Bảo tồn di sản sống giữa bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa

Ngày 24/8, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức khai mạc Diễn đàn APHEN-ICH 2026 với chủ đề "Di sản sống và các ngành công nghiệp văn hóa ở châu Á-Thái Bình Dương: Sáng tạo cộng đồng, trao truyền bền vững và đổi mới văn hóa”.

Diễn đàn thu hút sự quan tâm, tham gia thảo luận của các nhà khoa học trong và ngoài nước. (Ảnh: VNU-SIS)
Diễn đàn thu hút sự quan tâm, tham gia thảo luận của các nhà khoa học trong và ngoài nước. (Ảnh: VNU-SIS)

Đây là hoạt động thường niên của Mạng lưới Giáo dục Đại học châu Á-Thái Bình Dương về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể (APHEN-ICH). Diễn đàn được triển khai với sự hỗ trợ của Trung tâm Thông tin và mạng lưới quốc tế về di sản văn hóa phi vật thể khu vực châu Á-Thái Bình Dương (ICHCAP) trực thuộc UNESCO.

Sự kiện nhằm thúc đẩy việc đào tạo, nghiên cứu, xây dựng năng lực và tăng cường sự tham gia của các cơ sở giáo dục đại học trong vấn đề bảo vệ di sản sống.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiệu, Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ: "Sự phát triển nhanh chóng của các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo đang làm thay đổi phương thức di sản được trao truyền, giới thiệu và trải nghiệm. Nghề thủ công truyền thống ngày càng gắn kết với thiết kế đương đại và thời trang. Nghệ thuật trình diễn kết nối với du lịch, điện ảnh, âm nhạc và truyền thông số. Các công nghệ mới cũng mở ra những cơ hội quan trọng trong việc tư liệu hóa, diễn giải và quảng bá di sản sống".

Những chuyển biến này có thể tạo ra sinh kế bền vững, củng cố kinh tế địa phương, khuyến khích thế hệ trẻ tiếp cận tri thức truyền thống; đồng thời, chuyển hóa các nguồn lực di sản thành những giá trị văn hóa, xã hội và kinh tế.

ndo_br_thiet-ke-chua-co-ten-63.png
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiệu, Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) phát biểu tại diễn đàn.

Theo đó, mối quan hệ giữa di sản văn hóa phi vật thể và các ngành công nghiệp văn hóa cần được xây dựng trên nền tảng sự tham gia của cộng đồng, quyền văn hóa, đổi mới sáng tạo có trách nhiệm, chia sẻ lợi ích công bằng, trao truyền giữa các thế hệ và tính bền vững lâu dài.

"Cộng đồng không chỉ được nhìn nhận như những người cung cấp nguồn lực văn hóa, mà còn phải được tôn trọng với tư cách là chủ thể nắm giữ tri thức và đối tác sáng tạo", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiệu nhận định.

Cùng quan điểm ấy, Giáo sư, Tiến sĩ Eric B. Zerrudo, Chủ tịch Ủy ban Văn hóa và Nghệ thuật quốc gia Philippines kiêm Tổng Thư ký Mạng lưới APHEN-ICH, cộng đồng không thể chỉ đơn thuần là đối tượng nghiên cứu. Hơn hết, cộng đồng phải là một phần của quá trình ra quyết định, họ có tiếng nói trong việc định nghĩa di sản của mình, đại diện cho di sản, phát triển di sản và quyết định cách thức phân chia lợi ích từ các hoạt động văn hóa. Điều này đặc biệt quan trọng khi di sản bước vào nền kinh tế số và kinh tế sáng tạo.

Với chủ đề "Di sản sống và các ngành công nghiệp văn hóa ở châu Á-Thái Bình Dương: Sáng tạo cộng đồng, trao truyền bền vững và đổi mới văn hóa”, diễn đàn đã tập trung thảo luận mối quan hệ giữa bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể với sáng tạo cộng đồng, trao truyền giữa các thế hệ, du lịch di sản, phát triển kinh tế địa phương và đổi mới trong môi trường số.

Từ đó, hướng đến mục tiêu tạo không gian đối thoại giữa các nhà nghiên cứu, cơ sở đào tạo, cơ quan văn hóa, nghệ nhân, cộng đồng thực hành. Đồng thời, tìm kiếm những cách tiếp cận vừa phát huy sức sáng tạo, vừa bảo đảm vai trò của chủ thể và tính bền vững của quá trình bảo vệ di sản.

Có thể bạn quan tâm

Vở “Huyền tích Hồ Gươm” là một điểm nhấn đặc biệt trong "Thời khắc". (Ảnh: NGỌC ĐINH)

Đổi mới cách tiếp cận, đưa sân khấu đến với công chúng

Làm thế nào để những câu chuyện lịch sử không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục đối thoại với đời sống đương đại? Nhà hát Kịch Hà Nội tìm câu trả lời qua chương trình “Thời khắc” - nơi lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu kết hợp với công nghệ, giúp công chúng tiếp cận một phương thức trải nghiệm nghệ thuật mới.

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

“Sinh viên thế hệ mới” 2026 lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc. (Ảnh: VTV)

“Sinh viên thế hệ mới” trở lại, mở rộng sân chơi cho Gen Z

Tối 8/10, Ban Văn hóa-Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ công bố phát sóng mùa 4 chương trình “Sinh viên thế hệ mới” 2026, với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”. Mùa 4 sẽ đưa các dự án đến gần hơn các vấn đề thực tế tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc.

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveler của Hoa Kỳ vừa công bố kết quả giải thưởng Readers’ Choice Awards 2026. Tại hạng mục 20 quốc gia được yêu thích nhất thế giới do độc giả toàn cầu bình chọn, Việt Nam xuất sắc ghi tên ở vị trí thứ 10 với tổng số 92,99 điểm.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng Đại hội. (Ảnh: HỒNG HẢI)

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây được coi là ngày hội lớn của các nghệ sĩ múa trên cả nước, đồng thời cũng là dịp nhìn lại hành trình cống hiến và mở ra những chặng đường mới cho nghệ thuật múa nước nhà.

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ trao sách tặng các đại biểu. (Ảnh: NXB)

Nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số

Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ tập trung làm rõ nhận thức về không gian mạng và dữ liệu cá nhân; tình hình và thực tiễn bảo vệ dữ liệu cá nhân; những vấn đề đặt ra và các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng.