang hiện có 15 trong số 76 ngôi chùa Khmer được trang bị phương tiện âm thanh, nhạc cụ để hoạt động văn nghệ. Tỉnh có đoàn nghệ thuật Khmer chuyên nghiệp, 10 câu lạc bộ và đội văn nghệ quần chúng Khmer hoạt động hiệu quả. Nghệ thuật truyền thống của đồng bào Khmer ở Kiên Giang có âm nhạc, gồm các dòng nhạc cưới, nhạc lễ, các điệu ru, làn điệu Àday đối đáp; chế tác nhạc cụ truyền thống; múa truyền thống; sân khấu dù kê; sân khấu rô-băm; nghệ thuật viết chữ Khmer trên sách lá…

Hằng năm, cứ đến ngày rằm tháng 10 âm lịch, Lễ hội Ok-om-bok của đồng bào Khmer lại được tổ chức tại “Làng văn hóa du lịch Khmer Trà Vinh” nằm ở Phường 8, thành phố Trà Vinh và xã Lương Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh. Năm 2014, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa Lễ hội Ok-om-bok của đồng bào Khmer Trà Vinh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Trà Vinh Hà Thanh Sơn chia sẻ, nhằm bảo tồn và phát triển văn hóa Khmer Nam Bộ gắn với giải quyết việc làm cho người dân tộc thiểu số, người nghèo, phụ nữ và các dự án khởi nghiệp mới, tỉnh đang xây dựng “Làng văn hóa, du lịch Khmer Trà Vinh” bao gồm ao Bà Om; chùa Âng, công trình kiến trúc nghìn năm tuổi; Bảo tàng Văn hóa dân tộc Khmer; Trường trung cấp Pali; chùa Lò Gạch, di tích Óc Eo;…

Tỉnh Sóc Trăng hiện có 111 di sản văn hóa vật thể, trong đó có 8 di tích cấp quốc gia và 39 di tích cấp tỉnh. Có 10 di tích lịch sử-văn hóa của dân tộc Khmer nằm trong danh sách này. Nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Khmer mặc dù đã hình thành từ xa xưa vẫn được cộng đồng cư dân địa phương là những chủ thể văn hóa duy trì thực hiện và ngày càng phát triển, trong đó có các lễ hội tiêu biểu như: Lễ hội Thắc Côn, lễ hội Phước Biển,…

Lễ hội Ok-om-bok ở tỉnh Sóc Trăng, diễn ra hằng năm có hơn 60 đội ghe Ngo trong và ngoài tỉnh tham gia. Ngoài hoạt động chính là giải đua ghe Ngo và lễ cúng Trăng còn có nhiều hoạt động sôi nổi như: Hội thi thả đèn nước, hội chợ thương mại, hội thi ẩm thực, liên hoan nghệ thuật sân khấu dù kê, trình diễn trang phục ba dân tộc Kinh-Khmer-Hoa, hội thao dân tộc Khmer, lễ hội đường phố,... Những lễ hội đa dạng, nhiều sắc mầu này không chỉ là dịp quảng bá sâu rộng hình ảnh của Sóc Trăng mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Khmer trong việc xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc tại địa phương này.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sóc Trăng Trần Minh Lý cho biết: Công tác bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh nói chung và của dân tộc Khmer nói riêng luôn được chú trọng. Các di tích lịch sử-văn hóa ở Sóc Trăng sau khi được xếp hạng đều được quản lý và phát huy tốt giá trị; việc trùng tu, tôn tạo, chống xuống cấp các di tích được xã hội hóa rất tốt từ nguồn kinh phí do đồng bào, các vị sư sãi, chức sắc, tín đồ phật tử Khmer và các dân tộc khác quyên góp. Nhà trưng bày văn hóa Khmer mỗi năm phục vụ hàng chục nghìn lượt khách trong và ngoài tỉnh cũng như khách quốc tế đến tham quan, nghiên cứu.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Kiên Giang Nguyễn Văn Sáu, tỉnh Kiên Giang đã phê duyệt Đề án bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025. Qua đó, tiến hành lập hồ sơ khoa học về bốn loại hình nghệ thuật truyền thống dân tộc Khmer tiêu biểu ở Kiên Giang, gồm: Nghệ thuật múa truyền thống Khmer, Lễ hội Ok-om-bok, Nghệ thuật diễn tấu dàn nhạc ngũ âm Khmer và Văn học dân gian Khmer, đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia...

Từ Đội văn nghệ của ấp Hòa Thiện, đến nay, hơn 200 người đã được ông Danh Bê truyền dạy múa, hát. Tin tưởng rằng còn nhiều hơn nữa những con người như ông Danh Bê sẽ góp phần bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống, để các loại hình nghệ thuật Khmer trường tồn mãi với thời gian.

Có thể bạn quan tâm

Du khách mua nem và các sản phẩm tại cơ sở nem Hoàng Khánh, xã Lai Vung. (Ảnh: MỸ HÀ)

Đất sen hồng xây thương hiệu nghề truyền thống

Một chiếc nem nhỏ, gói trong lá chuối, mang vị chua thanh, chút cay nồng của tỏi ớt và độ giòn dai đã đi một hành trình hơn 65 năm để trở thành đặc sản nổi tiếng của tỉnh Đồng Tháp. Từ một món ăn dân dã, nghề thủ công truyền thống làm nem Lai Vung dần hình thành và trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hai bên trao văn bản ký kết hợp tác. (Ảnh: THANH TÂM)

Cần Thơ hợp tác với Heineken Việt Nam tổ chức chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch quy mô lớn

Ngày 2/10, tại Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ ký kết 2 Biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhà máy Bia Heineken Việt Nam (HVN) về việc tổ chức các chương trình văn hóa, thể thao và du lịch giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Đại biểu trình bày tham luận tại hội thảo. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số trong sản xuất lúa chất lượng cao

Sáng 2/10, tại Vĩnh Long, Trường đại học Cửu Long phối hợp Tổng Hội Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam cùng Trung tâm Khuyến nông quốc gia tổ chức Hội thảo với chủ đề “Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và giải pháp khoa học, công nghệ trong sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Đại tướng Nguyễn Tân Cương trao bảng tượng trưng của Bộ Quốc phòng hỗ trợ kinh phí xây dựng 100 nhà Đại đoàn kết trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: CHÍ PHÚC)

Đại tướng Nguyễn Tân Cương làm việc và tặng quà tại tỉnh Đồng Tháp

Ngày 1/10, Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Tham mưu trưởng, Thứ trưởng Quốc phòng cùng đoàn công tác đã tiếp xúc cử tri và trao tặng kinh phí hỗ trợ xây dựng 100 căn nhà Đại đoàn kết, 100 suất quà tặng các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

Lực lượng dân quân tự vệ xã Khánh Hưng (tỉnh Cà Mau) ngâm mình trong nước sâu giúp nông dân gặt lúa.

Dầm mưa cứu 'hạt vàng' trên đồng ngập

Những trận mưa dầm dai dẳng trút xuống vùng sông nước Cà Mau khi ruộng lúa hè thu bước vào độ thu hoạch. Trước nguy cơ mất trắng sau bao tháng ngày dãi nắng dầm sương, cán bộ chính quyền, ngành chức năng cùng lực lượng dân quân địa phương đã dầm mình lội đồng giúp nông dân cứu lúa...

Đường vào khu du lịch Núi Cấm, xã Núi Cấm.

Quản lý hiệu quả đất rừng khu vực Núi Cấm

Những năm gần đây, khu vực Núi Cấm (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang) ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng của các cơ sở lưu trú, homestay và dịch vụ du lịch tự phát. Sự phát triển thiếu quy hoạch này đã đe dọa diện tích rừng phòng hộ, đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý đất đai và trật tự xây dựng tại “nóc nhà” của miền Tây.

Tiêm vắc-xin ngừa bệnh dại trên đàn chó tại tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long tập trung phòng, chống bệnh dại

Thời gian gần đây, bệnh dại trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long có chiều hướng phức tạp khi số ca thiệt mạng gia tăng. Địa phương đang triển khai các giải pháp phòng, chống bệnh dại và bảo đảm người bị phơi nhiễm được tiếp cận điều trị dự phòng kịp thời. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tỉnh sẽ không còn người chết do bệnh dại.

Hợp tác xã sản xuất nông nghiệp sinh thái Quyết Tiến thu hoạch cá đồng tại mô hình trữ cá (Ảnh HỮU NGHĨA)

Mùa nước nổi cùng câu chuyện hạt lúa, cá đồng

Khi con nước từ thượng nguồn Mê Công tràn về châu thổ, những cánh đồng An Giang, Đồng Tháp lại khoác lên mình một diện mạo khác. Nước mang theo phù sa, tôm cá mở ra một mùa mưu sinh. Cùng với đó, mô hình thuận thiên từ lúa mùa nổi và nuôi cá đồng gợi ra hướng phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu và tạo sinh kế bền vững.

Tỉnh Vĩnh Long tăng cường quản lý xuất khẩu bưởi sau cảnh báo từ Australia.

Tăng cường kiểm soát xuất khẩu bưởi sang Australia

Sau khi Australia tạm dừng nhập khẩu bưởi tươi từ Việt Nam, các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long khẩn trương rà soát vùng trồng, cơ sở đóng gói có mã số xuất khẩu sang thị trường này. Từ đó, từng bước khắc phục tồn tại, hướng tới đáp ứng đầy đủ yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Đoàn công tác của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh khảo sát thực tế tại Hợp tác xã An Phú.

Nỗ lực liên kết đào tạo nguồn nhân lực thực tiễn

Nhằm tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội, tỉnh Vĩnh Long đã và đang chủ động mời gọi các nhà khoa học, lãnh đạo các trường đại học hàng đầu đến khảo sát thực tế, bắt đúng “mạch” nhu cầu đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực.

Nông dân Nguyễn Thế Ngoan Vinh tại vườn dưa lưới.

Kỹ sư trẻ về quê làm nông nghiệp công nghệ cao

Tốt nghiệp chuyên ngành bảo vệ thực vật, anh Nguyễn Thế Ngoan Vinh, 31 tuổi, làm việc cho một doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp. Sau một năm, anh trở về quê nhà ở xã Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp khởi nghiệp với mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng.

Máy xét nghiệm PCR của Công ty cổ phần Phù Sa Geonmics (Cần Thơ) được bảo hộ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa hiệu quả.

Đẩy mạnh thương mại hóa tài sản trí tuệ

Thời gian qua, thành phố Cần Thơ có nhiều bước tiến vượt bậc trong việc xác lập bảo hộ tài sản trí tuệ. Nhiều sản phẩm đặc trưng, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp sau khi được bảo hộ đã được đưa vào sản xuất, kinh doanh, mang lại giá trị gia tăng lớn cho doanh nghiệp.

Thu hoạch lúa tại xã Thạnh Thới An, Cần Thơ.

Cần Thơ tháo gỡ khó khăn trong cơ cấu lại nông nghiệp

Cần Thơ là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của Đồng bằng sông Cửu Long nhưng bên cạnh sự phát triển vẫn còn nhiều bất cập, tình trạng “được mùa, rớt giá” cứ lặp đi lặp lại, khiến đời sống người nông dân gặp bất ổn.

Thượng tá Nguyễn Hồng Vinh, Trưởng Công an phường Đại Thành thăm hỏi, kiểm tra hiệu quả sử dụng nguồn vốn tại mô hình làm vườn của anh Xum.

Giúp người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng

Hành trình tái hòa nhập cộng đồng của người sau cai nghiện ma túy luôn đối mặt với nhiều trở ngại. Bên cạnh sự mặc cảm, thiếu việc làm và sự đứt gãy trong các mối quan hệ xã hội, thiếu vốn sản xuất, kinh doanh cũng là rào cản khiến không ít người khó ổn định cuộc sống.