Bảo tồn các công trình có giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc

Là địa bàn có nhiều công trình chứa đựng giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc của Hà Nội, quy hoạch phân khu đô thị H1-1C tập trung bảo tồn, tôn tạo không gian và các công trình, nhất là các công trình di tích, nhà cổ, biệt thự cũ xây dựng trước năm 1954. 

Khu vực phố cổ Hà Nội với nhiều công trình di tích, nhà cổ, biệt thự cũ xây dựng trước năm 1954. Ảnh: MINH HÀ
Khu vực phố cổ Hà Nội với nhiều công trình di tích, nhà cổ, biệt thự cũ xây dựng trước năm 1954. Ảnh: MINH HÀ

Quyết định 1357/QĐ-UBND, ngày 19-3-2021 của UBND thành phố Hà Nội phê duyệt đồ án quy hoạch phân khu đô thị H1-1C, tỷ lệ 1/2.000, thuộc địa giới hành chính 11 phường của quận Hoàn Kiếm, gồm: Hàng Mã, Cửa Đông, Hàng Trống, Hàng Gai, Hàng Bông, Cửa Nam, Trần Hưng Đạo, Tràng Tiền, Hàng Bài, Phan Chu Trinh và Lý Thái Tổ. Đây là khu đô thị cũ có nhiều công trình mang giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc được xây dựng chủ yếu vào thời kỳ Pháp thuộc, nằm trong khu vực bảo tồn, cải tạo, hạn chế phát triển. 

Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C có ranh giới: Phía bắc giáp ranh giới phía nam khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận; phía tây giáp phố Lê Duẩn, ga Hà Nội (trùng ranh giới hành chính quận Hoàn Kiếm và quận Đống Đa); phía nam là khu dân cư phường Trần Hưng Đạo, các phố Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo (trùng ranh giới hành chính giữa quận Hoàn Kiếm và quận Hai Bà Trưng); phía đông giáp đường Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư, khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận. Tổng diện tích khoảng 202,8 ha; quy mô dân số đến năm 2030 là 48.800 người. Quy hoạch được phân chia thành hai khu vực, trong đó khu vực ga Hà Nội và phụ cận, với tổng diện tích khoảng 19,78 ha, quy mô dân số khoảng 5.200 người, được thực hiện theo dự án riêng. Phần còn lại của phân khu đô thị H1-1C có tổng diện tích 183,02 ha, quy mô dân số khoảng 43.600 người được chia thành sáu ô quy hoạch để kiểm soát phát triển.

Về quy hoạch sử dụng đất, diện tích đất công cộng thành phố, quận khoảng 38,68 ha, gồm các công trình y tế, văn hóa, bệnh viện, trạm y tế, cung văn hóa, rạp chiếu phim… trên cơ sở hiện có. Đất giao thông khoảng 45,42 ha. Đất cây xanh, thể dục thể thao, mặt nước khoảng 0,93 ha được hình thành trên cơ sở các quảng trường, cây xanh mặt nước hiện có, gồm các vườn hoa Hàng Trống, Quán Sứ, Tao Đàn, Bác Cổ, Trần Nguyên Hãn; các sân thể dục thể thao và hệ thống cây xanh kết nối với cây xanh mặt nước hồ Hoàn Kiếm, sông Hồng, Công viên Thống Nhất. Quy hoạch nêu rõ, do thiếu diện tích đất cây xanh, cho nên chỉ tiêu đất cây xanh cần được cân đối trên phạm vi cơ cấu quy hoạch; khai thác không gian công viên cây xanh vườn hoa, thể dục thể thao ngoài bãi sông Hồng, khu vực theo quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đã được xác định để phát triển công viên, cây xanh, thể dục thể thao chung của thành phố để đáp ứng nhu cầu cây xanh, thể dục thể thao trong khu vực. Đất trường trung học phổ thông, trung học cơ sở, tiểu học, mầm non được quy hoạch trên cơ sở quỹ đất hiện có và bổ sung từ quỹ đất thuộc danh mục các vị trí di dời, chuyển đổi chức năng. Cũng do quỹ đất phát triển hạn chế, các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc như mật độ xây dựng, tầng cao công trình có thể xem xét được tăng cao hơn so với tiêu chuẩn thiết kế chuyên ngành nếu có giải pháp bảo đảm an toàn, phòng cháy, chữa cháy, phù hợp quy chuẩn xây dựng Việt Nam. Các tầng tăng thêm chỉ sử dụng vào mục đích quản lý hành chính và các công năng phù hợp khác; khuyến khích khai thác không gian ngầm và tầng một để xây dựng sân chơi, vườn hoa... 

Nhóm đất nhà ở diện tích 55,04 ha được xác định chủ yếu trên cơ sở hiện có, theo quy hoạch sẽ được cải tạo, chỉnh trang hoặc xây dựng lại, bổ sung đầy đủ hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật, kiểm soát không gian kiến trúc cảnh quan theo hướng mật độ xây dựng giảm, thấp tầng, đi đôi với bảo tồn, khai thác các kiến trúc cổ hoặc kiến trúc Pháp thuộc, gìn giữ giá trị văn hóa đặc trưng. Đối với chung cư, khu tập thể cũ, việc cải tạo, xây dựng lại sẽ được thực hiện theo dự án riêng trên nguyên tắc tự cân đối dân số. Đáng chú ý, việc cải tạo, xây dựng lại chung cư, khu tập thể cũ trong khu vực theo hướng khuyến khích di dân tới các chung cư cao tầng khác thuộc quận Hoàn Kiếm hoặc trên địa bàn thành phố; chuyển đổi chức năng sử dụng đất sang loại hình thương mại, dịch vụ hoặc căn hộ cho thuê; giảm mật độ xây dựng và phù hợp với quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc của khu vực.

Về tổ chức không gian, kiến trúc  cảnh  quan đô thị được bảo tồn theo cấu trúc “thành phố vườn” thời Pháp thuộc với mạng lưới đường dạng ô bàn cờ, mỗi cạnh khoảng 150 m với các trục chính phụ bắc - nam, đông - tây. Trên cơ sở mạng không gian này, nhóm các công trình cao tầng, phần lớn là trụ sở văn phòng, công trình công cộng có quy mô đất lớn, tập trung trên các trục phố lớn như Hai Bà Trưng, Trần Hưng Đạo... Phần không gian còn lại là các biệt thự xen kẽ với nhóm công trình trung và thấp tầng quy mô đất nhỏ hơn, mật độ xây dựng cao tạo nên cấu trúc nhà liền kề. Quy hoạch cũng đưa ra các yêu cầu về tổ chức và bảo vệ cảnh quan. Cụ thể, trục cảnh quan quan trọng cần bảo vệ tầm nhìn trên các trục phố; bảo tồn và phát huy các công trình có giá trị, cải tạo không gian để cấu trúc lại không gian “thành phố vườn” đặc trưng. Riêng các tuyến phố mang đặc trưng nhà phố sẽ được cải tạo không gian để tạo tuyến phố thương mại điển hình. Đối với các ô quy hoạch, bổ sung hạ tầng xã hội theo quy hoạch, kiểm soát mật độ xây dựng theo hướng giảm dần xuống dưới 75% và quản lý theo quy chế riêng nhằm hạn chế nguy cơ biến dạng khu phố... 

Có thể bạn quan tâm

Một góc Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Chuyển đổi khu công nghiệp sang mô hình thế hệ mới

Hà Nội đang đứng trước thách thức chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình sinh thái, công nghệ cao và đô thị dịch vụ. Đây không chỉ là việc "xanh hóa" cảnh quan, mà là sự thay đổi trong tư duy, quản trị và công nghệ, để các khu công nghiệp không bị lạc hậu trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

Xe buýt điện của Xí nghiệp 10-10, Tổng công ty Vận tải Hà Nội.

Đẩy nhanh lộ trình “xanh hóa” xe buýt

Chỉ từ năm 2025 đến nay, Hà Nội đưa vào vận hành hàng trăm xe buýt điện để phục vụ hành khách. Thành phố đang đẩy nhanh lộ trình “xanh hóa” xe buýt và được người dân ủng hộ cao.

Tiểu phẩm sân khấu hóa về an toàn giao thông do học sinh Trường liên cấp Marie Curie Long Biên thể hiện.

Đổi mới tuyên truyền pháp luật trong trường học

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong trường học đang được đổi mới theo hướng thiết thực, gắn với thực tiễn, góp phần hình thành ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng phòng ngừa rủi ro cho học sinh. Các chương trình được tổ chức với quy mô lớn, kết hợp hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Công nhân Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội nạo vét lòng sông Tô Lịch, chuẩn bị cho mùa mưa 2026.

Xây dựng kịch bản ứng phó mùa mưa

Trước diễn biến phức tạp, khó lường do tác động của biến đổi khí hậu, dự báo mùa mưa năm 2026 tại Hà Nội sẽ gia tăng các trận mưa lớn cục bộ và nhiều đợt mưa cực đoan trong thời gian ngắn. Để ứng phó tình trạng úng ngập, thành phố Hà Nội đã xây dựng kịch bản ứng phó khi xảy ra mưa lớn.

Khu nhà ở xã hội Đặng Xá tại Hà Nội - một trong những dự án nhà ở xã hội đã đưa vào sử dụng.

Tái cấu trúc thị trường bất động sản

Tái cấu trúc và thanh lọc là xu hướng đang thể hiện rõ nét trên thị trường bất động sản Hà Nội. Diễn biến này diễn ra do nhiều tác động: Từ tâm lý nhà đầu tư, dòng tiền, lãi suất cho tới những chính sách, chủ trương của thành phố trong phát triển hạ tầng, quản lý đất đai, quy hoạch.

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.