Người dân làm thủ tục khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Tim Hà Nội. (Ảnh NGUYỄN ĐĂNG)
Người dân được hưởng lợi từ chính sách
Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam là một trong số ít các nước trên thế giới có Danh mục thuốc tương đối đầy đủ, toàn diện và mở rộng so với mức phí đóng bảo hiểm y tế. Trong những năm qua, quyền lợi hưởng bảo hiểm y tế ngày càng được mở rộng, chất lượng dịch vụ y tế được cải thiện theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, thân thiện với người dân.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Danh mục thuốc bảo hiểm y tế sử dụng tại Việt Nam hiện quy định tới 1.037 thuốc hóa dược, sinh phẩm, 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu; 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu, 349 vị thuốc y học cổ truyền. Việc lựa chọn thuốc thành phẩm được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán tại các cơ sở khám, chữa bệnh không bị giới hạn bởi chủng loại thuốc, giá rẻ hay đắt, thuốc nội hay thuốc ngoại. Căn cứ vào mô hình bệnh tật, nhu cầu khám, chữa bệnh và khả năng chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế, cơ sở khám, chữa bệnh xây dựng Danh mục thuốc sử dụng tại đơn vị để mua sắm, lựa chọn sử dụng thuốc cho phù hợp.
Có thể nói, về cơ bản, hiện tại Danh mục thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế đã bao phủ đầy đủ tại các cơ sở khám, chữa bệnh đa khoa, chuyên khoa, các hạng bệnh viện và các chuyên ngành, các lĩnh vực điều trị.
Để đáp ứng ngày càng đầy đủ, chất lượng hơn về nhu cầu sử dụng thuốc của người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế, hiện Bộ Y tế đã ban hành Quyết định thành lập Ban soạn thảo, Tổ biên tập nhằm xây dựng nguyên tắc, tiêu chí sửa đổi, bổ sung Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu; thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế. Trong đó, chú trọng việc mở rộng Danh mục thuốc nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị, bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế được chăm sóc tốt hơn mà vẫn phù hợp với khả năng chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế.
Thời gian qua, người tham gia bảo hiểm y tế ngày càng được hưởng lợi nhiều hơn về chất lượng dịch vụ, thủ tục trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo hướng cải cách, đơn giản, tiết kiệm thời gian cho người tham gia. Đáng chú ý, việc cải cách như: sử dụng thẻ căn cước công dân, hình ảnh thẻ bảo hiểm y tế trên ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội để đi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế thay cho thẻ giấy; ứng dụng sinh trắc học tại cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế… đã và đang được người dân, các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế hưởng ứng, đánh giá cao.
Với những tiện ích, lợi ích được hưởng từ chính sách bảo hiểm y tế, hầu hết người dân đều tích cực, chủ động tham gia bảo hiểm y tế. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế năm sau luôn cao hơn năm trước, tăng từ 91,01% dân số (năm 2021) lên 92,04% (năm 2022) và trong 9 tháng đầu năm 2023 đã bao phủ 92,4% dân số. Theo thống kê, thực tế có khoảng 60-70% người tham gia bảo hiểm y tế sử dụng thẻ để đi khám, chữa bệnh; tần suất khám, chữa bệnh của người dân từ 2-2,1 lần/năm; số người hưởng chế độ, chính sách bảo hiểm y tế ngày càng tăng. Tính hết tháng 9/2023, cả nước đã có 127.475.188 lượt người đi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, tăng 19,8% so với cùng kỳ năm 2022; số tiền Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán là hơn 88,3 nghìn tỷ đồng, tăng 15,9% so với cùng kỳ năm 2022.
Tập trung tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm cung ứng thuốc, kinh phí khám chữa bệnh
Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã tăng cường phối hợp với ngành y tế tập trung khắc phục tình trạng thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế; xử lý các vấn đề vướng mắc, bảo đảm việc thanh quyết toán chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đúng quy định. Đơn cử như, ngay từ khi dịch Covid-19 lắng xuống, xác định tình trạng thiếu thuốc có thể xảy ra, Bảo hiểm xã hội Việt Nam chủ động có các văn bản gửi Bộ Y tế, đồng thời chỉ đạo Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố về việc bảo đảm cung ứng thuốc, vật tư y tế phục vụ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Để khắc phục tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam kịp thời tham mưu, phối hợp Bộ Y tế báo cáo trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 144/NQ-CP ngày 5/11/2022 về bảo đảm thuốc, trang thiết bị y tế và thanh toán chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; góp ý kiến vào Nghị quyết số 80/2023/QH15 của Quốc hội về việc "tiếp tục thực hiện một số chính sách trong phòng chống dịch Covid-19 và sử dụng giấy đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc hết thời hạn hiệu lực từ ngày 1/1/2023 đến ngày 31/12/2024"… nhằm bảo đảm cung ứng thuốc, kinh phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế phục vụ người bệnh.
Gần đây nhất, Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành Công văn số 544/BHXH-CSYT ngày 1/3/2023 yêu cầu Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố căn cứ tình hình thực tế địa phương, đề xuất với Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định mở rộng danh mục thuốc đấu thầu tập trung cấp địa phương cho phù hợp, nhằm giảm bớt khó khăn cho các cơ sở khám, chữa bệnh; có ý kiến kịp thời với các Sở y tế, các cơ sở khám, chữa bệnh, tránh tình trạng chậm tổ chức đấu thầu dẫn đến thiếu thuốc phục vụ người bệnh… Theo đó, tại nhiều tỉnh, cơ sở khám, chữa bệnh đã thực hiện mua bổ sung thuốc bằng các hình thức đấu thầu khác như: chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, mua bổ sung 20%, điều tiết thuốc, tổ chức đấu thầu bổ sung các mặt hàng trượt thầu…, qua đó cơ bản khắc phục được tình trạng thiếu thuốc, bảo đảm quyền lợi của người bệnh bảo hiểm y tế.
Trong năm 2023, thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Tài chính, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chỉ đạo Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố thanh toán toàn bộ số tiền Thủ tướng đã phê duyệt cho các cơ sở khám, chữa bệnh và quyết toán số chi vượt dự toán trong các năm 2018, 2019, 2020 vào quyết toán tài chính năm 2022 với tổng số tiền 1.977 tỷ đồng.
Với tinh thần sẵn sàng tạo mọi điều kiện tốt nhất cho người tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm y tế theo quy định, thời gian tới, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp tục đồng hành chặt chẽ cùng ngành y tế, nhất là trong việc xây dựng, sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế; giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức, thực hiện… để bảo đảm đầy đủ, kịp thời quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế và khả năng cân đối, phát triển bền vững của Quỹ Bảo hiểm y tế.
