Bảo đảm vận hành lưới điện truyền tải ổn định, an toàn trong cao điểm mùa khô

Trong bối cảnh miền trung giữ vai trò “trục xương sống” của hệ thống truyền tải điện bắc-nam, việc bảo đảm vận hành an toàn, ổn định lưới điện khu vực này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cân đối cung-cầu điện toàn quốc.

Chủ động phương án, nâng cao độ tin cậy vận hành

Theo dự báo của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền trung (CSO), phụ tải khu vực miền trung trong năm 2026, đặc biệt vào cao điểm mùa khô, có thể tăng trên 10%. Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng kéo dài, nguy cơ quá tải cục bộ và sự cố thiết bị gia tăng, công tác vận hành lưới điện truyền tải đặt ra nhiều thách thức.

Hiện, Công ty Truyền tải điện 2 (PTC2) quản lý vận hành 4.933km đường dây từ 110kV đến 500kV và 24 trạm biến áp với tổng dung lượng 11.658MVA trên địa bàn từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi. Thời gian qua, đơn vị đã phối hợp hiệu quả với các bên liên quan để giải tỏa công suất các nguồn điện, đặc biệt là thủy điện và năng lượng tái tạo, góp phần bảo đảm cung cấp điện cho khu vực miền trung.

Để chủ động ứng phó với cao điểm mùa khô, Công ty Truyền tải điện 2 đã xây dựng phương án vận hành chi tiết, tăng cường phối hợp với các cấp điều độ, các nhà máy điện nhằm thống nhất phương thức vận hành linh hoạt. Đồng thời, đơn vị tập trung kiểm tra, rà soát, xử lý triệt để các khiếm khuyết thiết bị; đẩy mạnh vệ sinh cách điện, thí nghiệm định kỳ và sửa chữa lớn nhằm nâng cao độ tin cậy của hệ thống.

Chia sẻ về những áp lực cũng như sự chủ động của đơn vị trong giai đoạn cao điểm, ông Lê Đình Chiến, Giám đốc Công ty Truyền tải điện 2 nhấn mạnh: Nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của công ty hiện nay là bảo đảm vận hành an toàn hệ thống trong bối cảnh nhu cầu phụ tải tăng cao. Dù đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là thời tiết cực đoan của miền trung, Công ty Truyền tải điện 2 vẫn kiên định với phương châm ‘4 tại chỗ’. Chúng tôi đã sẵn sàng chia nhỏ các tổ đội, trực chiến 100% quân số tại các vị trí trọng yếu khi có bão, đồng thời bảo đảm các điều kiện tại chỗ để duy trì mạch máu truyền tải điện liên tục ngay cả khi bị chia cắt.

Cùng với đó, Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) - đơn vị quản lý lưới điện khu vực 4 tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng với địa hình phức tạp, thời tiết nắng nóng kéo dài, Công ty Truyền tải điện 3 xác định nhiệm vụ trọng tâm là chủ động phòng ngừa sự cố, kiểm soát chặt tình trạng thiết bị, tăng cường quản lý an toàn hành lang và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện trong vận hành.

Công ty Truyền tải điện 3 đã chủ động xây dựng kế hoạch vận hành từ sớm, xác định cao điểm từ giữa tháng 12/2025 đến tháng 7/2026, tập trung kiểm soát chặt chẽ tình trạng thiết bị và phòng ngừa sự cố. Công ty đã xây dựng phương án xử lý sự cố cho hàng chục máy biến áp 500kV, 220kV và 110kV tại 28 trạm biến áp. Bên cạnh đó, đã thực hiện vệ sinh hơn 5.280 vị trí và thiết bị trên lưới điện truyền tải, trong đó có 475 vị trí và thiết bị được thực hiện bằng công nghệ vệ sinh cách điện hotline. Đây là một trong những giải pháp quan trọng góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện trong vận hành, giảm điện dùng cho truyền tải; đặc biệt là trong điều kiện nắng nóng kéo dài và phụ tải tăng cao trong các tháng mùa khô 2026.

Theo ông Đinh Văn Cường, Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 3, công tác quản lý vận hành trước mùa khô tại các đơn vị trực thuộc đã hoàn thành trước ngày 31/3. Đặc biệt, với việc kết nối 75 nhà máy năng lượng tái tạo, công ty đã tổ chức các hội thảo, hội nghị kỹ thuật nhằm tăng cường phối hợp điều độ, chia sẻ kinh nghiệm và nhận diện những tồn tại cần khắc phục, qua đó nâng cao hiệu quả bảo đảm cung ứng điện mùa khô.

Tăng cường quản lý hành lang, ứng dụng công nghệ

Cùng với các giải pháp kỹ thuật, công tác quản lý hành lang an toàn lưới điện được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong mùa khô, nhất là tại khu vực miền trung, nơi tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng, cháy thực bì và vi phạm hành lang tuyến.

Theo ông Nguyễn Mạnh Tường, Trưởng phòng An toàn Công ty Truyền tải điện 3, thời tiết nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, cháy thực bì, cây cao ngoài hành lang và các hoạt động canh tác, xây dựng gần lưới điện có thể ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành hệ thống. Do đó, các đơn vị phải tăng cường kiểm tra, rà soát các khu vực có nguy cơ cao, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và người dân để xử lý kịp thời các yếu tố mất an toàn.

“Từ cuối năm 2025 đến nay, công ty đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa sự cố do vi phạm hành lang, trong đó khối lượng phát quang, chống cháy hành lang với tổng diện tích phòng, chống cháy hành lang an toàn lưới điện là 2.202.453m², đạt 64,13%, khu vực trọng điểm của Tây Nguyên đã hoàn thành, dự kiến hoàn thành toàn bộ vào đầu tháng 5/2026; khối lượng theo dõi canh tác, thu hoạch ruộng mía trong và ngoài hành lang an toàn, với diện tích 677.365m², đạt tỉ lệ 41,85%, dự kiến hoàn thành vào giữa tháng 6/2026. Đồng thời với đó là việc đẩy mạnh tuyên truyền, ký cam kết với người dân và ứng dụng công nghệ như kiểm tra đường dây bằng UAV, giám sát trực tuyến thiết bị nhằm nâng cao độ tin cậy vận hành” - Ông Tường cho biết thêm.

Thực tế, Công ty Truyền tải điện 3 đã triển khai phát quang, chống cháy hành lang với diện tích hơn 2,2 triệu m², tập trung tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn quản lý; đồng thời theo dõi chặt chẽ hoạt động canh tác trong và ngoài hành lang tuyến để hạn chế nguy cơ vi phạm.

Không chỉ vậy, các đơn vị truyền tải công tác quản lý hành lang cũng được triển khai quyết liệt thông qua việc phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm và người dân để phát quang cây cối, xử lý các điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, ký cam kết bảo vệ hành lang lưới điện.

Song song đó, các đơn vị đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý vận hành. Việc sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV), hệ thống giám sát trực tuyến giúp phát hiện sớm bất thường trên đường dây, nâng cao hiệu quả kiểm tra, giảm thiểu rủi ro. Tại các khu vực hẻo lánh, hệ thống camera sử dụng năng lượng mặt trời, truyền dữ liệu thời gian thực cũng được triển khai nhằm phát hiện sớm cháy rừng, sạt lở hoặc vi phạm hành lang lưới điện.

Cùng với đó, Công ty Truyền tải điện 3 duy trì phối hợp chặt chẽ với các cấp điều độ trong vận hành hệ thống SCADA-EMS, bảo đảm hệ thống điện vận hành ổn định, tin cậy. Thông tin về tình trạng kết nối SCADA tại các trạm biến áp được cập nhật thường xuyên, tạo điều kiện để các bên kịp thời xử lý các tồn tại phát sinh.

Đơn vị cũng chủ động làm việc với các đối tác liên quan để xây dựng phương án dự phòng kênh truyền, sẵn sàng chuyển đổi khi hệ thống SCADA hoặc hotline xảy ra sự cố, qua đó bảo đảm duy trì liên tục tín hiệu phục vụ điều hành hệ thống điện. Đồng thời, Công ty Truyền tải điện 3 đề nghị tăng cường cơ chế chia sẻ thông tin giữa các cấp điều độ nhằm rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả phối hợp.

Trong thời gian tới, Công ty Truyền tải điện 3 tiếp tục triển khai các giải pháp hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao chất lượng tín hiệu SCADA và độ tin cậy kết nối, hướng tới xây dựng hệ thống truyền tải điện vận hành an toàn, linh hoạt và thích ứng tốt hơn với yêu cầu thực tiễn.

Ông Đinh Văn Cường, Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 3 nhấn mạnh yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong vận hành, triển khai nhiệm vụ với tinh thần chủ động, quyết liệt, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Bằng sự chủ động từ khâu quản lý, bảo dưỡng thiết bị, đầu tư nâng cấp lưới điện đến việc ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu chuyển đổi số, cùng quyết tâm cao của lãnh đạo và người lao động, các đơn vị truyền tải điện đang tạo dựng nền tảng vững chắc, sẵn sàng vượt qua thách thức mùa khô 2026, góp phần giữ vững an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội khu vực miền trung và cả nước.