Bộ Giao thông vận tải đã chỉ đạo các Ban Quản lý dự án/chủ đầu tư đưa ra một số nguyên tắc phân chia gói thầu làm cơ sở triển khai thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ “không chia nhỏ gói thầu và phải lựa chọn được nhà thầu xây lắp có năng lực, kinh nghiệm, uy tín”; bảo đảm công khai, minh bạch, nghiêm túc, hiệu quả, tuân thủ quy định pháp luật; kiên quyết phòng, chống tiêu cực, lợi ích nhóm, tham nhũng.
Theo kết quả khảo sát, trong 5 gần đây, chỉ có 1 nhà thầu thực hiện hợp đồng giá trị khoảng 3.600 tỷ đồng.
Trường hợp mở rộng 10 năm gần đây, chỉ có thêm 1 nhà thầu đã thực hiện hợp đồng có giá trị khoảng 5.700 tỷ đồng.
Các nhà thầu khác đã thực hiện hợp đồng có giá trị nhỏ hơn (5 nhà thầu đã thực hiện hợp đồng có giá trị từ 1.600-2.300 tỷ đồng; 7 nhà thầu đã thực hiện hợp đồng có giá trị từ 1.000-1.500 tỷ đồng; các nhà thầu còn lại thực hiện hợp đồng có giá trị nhỏ hơn 1.000 tỷ đồng).
“Căn cứ quy định về điều kiện năng lực của nhà thầu, kết quả khảo sát năng lực, kinh nghiệm nhà thầu của các chủ đầu tư để nghiên cứu xác định quy mô gói thầu hợp lý, đảm bảo lựa chọn được nhà thầu có đủ điều kiện năng lực, kinh nghiệm tham gia dự án, tuân thủ quy định của pháp luật”, Thứ trưởng Giao thông vận tải Lê Đình Thọ nhấn mạnh.
Việc phân chia gói thầu xây lắp có xem xét sự phù hợp về phạm vi, quy mô, tính chất kỹ thuật của công trình; điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn; địa giới hành chính; tính liên tục của các công trình chính (đường, cầu, hầm); phương án điều phối vật liệu đào, đắp; phương án tổ chức thi công; vị trí, số lượng, trữ lượng các mỏ vật liệu xây dựng, bãi đổ thải; đường công vụ nội, ngoại tuyến… để phân chia gói thầu bảo đảm yếu tố kinh tế-kỹ thuật.
Theo nguyên tắc nêu trên, các chủ đầu tư đã trình Bộ Giao thông vận tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu và đề xuất phân chia 12 dự án thành phần thành 25 gói thầu xây lắp có giá trị từ 3.000 đến 8.000 tỷ đồng.
Trong đó, 2 dự án thành phần (đoạn Bãi Vọt-Hàm Nghi, Cần Thơ-Hậu Giang) chia thành 1 gói thầu (không có cầu lớn, hầm, chiều dài dưới 40km); 7 dự án theo tính chất công trình cầu, hầm, chiều dài tuyến chia thành 2 gói thầu.
Riêng 3 dự án thành phần đoạn Quảng Ngãi-Hoài Nhơn, Quy Nhơn-Chí Thạnh và Hậu Giang-Cà Mau chia thành 3 gói thầu do đây là các dự án có chiều dài tuyến lớn (60-90km), chi phí xây dựng từ 13 đến 15 nghìn tỷ đồng, có tính chất kỹ thuật phức tạp (gồm 4 công trình hầm, 2 công trình cầu lớn, phạm vi xử lý nền đất yếu lớn).
Căn cứ Nghị quyết của Quốc hội và các nghị quyết, quy định pháp luật liên quan, Bộ Giao thông vận tải đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu 12 dự án thành phần (25 gói thầu xây lắp và 25 gói thầu tư vấn giám sát), để các chủ đầu tư thực hiện chỉ định thầu theo thẩm quyền.
Đặc biệt, trong hồ sơ yêu cầu và hợp đồng gói thầu xây lắp, Bộ Giao thông vận tải đã quy định thành viên đứng đầu liên danh chịu trách nhiệm tổ chức quản lý, điều hành chung, trực tiếp giao dịch, làm việc với chủ đầu tư trong quá trình thực hiện hợp đồng, sẵn sàng thay thế các nhà thầu yếu kém trong liên danh khi chất lượng, tiến độ thi công không bảo đảm yêu cầu.
Để bảo đảm công khai, minh bạch, Bộ đã chỉ đạo các chủ đầu tư đăng tải công khai thông tin trên các phương tiện truyền thông về tiêu chí lựa chọn nhà thầu xây lắp (yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm) và thông tin cơ bản về gói thầu (phạm vi, quy mô, giá trị dự kiến, các công trình chính, yêu cầu tiến độ thực hiện…) để các nhà thầu tiếp cận thông tin, tự đánh giá khả năng thực hiện để tìm đối tác và thành lập tổ hợp liên danh đăng ký tham gia thực hiện gói thầu.
Ngoài ra, Bộ cũng chỉ đạo các chủ đầu tư căn cứ quy định pháp luật, trên cơ sở quy mô, tính chất kỹ thuật của gói thầu, xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu để thực hiện chỉ định thầu đồng bộ, thống nhất, đúng quy định của pháp luật.
“Đến nay, các chủ đầu tư đã hoàn thành chỉ định thầu 14/25 gói thầu xây lắp, 14/25 gói thầu tư vấn giám sát theo đúng trình tự, thủ tục nêu trên chặt chẽ, công khai, minh bạch. Các nhà thầu được lựa chọn, được chủ đầu tư đánh giá đều là các doanh nghiệp có tiềm lực, có uy tín và đáp ứng các yêu cầu năng lực, kinh nghiệm của hồ sơ yêu cầu”, lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải khẳng định.
Hiện tại, các gói thầu đã đủ các điều kiện khởi công theo quy định của Luật Xây dựng: các địa phương đã bàn giao cơ bản 70% diện tích mặt bằng; hợp đồng thi công xây dựng được ký giữa chủ đầu tư và nhà thầu; thiết kế bản vẽ thi công của hạng mục công trình đã được phê duyệt; vốn đã được bố trí theo tiến độ xây dựng công trình; có biện pháp bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường trong quá trình thi công xây dựng,…
Đối với 11/25 gói thầu xây lắp và tư vấn giám sát còn lại, các chủ đầu tư đang hoàn thiện các thủ tục để chỉ định thầu, đáp ứng tiến độ triển khai đồng loạt trước Tết Nguyên đán tới.
